Մարսի Խաբէութիւնը

Jump to navigation Jump to search
Լուսինն ու Մարսը 27 Օգոստոս 2005-ին․։ Դիւրին կը նկատուի , որ Մարսը Լուսնի նման մեծ չէ։

Մարսի խաբէութիւն (անգլերէն՝ Mars hoax), Ելեկտրոնային նամակով տարածուած 2003 թուականի խաբէութիւն։ Նամակը կը պնդէր, որ Օգոստոսի 272003-ին Մարսը անզէն աչքով աւելի մեծ կ՛երեւի, քան Լուսինը։ Յետագային 2005 թուականէն մինչեւ 2016 թուականը, այս խաբէութիւնը բազմացած եւ տարածուած է տարբեր միջոցներով, հիմնականօրէն սոցեալական ցանցերով։ Հիմքին մէջ ինկած է նախնական հաղորդագրութեան սխալ եւ չափազանցուած ընկալումը, ուր կ՛ըսուէր, որ 2003 թուականին Մարսի եւ Լուսնի միջեւ հեռաւորութիւնը կազմելու է 55758006 քմ, որ Քա․ Սեպտեմբեր 24 55617-էն սկսեալ ամենափոքր հեռաւորութիւնն է։ Քա. 55617 թուականին երկու երկնային մարմիններու միջեւ տարածութիւնը եղած է 55718000 քմ։

Նախապատմութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Մարսի եւ Լուսնի ձվածրաձեւ ուղեծրերը Արեգակի շուրջը կը գտնուին գրեթէ նոյն հարթութեան վրայ։ Երկու մարմիններու միջեւ տարածութիւնը կը տատանուի կախուած անոնց դիրքէն։ Ամենամօտը կ՛ըլլան դիմակայութեան ժամանակ, ամենահեռուն, երբ կը գտնուին Արեգակի հակառակ կողմերուն։ Տուեալ նւազագոյն եւ առաւելագոյն դիրքերը կախուած են անոնց ուղեծրերուն գրաւած դիրքէն եւ կը դիտուին ամէն 780 օրը մէկ։ 2003 թուականին Մարսը Երկրի հանդէպ ամենամօտիկ դիրքին եղած է սկսած Քա. 55617 թուականէն։ Մոլորակներու նման մոտենալ հնարաւոր կ՛ըլլայ դիտել միայն 2287 թուականին կամ աւելի ուշ։ Յաջորդ նման մոտեցումը եղած է 2005 թուականին, որու ժամանակ 2003 թուականի համեմատ հեռաւորութիւնը 25 % աւելին եցած է եւ բնականաբար Մարսն ալ աւելի փոքր երեւցած է։ Աստղային մեծութիւնը կազմած է −2.3, այսինքն մօտ, 60 % -ով աւելի քիչ, քան 2003 թուականին[1]։

Խաբէութեան յառաջացումը[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Մարսի խաբէութիւնը սկսած է 2003 թուականին «Mars Spectacular» վերնագրով Ելեկտրոնային նամակով, որուն կցուած էր Մարսի եւ լիալուսինի նկարը[2]։ Թէեւ նամակին մէջ գրուած էր, որ «75 անգամ մեծցնելէ ետք Մարսը աւելի մեծ կ՛երեւի քան լիալուսինը անզէն աչքով դիտելով» (անգլերէն՝ «At a modest 75-power magnification Mars will look as large as the full moon to the naked eye»)։ Նախադասութիւնը յաճախ քաղուած է կրճատ եւ ստիպած է որոշ ընթերցողներու հասկնալ, թէ «Մարսը կ՛երեւի աւելի մեծ քան լիալուսինը անզէն աչքով դիտելէն ետք», թէեւ ամբողջ նախադասութեան մէջ կը նշուէր 75 անգամ մեծցնելու մասին։

Գիտական տեսակետէն պարզ է, որ բնական պայմաններուն մէջ երկինքին մէջ միայն կետ մը երեւցող Մարսը չի կրնար հանկարծ աւելի մեծ երեւիլ, քան Լուսինը։ Եթէ Մարսը այնքան մօտենայ, որ երեւի նշուած չափին, ապա անոր ձգողական ուժը աղետի կը յանգեցնէ։ Մարսը Լուսինէն մօտ երկու անգամ մեծ տրամաչափ ունի։ Կը նշանակէ նշուած չափով երեւնալու համար ան պէտք է յայտնուի Լուսինէն երկու անգամ հեռու։ Նման հեռաւորութեան վրայ, Լուսինէն ինը անգամ մեծ զանգուած ունեցող Մարսը Երկրի վրայ կ՛ազդէր լուսինէն երկու անգամ ուժեղ։

Կրկնակի յայտնուիլը[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

2003 թուականէն ետք խաբէութիւնը յայտնուած է բազմաթիւ անգամ[2] [3] եւ միշտ գուժած է Երկրի եւ Մարսի աղետալի մօտեցումը։ Բոլոր դէպքերուն մէջ այս պնդումները սխալ են։ Յաջորդ մօտեցումները կը դիտուին 2018 եւ 2035 թուականներուն[4]։

Ծանօթագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  1. Cohen Howard L. (2005-08-26)։ «Mars Hoax» (անգլերեն)։ Alachua Astronomy Club։ արխիւացուած է բնօրինակէն-էն՝ 2009-05-11-ին 
  2. 2,0 2,1 «Mars Close to Earth»։ Urband Legend Reference Pages։ արխիւացուած է բնօրինակէն-էն՝ 2012-08-24-ին 
  3. Cohen Howard L. (2006-08-26)։ «The Mars Hoax Won't Go Away» (անգլերեն)։ Alachua Astronomy Club։ արխիւացուած է բնօրինակէն-էն՝ 2009-04-30-ին 
  4. Meeus Jean (March 2003)։ «When Was Mars Last This Close?» (PDF)։ Planetarian: 12–3 

Արտաքին յղումներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]