Կարապետ Փաշաեան

Jump to navigation Jump to search


Փաշայեան Կարապետ (1864, Կ.Պոլիս- 1915, Մեծ Եղեռնի զոհ), հասարակական, քաղաքական, ազգային-ազատագրական շարժման գործիչ։

ՀՅԴ կուսակցութեան անդամ։ Մասնագիտութեամբ՝ բժիշկ (ակմնաբոյժ)։ 1888 թուականին աւարտած է Կ. Պոլսոյ բժշկական վարժարանը։ Որպէս բժիշկ աշխատած է Բալուի ու Մալաթիոյ մէջ։ 1890 թուականին, Բագառիճի մէջ հայդուկային խումբեր կազմակերպելու համար բանտարկուած է, բայց լոկ պատահաբար խուսափած՝ խիստ պատիժէ։ 1890 թուականին նորէն բանտարկուած է՝ զինուած խումբեր կազմակերպելու եւ զինամթերք պահելու մեղադրանքով։ Դատավարութիւնը տեւած է շուրջ 2 տարի եւ աւարտած՝ մահապատիժի դատավճիռով, բայց, շնորհիւ Անգլիոյ դեսպանի տիկնոջ միջնորդութեան, ներուած Է։ 1895 թուականին անցած է Պարսկաստան, ուր աշխատած է որպէս պալատական բժիշկ։ Օգտագործած է իր լայն հնարաւորութիւնները՝ օգնելու իրանահայ գաղութին (այստեղ իրեն շնորհուած է «Խան» տիտղոսը)։ 1903-1906 թթ. աշխատած է Եգիպտոսի մէջ։ Ալեքսանդրիոյ մէջ՝ իր միջոցներով, հիմնած է դպրոց եւ տպարան։ 1908 թուականին երիտթուրքական հեղաշրջումէն յետոյ վերադարձած է Կ.Պոլիս, ընտրուած է Օսմանեան խորհրդարանի, նաեւ Ագգային ժողովի երեսփոխան։ 1915 թուականին, այլ հայ մտաւորականներու հետ միասին, Փաշաեանը ձերբակալուած ու բանտարկուած է Այաշի բանտին մէջ եւ շուտով սպանուած։ Գրած է շարք մը գիտական աշխատութիւններ, նաեւ գրական ստեղծագործութիւններ։ Երկեր ժողովուրդի բարեկամները, Կ. Պոլիս 1909։

Գրականութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

«Մեծ եղեռնի նահատակ բժիշկները», Կարոյեան Գ. Ա, , Պոստըն, 1957, էջ 24-36։

Ծանօթագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Կաղապար:ՀՀ