Jump to content

Կանանց՝ ինքնաշարժ վարելու արգելքը Սէուտական Արաբիայի մէջ

Քառլոս Լատուֆայի ծաղրանկարը՝ «Ճանապարհային երթեւեկութեան նոր նշանը Սէուտական Արաբիոյ մէջ»

Կանանց՝ ինքնաշարժ վարելու արգելքը Սէուտական Արաբիոյ մէջ գործի դրուած է 1957-ին[1]։ Սէուտական Արաբիան միակ երկիրն էր աշխարհի վրայ, ուր կանանց չէր թոյլատրուեր ինքնաշարժ եւ այլ փոխադրամիջոց վարել[2]։ 1990-ականներուն շարժում ստեղծուեցաւ, որ կը պահանջէր ինքնաշարժ վարելու իրաւունք վերապահել կանանց։ Տասնեակ կանայք Ռիատի մէջ նստան ինքնաշարժի ղեկին եւ ձերբակալուեցան ու զրկուեցան անձնագիրէ[3]։ 2007-ին Ուաճիհա ալ-Խուվայտիրը եւ այլ կանայք դիմեցին այն ժամանակուայ թագաւոր Ապտուլլահ իպն Ապտուլ-Ազիզ ալ-Սաուտ՝ ինքնաշարժ արտօնութիւն շնորհելու հանելու խնդրանքով[4]։ 2008-ին Կանանց միջազգային օրը, ալ-Խուվայտիրը նկարահանեց իր մեքենայ վարելը, որ գրաւեց միջազգային ԶԼՄ-ներու ուշադրութիւնը[3][5][6]։ Ալ-Խուվայտիր եւ Մանալ ալ-Շարիֆ՝ ոգեւորուած 2011 թուականի արաբական գարնան իրադարձութիւններով[7][8], կազմակերպեցին աւելի եռուն քարոզարշաւ՝ կանանց վարելու իրաւունքի համար։ 17 Յունիսէն մինչեւ ամսուայ վերջ փաստաթուղթերով գրանցուեցաւ կանանց ինքնաշարժ վարելու մօտ 70 դէպք[9][10]։ Սեպտեմբերի վերջը Շայմա Ճաստանիան դատապարտուեցաւ մտրակի 10 հարուածի, Ճիտտայի մէջ ինքնաշարժ վարելուն համար, սակայն դատավճիռը չեղեալ համարուեցաւ[11][12]։

Երկու տարի ետք կանանց՝ ինքնաշարժ վարելու իրաւունքի քարոզարշաւը վերսկսաւ եւ 26 Հոկտեմբեր 2013-ը ընտրուեցաւ այն օրը, երբ կանայք պէտք է ղեկին նստին։ Նշուած ամսաթուէն 3 օր առաջ Սէուտական Արաբիոյ Ներքին գործերու նախարարութեան ներկայացուցիչը նախազգուշացուց, որ բոլոր անոնք, որոնք կը խախտեն արգելքը, ինչպէս նաեւ անոնք, որոնք կ'աջակցին վերջիններուս[12], անոնց նկատմամբ կը կիրառուին օրէնքի համապատասխան յօդուածները։ Քարոզարշաւի ղեկավարներուն զգուշացուցին 26 Հոկտեմբերին չնստիլ ղեկին, իսկ Ռիատի ճանապարհներուն blockbusters դրուեցան՝ կին վարորդներուն բացայայտելու նպատակով[13]։

26 Սեպտեմբեր 2017—ին Սէուտական Արաբիոյ թագաւոր Սալմանը հրաման արձակեց, որով կանանց թոյլ տուաւ ինքնաշարժ վարել[14][15]։

Ծանօթագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  1. David Commins The Wahhabi Mission and Saudi Arabia. — I.B.Tauris, 2009. — P. 109.
  2. «Women’s transport: Solutions needed»։ Arab News։ 2009-06-27 
  3. 3,0 3,1 «Saudi women make video protest» (en-GB)։ 2008-03-11 
  4. «Saudi Arabia»։ U.S. Department of State (en-US) 
  5. «Page not found»։ Women Deliver (en-US)։ արխիւացուած է բնօրինակէն-էն՝ 2016-05-14-ին։ արտագրուած է՝ 2018-08-05 
  6. News A. B. C. (2008-03-10)։ «Taking a Stand: Saudi Woman Drives Car»։ ABC News 
  7. Press Associated (2011-06-29)։ «Five Saudi women drivers arrested, says activist»։ the Guardian 
  8. MacFarquhar Neil։ «Saudis Arrest Woman Leading Right-to-Drive Campaign» 
  9. Burke Jason (2011-06-17)։ «Saudi Arabia women test driving ban»։ the Guardian 
  10. «Saudi women driving movement»։ Saudiwoman's Weblog (en-US)։ 2011-06-29 
  11. «Reports: Saudi King Cancels Lashing Sentence Against Woman Who Drove»։ NPR.org 
  12. 12,0 12,1 Dolan Kerry A.։ «Saudi King Revokes Lashing Punishment For Woman Driver»։ Forbes 
  13. «Saudi Arabian women vow to keep up campaign against driving ban»։ 2013-11-08։ արխիւացուած է բնօրինակէն-էն՝ 2013-11-08-ին։ արտագրուած է՝ 2018-08-05 
  14. «В Саудовской Аравии женщинам впервые разрешили водить автомобиль»։ РИА Новости։ 20170926T2302+0300Z 
  15. «Saudi Arabia Will Finally Allow Women to Drive Cars»։ Time