Խանումա

Jump to navigation Jump to search

Կաղապար:Տեղեկաքարտ Գիրք

«Խանումա» (վրաց.՝ ხანუმა), Աւքսենթի Ցակարելիի պիեսը, որ գրուած է 1882 թուականին: Պիեսի հիման վրայ 1948 թուականին Թիֆլիսի կինոստուդիայի մէջ նկարահանուած է «Քեթօ եւ Կոտէ» ֆիլմը։

Նիւթ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Պիեսի գործողութիւնները տեղի կ՛ունենան Թիֆլիսի Հաւաբար հայկական թաղամասին մէջ XIX века դարու սկզբը։ Վրացի սնանկացած իշխան Պանտիաշվիլին կը ծրագրէ ամուսնանալ հարուստ աղջկայ հետ։ Այդ նպատակով ան կը վարձէ յայտնի խնամախօս (միջնորդ) Խանումային։ Վերջինս իշխանի համար որպէս հարսնացու կը գտնէ Գուլիկոյին։ Այլ խնամախօս մը՝ Քաբաթօն, կուզէ իշխանին ամուսնացնել հայ հարուստ առեւտրական Միկիչի դստեր՝ Սոնայի հետ։ Միկիչն ալ կը մտածէ այդ դուստրին ամուսնութեան շնորհիւ ձեռք բերել իշխանի տիտղոս։ Ան կը գտնէ իշխանի բոլոր պարտամուրհակները։

Կօտէն՝ Պանտիաշվիլիի զարմիկը, սիրահարուած է Սոնային։ Ան մասնաւոր դասեր կու տայ Սոնային։ Խանուման, փորձելով խանգարել իր մրցակցին եւ, միաժամանակ, ցանկանալով օգնել սիրահարներուն, կը ներկայանայ իշխանին Սոնայի փոխարէն։ Պանտիաշվիլին, տեսնելով ծեր, միաչքանի ու կաղ հարսնացուին, կը հրաժարի ամուսնանալ անոր հետ եւ նորէն կ՛որոշէ կին առնել Գուլիկոյին։

Խանուման Սոնային կը հագցնէ Գուլիկոյի նման ու անոր փոխարէն կը ներկայացնէ իշխանին։ Աղջկայ գեղեցկութեամբ հմայուած իշխանը կ՛որոշէ ամուսնանալ անոր հետ, սակայն Միկիչը կ՛ըսպառնայ պարտամուրհակներով։ Այդ ժամանակ իշխանի զարմիկը՝ Կօտէն, կը համաձայնի ամուսնանալ Սոնայի հետ։ Անոր հետ ան քեռիին կ՛ազատէ պարտքերէն, իսկ Միկիչին հնարաւորութիւն կու տայ ներկայանալ որպէս իշխան։ Պանտիաշվիլին կ՛ամուսնանայ Գուլիկոյի հետ։ Իսկ Խանուման կ՛ամուսնանայ Միկիչի հետ։

Թատերական ներկայացումներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Ռուսաստանի թատերախաղի մեծ թատրոնին մէջ 1972 թուականին «Խանումա» պիեսը բեմադրած է Գէւորգի Տովստոնոգովը։ Ցագարելիի պիեսը տեքստը հարմարցուած է Բորիս Ռացերի ու Վլատիմիր Կոնստանտինովի կողմէն։ Այս բեմականացումը կը համարուի Գէւորգի Տովստոնոգովի լաւագոյն աշխատանքներէն մէկը[1], 1978 թուականին նկարահանուած է այդ ներկայացման հեռուստատեսային տարբերակը։ Ներկայացման երաժշտութիւնը գրած է Գիա Կանչելին։ «Խանումա»-ն բեմադրուած է նաեւ Երեւանի Ստանիսլավսկիի անուան ռուսական թատերախաղի թատրոնին մէջ[2]։

Էկրանաւորումներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  • Խանումա[3]
  • Քեթօ եւ Կոտէ - նկարահանուած է Թիֆլիսի կինոստուդիայի մէջ 1948 թուականին

Ծանօթագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Էկրանաւորումներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  • Խանումա[1]
  • Քեթօ եւ Կոտէ - նկարահանուած է Թիֆլիսի կինոստուդիայի մէջ 1948 թուականին

Ծանօթագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  1. Մէջբերման սխալ՝ Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named Ханума 1926