Լուսիոս Տոմիթէոս Աւրելիանոս

Լուսիոս Տոմիթէոս Աւրելիանոս; լատ.՝ Imperator Caesar Lucius Domitius Aurelianus Pius Felix Invictus Augustus Pontifex maximus Germanicus maximus Gothicus maximus Parthicus maximus Carpicus maximus Tribunicia potestate VI Consul III Imperator Pater patriae Proconsul Restitutor orbis և լատ.՝ Imperator Caesar Lucius Domitius Aurelianus Pius Felix Augustus, Germanicus Maximus, Gothicus Maximus, Carpicus Maximus, Dacicus Maximus, Arabicus Maximus, Palmyrenus Maximus
Ծննդեան անուն	լատ.՝ Lucius Domitius Aurelianus
Ծնած է	9 Սեպտեմբեր 214
Ծննդավայր	Սիրմիում
Մահացած է	ոչ վաղ քան 25 Սեպտեմբեր 275 եւ ոչ ուշ քան Նոյեմբեր 275
Մահուան վայր	Չորլու
Քաղաքացիութիւն	Հին Հռոմ
Մասնագիտութիւն	քաղաքական գործիչ
Վարած պաշտօններ	Հռոմի կայսր, Հին հռոմէացի ծերակուտական և հիւպատոս
Ամուսին	Ուլփիա Սեւերինա
Ծնողներ	հայր՝ Ulpius Crinitus?
Երեխաներ	Domitica?

Լուսիոս Տոմիթէոս Աւրելիանոս (9 Սեպտեմբեր 214(0214-09-09)^[1]^[2]^[3], Սիրմիում - ոչ վաղ քան 25 Սեպտեմբեր 275 եւ ոչ ուշ քան Նոյեմբեր 275, Չորլու), Հռոմի կայսր 270 - 275։

Գլաուտիոս Կոթացի կայսրին օրով զօրահրամանատար էր, Գլաուտիոսի մահէն ետք 270 բանակի կողմէն կը հռչակուի կայսր։ Ծերակոյտինը անմիջապէս կը ճանչնայ Աւրելիանոսի լիազօրութիւնները։

Աւրելիանոսի կառավարումը նշանաւոր եղած է շարք մը փայլուն յաղթանակներով: Ան ետ մղած է կայսրութեան Տանիւպեան սահմանի վրայ բարբարոսներու յարձակումները, ճնշած է Եգիպտոսի մէջ բռնկած ապստամբութիւնը եւ նորէն միացուցած է Կալլիան Հռոմէական կայսրութեանը։ Արեւելքի մէջ Աւրելիանոսը երկու կայծակնային ռազմարշաւներու, իբրեւ արդիւնք ջախջախած է Փալմիրայի տէրութիւնը՝ գերի վերցնելով անոր նշանաւոր թագուհին՝ Զենոբիան։ Բացի այս իրագործումներէն Հռոմ քաղաքը արտաքին թշնամիներու յարձակումներէն պաշտպանելու նպատակով Աւրելիանոսը շրջապատած է զայն 19.3 քմ. երկարութիւն ունեցող հզօր պարիսպներով։

Բարեփոխած է ֆինանսական համակարգը՝ վերականգնելով հռոմէական դրամի արժէքը։ Պետական կրօն հռչակած է Արեւի պաշտամունքը՝ հալածանքներ ծաւալելով քրիստոնեաներու դէմ։

Սպաննուած է՝ պալատական դաւադրութեան իբրեւ արդիւնք։

Ծանօթագրութիւններ

1 2 Բրոքհաուզի հանրագիտարան
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227'></a>
1 2 varios autores Diccionario biográfico español — Real Academia de la Historia, 2011.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q41705771'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2720582'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2818964'></a>
1 2 Proleksis enciklopedija, Opća i nacionalna enciklopedija — 2009.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q3407324'></a>

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q13136"_data-entity-id="Q237227">[[:de:s:Brockhaus_Enzyklopädie|Բրոքհաուզի_հանրագիտարան]]<span_class="wef_low_priority_links"></span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227"></a></div>-1] 1 2 Բրոքհաուզի հանրագիտարան
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q237227'></a>

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q47461344_citetype_Q7094076_citetype_Q1172284"_data-entity-id="Q41705771"><i_class="wef_low_priority_links">[[:es:Varios_autores|varios_autores]]</i>_[[:es:Diccionario_biográfico_español|Diccionario_biográfico_español]]<span_class="wef_low_priority_links">_—_[[:es:Real_Academia_de_la_Historia|Real_Academia_de_la_Historia]],_2011.</span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q41705771"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2720582"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2818964"></a></div>-2] 1 2 varios autores Diccionario biográfico español — Real Academia de la Historia, 2011.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q41705771'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2720582'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2818964'></a>

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q615699"_data-entity-id="Q3407324">[[:hr:Opća_i_nacionalna_enciklopedija|Proleksis_enciklopedija]],_[[:hr:Opća_i_nacionalna_enciklopedija|Opća_i_nacionalna_enciklopedija]]<span_class="wef_low_priority_links">_—_2009.</span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3407324"></a></div>-3] 1 2 Proleksis enciklopedija, Opća i nacionalna enciklopedija — 2009.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q3407324'></a>

[1]

[2]

[3]