Լուսիոս Տոմիթէոս Աւրելիանոս

Jump to navigation Jump to search
Լուսիոս Տոմիթէոս Աւրելիանոս
լատ.՝ Lucius Domitius Aurelianus
Aurelian.jpg
Ծննդեան անուն լատ.՝ Lucius Domitius Aurelianus
Ծնած է 9 Սեպտեմբեր 214(0214-09-09)[1][2][3]
Ծննդավայր Սիրմիում, Պանոնիա, Հին Հռոմ
Մահացած է 25 Սեպտեմբեր 275(0275-09-25)[4] (61 տարեկանին)
Մահուան վայր Չորլու
Քաղաքացիութիւն Հին Հռոմ
Մասնագիտութիւն քաղաքական գործիչ
Վարած պաշտօններ Հռոմի կայսր?, Հին հռոմէացի ծերակուտական եւ հիւպատոս
Ամուսին Ուլփիա Սեւերինա
Երեխաներ Domitica?

Լուսիոս Տոմիթէոս Աւրելիանոս (9 Սեպտեմբեր 214(0214-09-09)[1][2][3], Սիրմիում, Պանոնիա, Հին Հռոմ - 25 Սեպտեմբեր 275(0275-09-25)[4], Չորլու), Հռոմի կայսր 270 - 275։

Գլաուտիոս Կոթացի կայսրին օրով զօրահրամանատար էր, Գլաուտիոսի մահէն ետք 270 բանակի կողմէն կը հռչակուի կայսր։ Ծերակոյտինը անմիջապէս կը ճանչնայ Աւրելիանոսի լիազօրութիւնները։

Աւրելիանոսի կառավարումը նշանաւոր եղած է շարք մը փայլուն յաղթանակներով: Ան ետ մղած է կայսրութեան Տանիւպեան սահմանի վրայ բարբարոսներու յարձակումները, ճնշած է Եգիպտոսի մէջ բռնկած ապստամբութիւնը եւ նորէն միացուցած է Կալլիան Հռոմէական կայսրութեանը։ Արեւելքի մէջ Աւրելիանոսը երկու կայծակնային ռազմարշաւներու, իբրեւ արդիւնք ջախջախած է Փալմիրայի տէրութիւնը՝ գերի վերցնելով անոր նշանաւոր թագուհին՝ Զենոբիան։ Բացի այս իրագործումներէն Հռոմ քաղաքը արտաքին թշնամիներու յարձակումներէն պաշտպանելու նպատակով Աւրելիանոսը շրջապատած է զայն 19.3 քմ. երկարութիւն ունեցող հզօր պարիսպներով։

Բարեփոխած է ֆինանսական համակարգը՝ վերականգնելով հռոմէական դրամի արժէքը։ Պետական կրօն հռչակած է Արեւի պաշտամունքը՝ հալածանքներ ծաւալելով քրիստոնեաներու դէմ։

Սպաննուած է՝ պալատական դաւադրութեան իբրեւ արդիւնք։

Ծանօթագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]