Լուսիոս Տոմիթէոս Աւրելիանոս

Jump to navigation Jump to search
Լուսիոս Տոմիթէոս Աւրելիանոս
լատ.՝ Lucius Domitius Aurelianus
Aurelian.jpg
Ծննդեան անուն լատ.՝ Lucius Domitius Aurelianus
Ծնած է 9 Սեպտեմբեր 214(0214-09-09)[1][2]
Ծննդավայր Սիրմիում, Պանոնիա, Հին Հռոմ
Մահացած է 25 Սեպտեմբեր 275(0275-09-25)[3] (61 տարեկանին)
Մահուան վայր Չորլու, Tekirdağ Metropolitan Municipality, Թեքիրտաղ, Թուրքիա
Քաղաքացիութիւն Հին Հռոմ
Մասնագիտութիւն քաղաքական գործիչ
Վարած պաշտօններ Հռոմի կայսր, Հին հռոմէացի ծերակուտական եւ Հռոմէական Կայսրութեան հիւպատոս
Ամուսին Ուլփիա Սեւերինա

Լուսիոս Տոմիթէոս Աւրելիանոս (9 Սեպտեմբեր 214(0214-09-09)[1][2], Սիրմիում, Պանոնիա, Հին Հռոմ - 25 Սեպտեմբեր 275(0275-09-25)[3], Չորլու, Tekirdağ Metropolitan Municipality, Թեքիրտաղ, Թուրքիա), Հռոմի կայսր 270 - 275։

Գլաուտիոս Կոթացի կայսրին օրով զօրահրամանատար էր, Գլաուտիոսի մահէն ետք 270 բանակի կողմէն կը հռչակուի կայսր։ Ծերակոյտինը անմիջապէս կը ճանչնայ Աւրելիանոսի լիազօրութիւնները։

Աւրելիանոսի կառավարումը նշանաւոր եղած է շարք մը փայլուն յաղթանակներով: Ան ետ մղած է կայսրութեան Տանիւպեան սահմանի վրայ բարբարոսներու յարձակումները, ճնշած է Եգիպտոսի մէջ բռնկած ապստամբութիւնը եւ նորէն միացուցած է Կալլիան Հռոմէական կայսրութեանը։ Արեւելքի մէջ Աւրելիանոսը երկու կայծակնային ռազմարշաւներու, իբրեւ արդիւնք ջախջախած է Փալմիրայի տէրութիւնը՝ գերի վերցնելով անոր նշանաւոր թագուհին՝ Զենոբիան։ Բացի այս իրագործումներէն Հռոմ քաղաքը արտաքին թշնամիներու յարձակումներէն պաշտպանելու նպատակով Աւրելիանոսը շրջապատած է զայն 19.3 քմ. երկարութիւն ունեցող հզօր պարիսպներով։

Բարեփոխած է ֆինանսական համակարգը՝ վերականգնելով հռոմէական դրամի արժէքը։ Պետական կրօն հռչակած է Արեւի պաշտամունքը՝ հալածանքներ ծաւալելով քրիստոնեաներու դէմ։

Սպաննուած է՝ պալատական դաւադրութեան իբրեւ արդիւնք։

Ծանօթագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]