Jump to content

Թամզարա պար

(Վերայղուած է Թամզարայ պար-էն)

Թամզարա պար, բուն հայկական երգ-պար։ Շատ պարած են հայկական բնակավայրերու մէջ։

«Թամզարա»ն Սուքիաս Էփրիկեանի «Պատկերազարդ բնաշխարհիկ բառարան»ը որպէս հայկական բնակավայր կ'անուանէ։ Այս բնակավայրը նաեւ կը կոչուի «Թումզարա»։

Որոշ ուսումնասիրողներ կ'ըսեն որ «Թամզարա» անունը Թովմա Արծրունի անունէն ծագած է։ Ան ըստ վարկածի, հիմնած է Թամզարա գիւղը։ Հնարաւոր է որ այս երգ-պարի անուանումը կապուած ըլլայ բնակավայրի անունին հետ, ինչպէս Հրաչեայ Աճառեան իր «Գաւառային» բառարանին մէջ կը հաստատէ։

Ըստ Կոմիտասին «Թամզարա»ն հարսանեկան երգ-պար է եւ գլխաւոր դերերը պարագլուխն ու պարապոչն են։ Իսկ հարսը միշտ կանգնած է կնքահայրին կողքին։

«Թամզարա» պարատեսակը կը պատկանի երկու երթալ, երկու դառնալ պարաընտանիքին։ «Թամզարայի» տարբերութիւնը երկու երթալ, երկու դառնալ պարաընտանիքէն այն է, որ այս պարատեսակին մէջ պարը կ'երկարի երկու հաշուով՝ դէպի ձախ տեղաշարժող, վերադարձնող երկու շարժումով։ Իսկ պարը վեցի փոխարէն ունի ութ շարժումներ։

Թամզարա պարին մէջ ձեռքերը բռնելու տարբեր ձեւեր կան։ Ճկոյթններով, ափերով եւ նաեւ ուսերէն։[1][2][3][4] Երաժշտական չափը 9/8=4/8+5/8, որն ալ կը ստեղծէ ձեռքերու ճօճումներու եւ ոտքերու շարժումներու ոչ համաչափ ռիթմ։

Ծանօթագրութիւններ

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]
  1. «Թամզարա պարը»։ արխիւացուած է բնօրինակէն-էն՝ 2023-10-18-ին։ արտագրուած է՝ 2023-04-09
  2. Թամզարա[permanent dead link]
  3. hayfon Հայ ազգային պարը թամզարա
  4. տեսերիզ Թամզարա պար