Էտմոն Քիրազ

Jump to navigation Jump to search
Էտմոն Քիրազ
ֆր.՝ Edmond Kiraz
Ծննդեան անուն ֆր.՝ Edmond Kirazian
Նաեւ յայտնի է իբրեւ Kiraz
Ծնած է 25 Օգոստոս 1923 (92 տարեկան)
Ծննդավայր Գահիրէ
Մահացած է 11 Օգոստոս 2020
Մահուան վայր Փարիզի 6-րդ շրջան, Փարիզ, Իլ տը Ֆրանս[1][2]
Քաղաքացիութիւն Ֆրանսա
Ազգութիւն Ֆրանսահայ
Ուսումնավայր Գրանդ Շոմեր ակադեմիա
Մասնագիտութիւն կոմիքսների հեղինակ, խմբագրականի ծաղրանկարիչ
Աշխատավայր Jours de France
Ici Paris
Gala
Paris Match
British Vogue
Glamour
Փլեյբոյ
Կայքէջ Lua error in Մոդուլ:Wikidata at line 874: attempt to call field 'formatUrlSingle' (a nil value).

Էտմոն Լեւոն Քիրազ Քիրազեան, ֆրանսերէն.՝ Edmond Kiraz, (ծնած է՝ 25 Օգոստոս 1923, Գահիրէ - մահացած է՝ 11 Օգոստոս 2020, Փարիզ) [3], Ֆրանսա ֆրանսահայ ծաղրանկարիչ։

Կենսագրութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Ծնած է 1923 թուականին Թուրքիայէն Եգիպտոս հասած Լեւոն եւ Էլիզ Սեթեանի ընտանիքին մէջ, որոնք ունեցած են 4 զաւակներ՝ 3 աղջիկ եւ մէկ տղայ: Էտմոն եւ քոյրը՝ Անահիտը, երկուորեակներ են: Հայրը Էտմոնի անուանակոչուած է ի պատիւ Ֆրանսացի պոետ բանաստեղծ եւ թատերագիր Էտմոն Ռոստանի:

Քիրազը սորված է Գահիրէի Նուպարեան Ազգային Վարժարանը, այնուհետեւ՝ Ֆրանսական գոլէճը: Նուագած է շեփոր: 10 տարեկանին նկարած է իր առաջին կտաւը՝ 17-րդ դարու կրօնական թեմաներով նկարի կրկնօրինակը, որ նուիրուած է Պաղտատի Հայկական Եկեղեցիին: Քիրազի առաջին քաղաքական ծաղրանկարը տպագրուած է «Image» «Parade», «La Réforme d’Alexandrie» եւ «Al Moussavar» ամսագիրերը «Քիրազ» ստորագրութեամբ երբ ան 17 տարեկան էր[4]:

1946 թուականին Գահիրէէն տեղափոխուած է Փարիզ: Սորված է Փարիզի ’Académie de la Grande Chaumière-ը: 1950-1951 թուականներուն աշխատած է «La Bataille» թերթը, 1951-1952 թուականներուն՝ «le Rouge et le Noir» (Կարմիր եւ Սեւ) , 1952-1954 թուականներուն՝ «Samedi Soir» (Շաբաթ Երեկոյ), 1955-1959 թուականեերուն՝ «Ici Paris» (Այստեղ է Փարիզ), ուրտեղ ստեղծուած է «Carnets de Belles» շարքը: Յետ պատերազմեայ շրջանին ընկերացած է երիտասարդ ծաղրանկարիչներու հետ՝ Պոյնէի, Էֆելի, Բելուսի, Ֆեզանի, Բոսկի, Շավալի, Ալդեբերի, Դուբուայի հետ:

1959 թուականին Մարսէլ Դասոն, ով արդէն նկատած է Քիրազի տաղանդը, կը խնդրէ անոր ստեղծելու Les Parisiennes» («Փարիզուհիներ») շարքն իր նորաստեղծ «Jours de France» թերթի համար։ Այստեղ սկսած է Քիրազի յայնի «Փարիզուհիներ» շարքը՝ երիտասարդ, թեթեւ, սլացիկ, էլեգանտ, երկար ոտքերով, սփրթնած դեմքերով, խելացի փարիզուհինեը: 1970 թուականին Հիու Հեֆներու խնդրանքով «Փարիզուհիները» տպագրեցին «Փլեյբոյ» ամսագիրը[5][6]:

Քիրազ հեղինակ է աւելի քան 25.000 նկարներու, որոնց կ՛ընկերանան երկխօսութիւններ եւ մեկնաբանութիւններ: Ան գրած է «Ինքնակենսագրութիւն եւ յիշողութիւններ» գիրքը: Քիրազի «Փարիզուհիներ» շարքի նկարները ցուցադրուած են Ֆրանսայի եւ արտերկրի բազմաթիւ պատկերասրահներու մէջ: 25 գործեր կը գտնուին Փարիզի «Քարնաւալէ» (Carnavalet) թանգարանին մէջ:

Քիրազի ալպոմները սկսան հրատարակել 1950-ական թուականերուն:

Քիրազ սահուն հայերէն կը խօսէր։ Միայն վերջերս է, որ ան առիթ ունեցած էր Հայաստան այցելելու։ Այս գծով, հարցազրոյցի մը ընթացքին, ան ըսած էր․-

Aquote1.png «Հայաստան այցելեցի, որովհետեւ միշտ ալ կը մտածէի, թէ ամօթ է, այսքան ատենէ Հայաստանը չեմ տեսած: ․․․Ուրիշ տեսակ կ՛երեւակայէի։ Մանաւանդ Երեւանը աշխարհի միւս քաղաքներուն կը նմանի…։ Կը փափաքէի, որ աւելի հայկական ըլլար: Ամէն երկիր իմ գծագրութիւններէս կ՛ուզեն… միակ Հայաստանը չուզեց: Հայաստանի ոչ մէկ թերթ ինձմէ գծագրութիւն ուզած է: Ես ալ ըսի, որ տարօրինակ չէ․․․»[7]:
- Էտմոն Քիրազ
Aquote2.png


Ծաղրանկարի հաւաքածոյ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  • Lissi, Diogène, 1954
  • Carnet de belles, Pulcinella, 1959
  • Les Parisiennes (Parisian Women), Denoël, 1963
  • Les Parisiennes au volant, Denoël, 1966
  • La Parfaite Secrétaire, Denoël, 1967
  • Parlez-moi de moi : les Parisiennes, Denoël, 1973
  • Sonate à quatre mains, Filipacchi-Denoël, 1978
  • Les Femmes de Kiraz, Plon, 1985
  • Les Parisiennes se marient, Assouline, 1994
  • Je les aime comme ça (I Like Them That Way), Denoël, 2000
  • Jamais le premier soir( Never the First Night), Denoël, 2001
  • Kiraz dans Playboy (Kiraz in Playboy), Denoël, 2002
  • Elles et moi (The Girls and I), Denoël, 2003
  • Mini drames, Denoël, 2005

Պարգեւներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  • «Պատուոյ լեգեոն շքանշան»
  • «Փարիզի պատուաւոր քաղաքացի»

Ծանօթագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Արտաքին յղումներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]