Էմիլի Կուրտ

Jump to navigation Jump to search
Էմիլի Կուրտ
Plaque Émilie Gourd Le Fleix.jpg
Ծնած է 19 Դեկտեմբեր 1879(1879-12-19)[1]
Ծննդավայր Ժընեւ, ԶուիցերիաԿատեգորիա:Ժընեւ ծնածներ
Վախճանած է 4 Դեկտեմբեր 1946(1946-12-04)[1] (66 տարեկանում)
Վախճանի վայրը Ժընեւ, ԶուիցերիաԿատեգորիա:Ժընեւ մահացածներ
Քաղաքացիութիւն Flag of Switzerland.svg Զուիցերիա
Մասնագիտութիւն լրագրող, ֆեմինիստ, սուֆրաժիստուհի
Ծնողներ հայր՝ Jean-Jacques Gourd

Էմիլի Կուրտ (19 Դեկտեմբեր 1879(1879-12-19)[1], ԺընեւԿատեգորիա:Ժընեւ ծնածներ4 Դեկտեմբեր 1946(1946-12-04)[1], ԺընեւԿատեգորիա:Ժընեւ մահացածներ), զզուիցերացի ֆեմինիստ, լրագրող։ Ան իր ուրոյն դերըէ ունեցած է Զուիցերիոյ կանանց ընտրական իրաւունքի հաստատման գործին մէջ։ 1914-1928 Զուիցերիոյ մէջ գործող երկու Ընտրական իրաւունքներու միութիւններէն մէկու՝ Զուիցերական ընկերակցութեան նախագահն էր։

Կենսագրութիւն եւ գործունէութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Կուրտը XX դարու Զուիցերիոյ մէջ ֆեմինիստական շարժման ականաւոր ներկայացուցիչներէն մէկն էր[2]։ Ան երեսուն տարեկանին դարձած է շարժման անդամ, ապա իր կեանքը նուիրած է խաղաղապահական գործունէութեան[3]։ Ան աշխոյժ էր Ժընեւի մէջ, ուր ծնած էր, սակայն կանանց իրաւունքներու բարձրացման համար աշխոյժ գործունէութիւն կը ծաւալէ նաեւ Զուիցերիոյ մէ[4]։ Յատուկ շարժառիթներով ան կը նախընտրէր արշաւներ կազմակերպել կանանց կրթութեան, հաւասար աշխատավարձի, մայրութեան նպաստներու, հաշմանդամութեան նպաստներու եւ կանանց զբաղուածութեան հնարաւորութիւններու ընդլայնման համար[2]։

Էմիլի Կուրտը «Ilustrowany Kurier Codzienny» թերթի անձնկազզմին մէջ, Կրակով, Լեհաստան։ Էմիլի Կուրտը (ձախէն) եւ IKC-ի խմբագիր Զոֆիա Լեւակովսկան (աջէն), 1935

1912-ին, Էմիլի Կուրտդը հիմնադրեց Le mouvement féministe (Ֆեմինիստական շարժում) պարբերականը, որ առաջ կը քաշէր կանանց ընտրութեան, կրթութեան եւ իրաւական իրաւունքներու ոտնահարման խնդիրները[3]։ Մինչ մահանալը ան թերթի գլխաւոր խմբագիրն էր։ 2001-ին Էմիլիի պատուին թերթը վերանուանուեցաւ L'emiliE։ Առերեսուելով ֆինանսական դժուարութիւններու՝ թուղթէ պարբերականը ունեցաւ իր առցանց տարբերակը։ Այսպիսով, աս Եւրոպայի մէջ դարձաւ ամենահին ֆեմինիստական պարբերականը[4]։ Կուրտը բազմաթիւ ֆեմինիստական կազմակերպութիւններու եւ ակումբներու նախագահն էր[4], ներառեալ՝ Schweizerischer Verband für Frauenstimmrecht-ը (հայ․՝ Զուիցերիացի կանանց ասոցացիայ), ուր ան 1914-1928-ականներուն կը պայքարէր կանանց ընտրելու իրաւունքի համար[5]։ 1923-ին ան ընտրուեցաւ Կանանց միջազգային միութեան նախագահ։ Էմիլին հրապարակած է ամերիկացի սուֆրաժիստ Սուսան Բ․ Էնթօնի կենսագրութիւնը եւ խմբագրած է զուիցերացի կանանց մասին պատմող տարեգիրքը[3]։

Կուրտը մահացած է 1946-ին Ժընեւի մէջ՝ կանանց ընտրելու իրաւունքի հաստատումէն տասնչորս տարի առաջ[4]։

Ֆեմինիստական «l'émiliE» պարբերականը ներկայիս ունի միայն առցանց տարբերակ։ 2012-էն Emilie Gourd հիմնադրամը ստեղծած էր «Actuelles.ch» առցանց հարթակը, որ Զուիցերիոյ մետիաներուն կը տրամադրէր ֆեմինիստական նորութիւններ եւ յօդուածներ[6]։

Emilie Gourd հիմնադրամ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Ժաքլին Պերէնշթէյն-Վաւրը 1894-ին հիմնադրած է «Էմիլի Կուրտի հիմնադրամը»՝ նպատակ ունենալով շարունակել Կուրտի ժառանգութիւնը եւ աջակցած Զուիցերիոյ մէջ առկայ ֆեմինսիտական բանավէճերու լուծմանը։

Մարտինէ Շապոննիերը 2013-էն հիմնադրամի նախագահն է, իսկ Սապինէ Էսթիէր Թեւենոզը փոխնախագահն է[2][7]։

Ծանօթագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Արտաքին յղումներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]