Jump to content

Գերմանիոյ ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ի Համաշխարհային ժառանգութեան վայրերու ցանկ

Միացեալ Ազգերու Կրթութեան, Գիտութեան եւ Մշակոյթի Կազմակերպութիւն (United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization, UNESCO|ԵՈՒՆԵՍՔՕՀամաշխարհային ժառանգութեան ցանկին մէջ Գերմանիայի վայրերը քանակով 41-ն են, որը կը կազմէ ընդհանուր քանակը 3,9 %-ը (1073՝ 2017 թուականի դրութեամբ)։ 38 վայրեր ընդգրկուած են մշակութային չափանիշներով, այդ քանակի՝ 13-ը կը համարուին մարդկային ստեղծագործական գլուխգործոց, մնացած 3-ը՝ բնական չափանիշներով։ Բացի ատկից 2016 թուականի դրութեամբ եւս 18 վայր ներկայացուած է առաջադրուած ցանկին մէջ[1]։

Գերմանիան վաւերացուցած է Համաշխարհային ժառանգութեան պաշտպանութեան միութիւնը 1976 թուականի Օգոստոսի 23-ին[2]։ Գերմանիայի առաջին վայրը ընդգրկուեր է ցանկին մէջ 1978 թուականին, Համաշխարհային ժառանգութեան յանձնաժողովի 2-րդ նիստին։

Տուեալ աղիւսակին տեղերը ընդգրկուած են Համաշխարհային ժառանգութեան կողմէն դասակարգուած ձեւով։

# Պատկեր Անուանում Տեղադրութիւն Ստեղծման տարեթիւ Ցանկի մէջ ընդգրկուելու տարեթիւ Չափանիշներ
1Աախենի տաճար
(գերմաներէն՝ Aachener Dom)
Քաղաք՝ Աախեն
Երկրամաս՝ Հյուսիսային Հռենոս-Վեսթֆալիա
8-րդ դար-9-րդ դար19783i, ii, iv, vi
2Շպայերի տաճար
(գերմաներէն՝ Dom zu Speyer)
Քաղաք՝ Շպայեր
Երկրամաս՝ Ռայնլանդ Պֆալց
11-րդ դար1981168ii
3Եպիսկոպոսների Վյուրցբուրգյան նստավայրը Վյուրցբուրգ քաղաքում
(գերմաներէն՝ Würzburger Residenz mit Hofgarten und Residenzplatz)
Քաղաք՝ Վյուրցբուրգ
Երկրամաս՝ Բավարիա
18-րդ դար1981169i, iv
4Վիսի ուխտավայր եկեղեցի
(գերմաներէն՝ Wallfahrtskirche auf der Wies)
Գյուղ՝ Վիս
Շրջան՝ Շտայնգադեն
Երկրամաս՝ Բավարիա
18-րդ դար1983271i, iii
5Աուգուստուսբուրգ պալատ և Ֆալկենլուստ ամրոց Բրյուլ քաղաքում
(գերմաներէն՝ Schlösser Augustusburg und Falkenlust in Brühl)
Քաղաք՝ Բրյուլ
Երկրամաս՝ Հյուսիսային Հռենոս-Վեսթֆալիա
18-րդ դար1984288ii, iv
6Հիլդեսհայմի Մայր տաճար եւ Միքայել Հրեշտակապետի եկեղեցի Հիլդեսհայմ քաղաքում
(գերմաներէն՝ Dom St. Mariae und Michaeliskirche in Hildesheim)
Քաղաք՝ Հիլդեսհայմ
Երկրամաս՝ Ստորին Սաքսոնիա
11-րդ դար1985187i, ii, iii
7Տրիեր քաղաքի տեսարժան վայրեր
(գերմաներէն՝ Römische Baudenkmäler, Dom und Liebfrauenkirche in Trier)
Քաղաք՝ Տրիեր
Երկրամաս՝ Ռայնլանդ Պֆալց
1—3-րդ դար1986367i, iii, iv, vi
8Հանզայական քաղաք՝ Լյուբեկ
(գերմաներէն՝ Historische Hansestadt Lübeck)
Քաղաք՝ Լյուբեկ
Երկրամաս՝ Շլեզվիգ Հոլշտայն
15—16-րդ դար1987272iv
9Պոտսդամի եւ Բեռլինի պալատներ եւ այգիներ
(գերմաներէն՝ Schlösser und Gärten von Potsdam und Berlin)
Քաղաք՝ Պոտսդամ եւ Բեռլին
Երկրամաս՝ Բրանդենբուրգ եւ Բեռլին
1730-19161990, 1992, 1999532i, ii, iv
10Լորշի վանք
(գերմաներէն՝ Abtei und Altenmünster des Klosters Lorsch)
Քաղաք՝ Լորշ
Երկրամաս՝ Հեսսեն
8-9-րդ դար1991515iii, iv
11Ռամմելսբերգի հին հանքավայրեր, Գոսլար պատմական քաղաք եւՋրառու կառույցներ Հարցի լեռներում
(գերմաներէն՝ Bergwerk Rammelsberg und die Altstadt von Goslar)
Քաղաք՝ Գոսլար
Երկրամաս՝ Ստորին Սաքսոնիա
15-19-րդ դար1992623i, iv
12Բամբերգ քաղաք
(գերմաներէն՝ Altstädte von Bamberg)
Քաղաք՝ Բամբերգ
Երկրամաս՝ Բավարիա
12-18-րդ դար1993624ii, iv
13Մաուլբրոնի վանական համալիր
(գերմաներէն՝ Zisterzienserabtei Kloster Maulbronn)
Քաղաք՝ Մաուլբրոն
Երկրամաս՝ Բադեն-Վյուրթեմբերգ
12-րդ դար1993546ii, iv
14Եկեղեցի, ամրոց Կվեդլինբուրգ քաղաքում
(գերմաներէն՝ Stiftskirche und Altstadt Quedlinburg)
Քաղաք՝ Կվեդլինբուրգ
Երկրամաս՝ Սաքսոնիա-Անհալթ
-1994535iv
15Ֆյոլկլինգենի երկաթուղային գործարան
(գերմաներէն՝ Eisenhütte in Völklingen)
Քաղաք՝ Ֆյոլկլինգեն
Երկրամաս՝ Սաար
19-20-րդ դար1994687ii, iv
16Մեսսել քարհանքի գտածոներ
(գերմաներէն՝ Grube Messel)
Շրջան՝ Դարմշտադտ Դիբուրգ
Երկրամաս՝ Հեսսեն
մ․ թ․ 57—36 մլն․ տարի առաջ1995720viii
17Քյոլնի տաճար
(գերմաներէն՝ Kölner Dom)[3]
Քաղաք՝ Քյոլն
Երկրամաս՝ Հյուսիսային Հռենոս-Վեսթֆալիա
13-19-րդ դար1996292i, ii, iv
18Բաուհաուզ դպրոցի ճարտարապետական հուշարձաններ Վայմար եւ Դեսսաու քաղաքներում
(գերմաներէն՝ Bauhaus-Stätten: Bauhaus Dessau, Kunstschule und Kunstgewerbeschule Weimar, Musterhaus Am Horn)
Քաղաք՝ Վայմար եւ Դեսսաու
Երկրամաս՝ Թյուրինգիա եւ Սաքսոնիա-Անհալթ
20-րդ դար1996729ii, iv, vi
19Մարտին Լյութերի հիշատակության վայրեր՝ Այսլեբեն եւ Վիտտենբերգ
(գերմաներէն՝ Lutherstädte Eisleben und Wittenberg)
Քաղաք՝ Այսլեբեն եւ Վիտտենբերգ
Երկրամաս՝ Սաքսոնիա-Անհալթ
15-16-րդ դար1996783iv, vi
20«Դասական Վայմար»
(գերմաներէն՝ Klassisches Weimar)
Քաղաք՝ Վայմար
Երկրամաս՝ Թյուրինգիա
18-19-րդ դար1998846iii, vi
21Թանգարանային կղզի Բեռլինում
(գերմաներէն՝ Museumsinsel in Berlin)
Քաղաք՝ Բեռլին
Երկրամաս՝ Բեռլին
19-20-րդ դար1999896ii, iv
22Վարթբուրգ դղյակ
(գերմաներէն՝ Wartburg bei Eisenach)
Քաղաք՝ Այզենախ
Երկրամաս՝ Թյուրինգիա
11-րդ դար1999897iii, vi
23Դեսսաու-Վյորլից պարտեզ թագավորություն
(գերմաներէն՝ Dessau-Wörlitzer Gartenreich)
Քաղաք՝ Դեսսաու եւ Վյորլից
Երկրամաս՝ Սաքսոնիա-Անհալթ
18-րդ դար2000534ii, iv
24Ռայխենաու վանական կղզի
(գերմաներէն՝ Klosterinsel Reichenau im Bodensee)
Կղզի Բոդենի լճում
Երկրամաս՝ Բադեն-Վյուրթեմբերգ
8-11-րդ դար2000974iii, iv, vi
25Հին Ցոլֆերայն ածխահանք
(գերմաներէն՝ Zeche Zollverein und Kokerei Zollverein)
Քաղաք՝ Էսսեն
Երկրամաս՝ Հյուսիսային Հռենոս-Վեսթֆալիա
20-րդ դար2001975ii, iii
26Հռենոս գետի հովիտ
(գերմաներէն՝ Kulturlandschaft Oberes Mittelrheintal zwischen Bingen/Rüdesheim und Koblenz)
Բինգեն Հռենոսի վրա եւ Կոբլենց քաղաքների միջեւ ընկած հատված (65 կմ)
Երկրամաս՝ Ռայնլանդ Պֆալց
-20021066ii, iv, v
27Վիսմար и Շտրալզունդ քաղաքների պատմական կենտրոններ
(գերմաներէն՝ Die historischen Altstädte Stralsund und Wismar)
Քաղաքներ՝ Վիսմար եւ Շտրալզունդ
Երկրամաս՝ Մեկլենբուրգ-Առաջավոր Պոմերանիա
14-18-րդ դար20021067ii, iv
28Բրեմենյան քաղաքապետարանի շենքն ու Ռոլանդի արձանը Շուկայի հրապարակում
(գերմաներէն՝ Bremer Rathaus und Bremer Roland)
Քաղաք՝ Բրեմեն
Երկրամաս՝ Բրեմեն
15-րդ դար20041087iii, iv, vi
29Մուսկաու պարկ
(գերմաներէն՝ Fürst-Pückler-Park Bad Muskau)
Մոտակա քաղաք՝ Բադ Մուսկաու
Երկրամաս՝ Սաքսոնիա
( Լեհաստանի հետ համատեղ)
19-րդ դար20041127i, iv
30Հռոմեական կայսրության սահմանակից պաշտպանական կառույցներ
(գերմաներէն՝ Obergermanisch-Rätischer Limes)
550 կմ երկարությամբ տարածք, որը ձգվում է Գերմանիայի հյուսիսարեւելյան հատվածով դեպի Դանուբ գետ
( Միացյալ Թագավորության հետ համատեղ )
2-րդ դար1987, 2005430i, ii, iii, iv, vi
31Ռեգենսբուրգի հին քաղաք
(գերմաներէն՝ Altstädte von Regensburg)
Քաղաք՝ Ռեգենսբուրգ
Երկրամաս՝ Բավարիա
11-13-րդ դար20061155ii, iii, iv
32Մոդեռնիզմի ժամանակաշրջանի բնակելի համալիրներ Բեռլինում
(գերմաներէն՝ Siedlungen der Berliner Moderne)
Քաղաք՝ Բեռլին20-րդ դար20081239ii, iv
33Վատտեն ծով
(գերմաներէն՝ Wattenmeer der Nordsee)
Երկրամասեր՝ Ստորին Սաքսոնիա, Շլեզվիգ Հոլշտայն
(Նիդեռլանդների եւ Դանիայի հետ համատեղ)
-2009, 20141314viii, ix, x
34Հաճարենու կուսական անտառներ Կարպատներում եւ Շորֆհայդեում
(գերմաներէն՝ Urwaldartige Buchenwälder Deutschlands)
Երկրամասեր՝ Բրանդենբուրգ, Հեսսեն, Մեքլենբուրգ-Առաջավոր Պոմերանիա Թյուրինգիա
( Սլովակիայի եւ Ուկրաինայի հետ համատեղ )
-2007
ընդլայնվել է 2011
1133ix
35Ֆագուս ֆաբրիկա
(գերմաներէն՝ Fagus-Werk in Alfeld)
Քաղաք՝ Ալֆելդ
Երկրամաս՝ Ստորին Սաքսոնիա
1911-191420111368ii, iv
36Ալպերի շրջակայքի նախապատմական բարձրասյուն բնակավայրեր
(գերմաներէն՝ Prähistorische Pfahlbauten um die Alpen)
(18 կետ)
Երկրամասեր՝ Բավարիա, Բադեն-Վյուրթեմբերգ
( Ֆրանսայի , Շվեյցարիայի , Ավստրիայի , Իտալիայի , Սլովենիայի հետ համատեղ )
մ․ թ․ ա․ 5-րդ հազարամյակ-մ․ թ․ ա․ 1-ին հազարմյակ20111363iii, v
37Մարկգրաֆյան օպերային թատրոն
(գերմաներէն՝ Markgräfliches Opernhaus in Bayreuth)
Քաղաք՝ Բայրոյթ
Երկրամաս՝ Բավարիա
1744-174820121379i, iv
38Վիլհելմսխյոհե լեռնային այգի
(գերմաներէն՝ Bergpark Wilhelmshöhe)
Քաղաք՝ Կասել
Երկրամաս՝ Հեսսեն
1696-186620131413iii, vi
39Կորվեյ աբբայություն
(գերմաներէն՝ Abtei und Schloss Corvey)
Քաղաք՝ Հյոքստեր
Երկրամաս՝ Հյուսիսային Հռենոս-Վեսթֆալիա
82220141447ii, iii, iv
40Շպայխերշտադտ եւ Չիլեհաուս պահեստային թաղամասներ Համբուրգում
(գերմաներէն՝ Speicherstadt und Chilehaus mit dem Kontorhausviertel in Hamburg)
Քաղաք՝ Համբուրգ1883-1928
1922-1924
20151467i, iii, iv
41Շառլ Էդուար լը Կորբյուզիեի ճարտարապետական ժառանգություն, նշանակալի ներդրում մոդեռնիզմում
(գերմաներէն՝ Das architektonische Werk Le Corbusiers))
ընդհանուր 17 օբյեկտ 7 երկրներում
Քաղաք՝ Շտուտգարտ
Երկրամաս՝ Բադեն-Վյուրթեմբերգ
( Արգենտինայի, Բելգիայի, Հնդկաստանի, Ֆրանսայի, Շվեյցարիայի, Ճապոնիայի հետ համատեղ)
20-րդ դար20161321i, ii, vi

Վայրերու աշխարհագրական դասաւորուածութիւն

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]
Գերմանիա դեռ չունի տեղորոշման քարտեզներ.

Կատեգորիա:Էջեր, որոնց անհրաժեշտ է տեղորոշման քարտեզ

# Պատկեր Անվանում Տեղադրություն Ստեղծման տարեթիվ Ցանկում ընդգրկվելու տարեթիվ Չափանիշներ
1Դրեզդենի Էլբե հովիտ
(ներառյալ Դրեզդենի կենտրոնը)
(գերմաներէն՝ Dresdner Elbtal)[4]
Քաղաք՝ Դրեզդեն
Երկրամաս՝ Սաքսոնիա
-2004-20091156ii, iii, iv, v

Առաջադրուած վայրերու ցանկ

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Աղիւսակի մէջ տեղերը ընդգրկուած են ըստ հերթականութեան։ Այս ցանկին մէջ այն վայրերն են, որոնք ներկայացուած են Գերմանիայի կառավարութեան կողմէն՝ որպէս առաջադրուած վայրեր։

# Պատկեր Անուանում Տեղադրութիւն Ստեղծման տարեթիւ Ցանկի մէջ ընդգրկուելու տարեթիւ Չափանիշներ
1Հերման Ֆրանկեի ֆոնդի շինութիւնը Հալլեում
(գերմաներէն՝ Franckesche Stiftungen in Halle an der Saale)
Քաղաք՝ Հալլե
Երկրամաս՝ Սաքսոնիա-Անհալթ
1695-174819991368iii, iv, vi
2Նաումբուրգի տաճար, Զալե եւ Ունստրուտ գետերի լանդշաֆտ
(գերմաներէն՝ Naumburger Dom und die Landschaften entlang der Saale und der Unstrut)
Քաղաք՝ Նաումբուրգ
Երկրամաս՝ Սաքսոնիա-Անհալթ
1213-126019991369i, iii, iv
3Վիկինգների դարաշրջանի յիշատակութեան վայրեր
(գերմաներէն՝ Danewerk/Haithabu)
ա) Դանևիրկե
բ) Հեդեբյու
Երկրամաս՝ Շլեզվիգ Հոլշտայն7-րդ դարից սկսած20115591iii
4Օրե լեռների մշակութային լանդշաֆտ
(գերմաներէն՝ Mining Kulturlandschaft Erzgebirge)
Երկրամաս՝ Սաքսոնիա16-րդ դարէն սկսած20125776ii, iii, iv, v, vi
5Եվրոպայի հանրահայտ առողջավայրեր
(գերմաներէն՝ Baden-Baden/Bad Kissingen/Bad Ems/Bad Homburg vor der Höhe/Wiesbaden/Bad Pyrmont)
ա) Բադեն-Բադեն
բ) Բադ Կիսինգեն
գ) Բադ-Էմս
դ) Բադ-Հոմբուրգ
ե) Վիսբադեն
զ) Բադ-Պիրմոնտ
Երկրամասեր՝ Բադեն-Վյուրթեմբերգ, Բավարիա, Ռայնլանդ Պֆալց, Հեսսեն, Ստորին Սաքսոնիա19-րդ դարից սկսած20145934ii, iii, iv, vi
6Ալտոնեի հրէական գերեզմանատուն
(գերմաներէն՝ Jüdischer Friedhof Altona Königstraße)
Քաղաք՝ Համբուրգ1616 թ․-ից սկսած20155973ii, iii, iv, vi
7Ալպյան եւ Մերձալպյան մարգագետնային եւ ճահճային լանդշաֆտներ (պատմական մարդածին լանդշաֆտներ)
(գերմաներէն՝ Alpine und voralpine Wiesen- und Moorlandschaften)
Երկրամաս՝ Բավարիամ․ թ․ 3700 տարի առաջ20155974v
8Քաղաքներ՝ Շպայեր, Վորմս եւ Մայնց
(գերմաներէն՝ SchUM-Städte Speyer, Worms und Mainz)
Երկրամաս՝ Ռայնլանդ Պֆալց10-րդ դարից սկսած20155975ii, iii, vi
9Շվերինյան պալատ
(գերմաներէն՝ Residenzensemble Schwerin
Երկրամաս՝ Մեկլենբուրգ-Առաջավոր Պոմերանիա19-րդ դար20155976iii, vi
10Բաուհաուզ եւ ատոր հետ կապուած տեղեր Վայմարում, Դեսսաուում եւ Բերնաու (Բրանդենբուրգ)
(գերմաներէն՝ Das Bauhaus und seine Stätten in Weimar, Dessau und Bernau)
ա) Դեսսաու
բ) Բերնաու (Բրանդենբուրգ)
Երկրամասեր՝ Սաքսոնիա-Անհալթ, Բրանդենբուրգ20-րդ դար20155980ii, iv, vi
11Նկարիչներու բնակավայր Դարմշտադտում
(գերմաներէն՝ Künstlerkolonie Mathildenhöhe Darmstadt)
Քաղաք՝ Դարմշտադտ
Երկրամաս՝ Հեսսեն
1901—191420155981ii, iv
12Հին Ժողովարանն Էրֆուրտում
(գերմաներէն՝ Alte Synagoge und Mikwe in Erfurt)
Քաղաք՝ Էրֆուրտ
Երկրամաս՝ Թյուրինգիա
11-րդ դարից սկսած20155982iii, iv, vi
13Պավարիայի թագաւոր Լյուդվիկի II-ի պալատներ՝ Նոյշվանշտայն, Լինդերհոֆ, Թագաւորական ամրոց Շախենի վրա, Հերենկիմզե
(գերմաներէն՝ Gebaute Träume – Die Schlösser Neuschwanstein, Linderhof und Herrenchiemsee des Bayerischen Königs Ludwig II)
ա) Նոյշվանշտայն
բ) Լինդերհոֆ
գ) Թագաւորական ամրոց Շախենի վրա
դ) Հերենկիմզե
Երկրամաս՝ Բավարիա19-րդ դար20155983i, iii, iv, vi
14Հիդրոտեխնիկա եւ հիդրոէլեկտրականություն, ըմպելի եւ դեկորատիվ շատրվաններ Աուգսբուրգում
(գերմաներէն՝ Wasserbau und Wasserkraft, Trinkwasser und Brunnenkunst in Augsburg)
Քաղաք՝ Աուգսբուրգ
Երկրամաս՝ Բավարիա
19-րդ դար20155984ii, v
15Քարանձաւներ, որտեղ կան Սառցե դարաշրջանի արվեստի նմուշներ
(գերմաներէն՝ Höhlen der ältesten Eiszeitkunst)
Երկրամաս՝ Բադեն-Վյուրթեմբերգ43 000-33 000 տարի առաջ20155985i, iii, iv, v
16Մարտին Լյութերի յիշատակութեան վայրեր Սաքսոնիա-Անհալթում, Սաքսոնիայում, Բավարիայում եւ Թյուրինգիայում
(գերմաներէն՝ Luthergedenkstätten in Sachsen-Anhalt, Sachsen, Bayern und Thüringen )
Երկրամասեր՝ Սաքսոնիա-Անհալթ, Սաքսոնիա, Բավարիա, Թյուրինգիա15-16-րդ դար20155986ii, v
17Հռոմէական կայսրութեան սահմաններ
(գերմաներէն՝ Grenzanlagen des Römischen Reichs)
Երկրամաս՝ Պավարիա
( Աւստրիայի հետ համատեղ)
2-րդ դար20156002ii, iii, iv
18Հեդեբյու եւ Դանևիրկե հնագիտական լանդշաֆտ
(գերմաներէն՝ Haithabu und Danewerk, eine archäologische Grenzlandschaft)
ա) Դանևիրկե
բ) Հեդեբյու
Երկրամաս՝ Շլեզվիգ Հոլշտայն6-12-րդ դար20166083iii, iv

Վայրերու աշխարհագրական դասաւորուածութիւն

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]
Գերմանիա դեռ չունի տեղորոշման քարտեզներ.
Կատեգորիա:Էջեր, որոնց անհրաժեշտ է տեղորոշման քարտեզ

Ծանօթագրութիւններ

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]
  1. «Tentative» (անգլերեն)։ UNESCO World Heritage Centre։ արխիւացուած է բնօրինակէն-էն՝ 2020-01-26-ին։ արտագրուած է՝ օգոստոսի 4 2016
  2. «The States Parties - Germany»։ unesco.org։ արխիւացուած է բնօրինակէն-էն՝ 2020-01-25-ին։ արտագրուած է՝ օգոստոսի 4 2016
  3. В период с 2004 по 2006 год находился в списке всемирного наследия, находящегося под угрозой, но был исключён из него по причине отказа властей от высотной застройки в районе собора. См. «Cologne Cathedral (Germany) ... removed from List of World Heritage in Danger» (անգլերեն)։ UNESCO World Heritage Centre։ արխիւացուած է բնօրինակէն-էն՝ 2020-01-26-ին։ արտագրուած է՝ 28.12.2009
  4. Объект исключён по причине строительства моста Вальдшлёсхенбрюкке через Эльбу. См. «Dresden is deleted from UNESCO’s World Heritage List» (անգլերեն)։ UNESCO World Heritage Centre։ արխիւացուած է բնօրինակէն-էն՝ 2020-01-13-ին։ արտագրուած է՝ 28.12.2009

Արտաքին յղումներ

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]