Առաքել Ալթուն-Տիւրրի

Jump to navigation Jump to search
Առաքել Ալթուն-Տիւրրի
«
Cruikshank Pierce' Egan's Real Life - Drury Lane Theatre 1821.jpg
Mosaic depicting theatrical masks of Tragedy and Comedy (Thermae Decianae).jpg

Առաքել Ալթուն-Տիւրրի (1840 - 1886 թթ․), հայ խմբագիր։

Ծնած է Աղեքսանտրիոյ մէջ։ Առաքելի հայրը Արիստակէս Ալթուն-Տիւրրի մեծ դիրք ունէր Եգիպտոսի մէջ, իսկ երբ հայրը Պոլիս կը մեկնի, կը բնակի Խասգիւղ, ուր Առաքել կը յաճախէ ներսէսեան վարժարանը եւ կ՛ըլլայ ժամանակին ուսումնականներէն մին։ Կնքահայրը եղած է Եուսուֆեան Պօղոս պէյ։ Եղբայրը Յակոբ Ալթուն Տիւրրի մին էր Ասիական ընկերակցութեան հիմնադիրներէն։

Առաքել՝ տակաւին 20 տարեկան երիտասարդ հասակին, կը հիմնէ թատրոն մը Խասգիւղի մէջ։ Այն ատեն հրաման չըլլալով թատրոնի արտօնութիւնը առնել Փիլիպոս եւ Մկրտիչ Կէլկէլեան ամիրաները կը խոստանան Առաջին հայ թատրոնը կը բացուի, չեն ան կը շինուի եւ առաջին ներկայացումը կ'ըլլայ Երուանդ Առաջին թատերախաղը էքչեանի և Բ. Մալաքեանի առաջնորդութեամբ։ Ահագին բազմութիւն կը լեցուի թատրոնին մէջ եւ մեծ ընդունելութիւն կը գտնէ այդ առաջին թատրրոնը, որուն երաժշտագետը եղած էր Տիգրան Չուկաճեան (1858-9)։ Սակայն նոյն շաբաթը թատրոնի կը գոցեն քանի արտօնագիրը գազինօի համար էր։ Առաքել Ալթուն-Տիւրրի նաեւ Եւրոպա կը ճամբորդէ եւ գլխաւոր քաղաքները կը պտըտի տեսնելու գործեր։

Քաղաքական ժողովի անդամ էր, նաեւ եղած էր Ազգային Երեսփոխան, Միացեալ ընկերակցութեան հիմնադիր միացնելով կարգ մը ընկերութիւններ ինջպէս Կիլիկեան, Այրարատեան եւայլն։ Կը մահանայ 1886 երիտասարդ տարիքին