Առաջին Տիկին

Jump to navigation Jump to search
36 երկրների առաջին տիկինները Նիւ-Եորքի մէջ (ԱՄՆ) 22 Սեպտեմբեր 2008-ին

Առաջին տիկին, երկրի նախագահի կինը։

Սկզբնապէս «First Lady» եզրը վերաբերած է ԱՄՆ-ի նախագահի տիկնոջը, բայց յետոյ եզրը տարածուածէ նաեւ այլ լեզուներ եւ հիմա կը վերաբերի ցանկացած երկրի նախագահի տիկնոջը։ Որոշ երկիրներու մէջ եզրը նաեւ կը թարգմանուի, օրինակ՝ Սպանիոյ մէջ «Primera Dama», Ռուսաստանի մէջ «Первая Леди», Ֆրանսայի մէջ «Première Dame»։

Պատմութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Պելլա Քոչարեան, Լորա Պուշ, Լիւտմիլա Պուտինայ եւ Զորկա Պրուանովա — առաջին տիկինները Հայաստանի, ԱՄՆ-ի Ռուսաստանի եւ Պուլկարիոյ 2003-ին։

ԱՄՆ-ի մէջ եզրը առաջին անգամ օգտագործուած է 1849-ին, երբ որ նախագահ Զաքարի Թեյլորը կոչեց «First Lady» 4-րդ նախագահի Ճէյմս Մետիսոնի կնոջը՝ Տոլլի Մետիսոնին, անոր պաշտօնական թաղման: Սակայն առաջին կինը, որուն սկսան կոչել «Առաջին տիկին» Հերրիէթ Լէյնն է՝ ԱՄՆ-ի 15-րդ նախագահի՝ Ճէյմս Պիւքէնէնի, զարմուհին էր (Պիւքէնը եղած է միակ ամուրի ԱՄՆ-ի նախագահ եւ Սպիտակ Տան տիրուհիի դերը կը կատարէր անոր զարմուհին)։ Բայց միջազգային ճանաչում այս հասկացութիւնը ստացած է 1877-ին։ Այն ժամանակ Մերի Էյմսը իրեն թերթի լրահաղորդման մէջ Ռութերֆորտ Խեյզի պաշտօնակալութեան մասին օգտագործեց «առաջին տիկին» եզրը իր կնոջ Լիւսի Ուէպպ Հեյզին, ծայր աստիճան հանրամատչելի ամբողջ ԱՄՆ-ի մէջ։

Առաջին տիկինները դիւանագիտական յարաբերութիւններ կը պահպանեն այլ երկիրներու նախագահներու տիկիններու հետ։ Պաշտօնական այցերու ժամանակ նախագահները կը կազմակերպեն այսպէս կոչուած «կանացի ծրագրեր», ուր առաջին տիկինները կը շփուին։ Որոշ առաջին տիկիններ եռանդուն կերպով կը խառնուին երկրի դիւանագիտական գործերուն, ամէնայայտնի օրինակները - Էլէոնորա Ռուզվէլթը եւ Էվա Փատտէրսոնն են։ Հիլլարի Քլինթոնը առաջադրած է իր թեկնածութիւնը 2008-ի ԱՄՆ-ի նախագահի ընտրութիւններու ժամանակ, սակայն յետոյ հանած է այն։ Արժանթինի երկու առաջին տիկինները - Իզապէլ Մարթինէս տէ Փերոնը եւ Քրիստինա Ֆերնանտէս տէ Քիրշները փոխած են իրենց ամուսիններուն անոնց նախագահի դիրքին մէջ (Խուան Փերոնին եւ Նեստոր Քիրշներին)։ Կարելի է նշել, որ Իսապէլ Փերոնը դարձած է աշխարհի առաջին կին-նախագահը։

Աղբիւրներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]