Ապտուլլահ Օճալան
Արտաքին տեսք
| Ապտուլլահ Օճալան թրք.՝ Abdullah Öcalan | |
|---|---|
|
| |
| Ծնած է | 4 Ապրիլ 1949[1] (76 տարեկան) |
| Ծննդավայր | Մասերդի, Մարդինի մարզ, Թուրքիա |
| Քաղաքացիութիւն |
|
| Մայրենի լեզու | թրքերէն |
| Ուսումնավայր | Անկարայի համալսարանի քաղաքագիտության ֆակուլտետ? և Անգարայի Համալսարան |
| Մասնագիտութիւն | քաղաքական գործիչ, գրագէտ, ակտիվիստ և քաղաքագէտ |
| Կուսակցութիւն | Քրտական Աշխատաւորական Կուսակցութիւն |
| Ամուսին | Kesire Yıldırım?[2] |
| Կայքէջ | abdullahocalan.net(թուրք.) |
Ապտուլլահ Օճալան, քիւրտ ազգի ազատագրական պայքարի առաջնորդ՝ Թուրքիոյ մէջ։ Ղեկավար՝ Քրտական Աշխատաւորական Կուսակցութեան, Էմրալի կղզիին մէջ՝ ցմահ, բանտարկութեան դատապարտուած է։
Կեանք Եւ Գործունէութիւն[3]
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]Սուրիա Եւ Քիւրտական Բախումը
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]- Օճալանը մասնակցեցաւ Քիւրտիստանի Աշխատաւորներու Կուսակցութեան (PKK) հիմնադրմանը 1978 թուականին, եւ զայն առաջնորդեց Քիւրտ-Թուրքական Բախման1984 թուականին։
- Իր ղեկավարութեան շրջանի մեծ մասը ան գտնուեցաւ Սուրիոյ մէջ (1979-1998 թթ.), որ ապահովեց ապաստան PKK-ին մինչեւ 1990-ականներու վերջը։
Բանտարկութիւնը
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]- Սուրիան լքելու ստիպուելէն ետք, Օճալանը առեւանգուեցաւ Թուրքիոյ Ազգային Գաղտնի Ծառայութեան (MIT) կողմէ 1999 թուականի Փետրուարին՝ Քենիոյ Նայրոպի քաղաքին մէջ եւ բանտարկուեցաւ Թուրքիոյ Իմրալի կղզիին վրայ։
- Դատավարութիւնէն ետք ան մահուան դատապարտուեցաւ Թրքական Քրէական Օրէնսգրքի 125-րդ յօդուածի համաձայն, որ կը վերաբերի զինուած կազմակերպութիւններու ստեղծման։
- Թուրքիան երբ վերացուց մահապատիժը, դատավճիռը փոխարինուեցաւ ծանրացուած ցմահ բանտարկութեամբ։
- 1999 թուականէն մինչեւ 2009 թուականը ան եղաւ Մարմարա Ծովուն վրայ գտնուող Իմրալիի բանտի միակ կալանաւորը, ուր ան դեռ կը պահուի։
Քաղաքական Միջամտութիւնները
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]- Օճալանը կը ջատագովէ բախման քաղաքական լուծումը՝ սկսեալ 1993 թուականի PKK-ի հրադադարէն։
- Օճալանի բանտային ռեժիմը տատանուած է մեկուսացման երկար շրջաններու միջեւ, որոնց ընթացքին անոր արտաքին աշխարհի հետ որեւէ շփում չի թոյլատրուիր, եւ այցելութիւններ՝ թոյլատրուող շրջաններու միջեւ։
- Ան ներգրաւուած էր նաեւ Թուրքիոյ կառավարութեան հետ բանակցութիւններու մէջ, որոնք յանգեցուցին 2013 թուականի ժամանակաւոր Քիւրտ-Թրքական Խաղաղութեան Գործընթացին։
- 2025 թուականի Փետրուարին ան բանտէն յայտարարութիւն մը հրապարակեց՝ կոչ ուղղելով PKK-ին զինաթափուելու եւ լուծարուելու, որմէ ետք խումբի ղեկավարութիւնը յայտարարեց միակողմանի հրադադար։
Գիրքեր Եւ Փիլիսոփայութիւն
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]- Բանտէն Օճալան հրատարակած է բազմաթիւ գիրքեր։
- Ժինէոլոկիան (Jineology), որ յայտնի է նաեւ որպէս կանանց գիտութիւն, ֆեմինիզմի ձեւ մըն է, որ կը ջատագովուի Օճալանի կողմէ եւ յետագային դարձաւ Քիւրտիստանի Համայնքներու Միութեան (KCK) հիմնական դրոյթներէն մէկը։
- Օճալանի ժողովրդավարական կոնֆետերալիզմի փիլիսոփայութիւնը կը կիրառուի Հիւսիսային Եւ Արեւելեան Սուրիոյ Ժողովրդավարական Ինքնավար Վարչութեան (DAANES) մէջ, որ ինքնավար քաղաքական միաւոր մըն է՝ ձեւաւորուած Սուրիոյ մէջ 2012 թուականին։
Ծանօթագրութիւններ
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]- ↑ Munzinger Personen
- ↑ https://web.archive.org/web/20220215151256/https://second.wiki/wiki/kesire_yc4b1ldc4b1rc4b1m
- ↑ (անգլերեն) Abdullah Öcalan, 2025-10-11, https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Abdullah_%C3%96calan&oldid=1316301428, վերցված է 2025-11-29
| ||||||||||