Jump to content

Ապտուլլահ Օճալան

Ապտուլլահ Օճալան
թրք.՝ Abdullah Öcalan
Ծնած է 4 Ապրիլ 1949(1949-04-04)[1] (76 տարեկան)
Ծննդավայր Մասերդի, Մարդինի մարզ, Թուրքիա
Քաղաքացիութիւն  Թուրքիա
Մայրենի լեզու թրքերէն
Ուսումնավայր Անկարայի համալսարանի քաղաքագիտության ֆակուլտետ? և Անգարայի Համալսարան
Մասնագիտութիւն քաղաքական գործիչ, գրագէտ, ակտիվիստ և քաղաքագէտ
Կուսակցութիւն Քրտական Աշխատաւորական Կուսակցութիւն
Ամուսին Kesire Yıldırım?[2]
Կայքէջ abdullahocalan.net(թուրք.)

Ապտուլլահ Օճալան, քիւրտ ազգի ազատագրական պայքարի առաջնորդ՝ Թուրքիոյ մէջ։ Ղեկավար՝ Քրտական Աշխատաւորական Կուսակցութեան, Էմրալի կղզիին մէջ՝ ցմահ, բանտարկութեան դատապարտուած է։

Կեանք Եւ Գործունէութիւն[3]

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Սուրիա Եւ Քիւրտական Բախումը

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]
  • Օճալանը մասնակցեցաւ Քիւրտիստանի Աշխատաւորներու Կուսակցութեան (PKK) հիմնադրմանը 1978 թուականին, եւ զայն առաջնորդեց Քիւրտ-Թուրքական Բախման1984 թուականին։
  • Իր ղեկավարութեան շրջանի մեծ մասը ան գտնուեցաւ Սուրիոյ մէջ (1979-1998 թթ.), որ ապահովեց ապաստան PKK-ին մինչեւ 1990-ականներու վերջը։

Բանտարկութիւնը

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]
  • Սուրիան լքելու ստիպուելէն ետք, Օճալանը առեւանգուեցաւ Թուրքիոյ Ազգային Գաղտնի Ծառայութեան (MIT) կողմէ 1999 թուականի Փետրուարին՝ Քենիոյ Նայրոպի քաղաքին մէջ եւ բանտարկուեցաւ Թուրքիոյ Իմրալի կղզիին վրայ։
  • Դատավարութիւնէն ետք ան մահուան դատապարտուեցաւ Թրքական Քրէական Օրէնսգրքի 125-րդ յօդուածի համաձայն, որ կը վերաբերի զինուած կազմակերպութիւններու ստեղծման։
  • Թուրքիան երբ վերացուց մահապատիժը, դատավճիռը փոխարինուեցաւ ծանրացուած ցմահ բանտարկութեամբ։
  • 1999 թուականէն մինչեւ 2009 թուականը ան եղաւ Մարմարա Ծովուն վրայ գտնուող Իմրալիի բանտի միակ կալանաւորը, ուր ան դեռ կը պահուի։

Քաղաքական Միջամտութիւնները

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]
  • Օճալանը կը ջատագովէ բախման քաղաքական լուծումը՝ սկսեալ 1993 թուականի PKK-ի հրադադարէն։
  • Օճալանի բանտային ռեժիմը տատանուած է մեկուսացման երկար շրջաններու միջեւ, որոնց ընթացքին անոր արտաքին աշխարհի հետ որեւէ շփում չի թոյլատրուիր, եւ այցելութիւններ՝ թոյլատրուող շրջաններու միջեւ։
  • Ան ներգրաւուած էր նաեւ Թուրքիոյ կառավարութեան հետ բանակցութիւններու մէջ, որոնք յանգեցուցին 2013 թուականի ժամանակաւոր Քիւրտ-Թրքական Խաղաղութեան Գործընթացին։
  • 2025 թուականի Փետրուարին ան բանտէն յայտարարութիւն մը հրապարակեց՝ կոչ ուղղելով PKK-ին զինաթափուելու եւ լուծարուելու, որմէ ետք խումբի ղեկավարութիւնը յայտարարեց միակողմանի հրադադար։

Գիրքեր Եւ Փիլիսոփայութիւն

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]
  • Բանտէն Օճալան հրատարակած է բազմաթիւ գիրքեր։
  • Ժինէոլոկիան (Jineology), որ յայտնի է նաեւ որպէս կանանց գիտութիւն, ֆեմինիզմի ձեւ մըն է, որ կը ջատագովուի Օճալանի կողմէ եւ յետագային դարձաւ Քիւրտիստանի Համայնքներու Միութեան (KCK) հիմնական դրոյթներէն մէկը։
  • Օճալանի ժողովրդավարական կոնֆետերալիզմի փիլիսոփայութիւնը կը կիրառուի Հիւսիսային Եւ Արեւելեան Սուրիոյ Ժողովրդավարական Ինքնավար Վարչութեան (DAANES) մէջ, որ ինքնավար քաղաքական միաւոր մըն է՝ ձեւաւորուած Սուրիոյ մէջ 2012 թուականին։

Ծանօթագրութիւններ

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]