Jump to content

Աշտոտ

(Վերայղուած է Աշդոդ (արեւմտահայերէն)-էն)
Քաղաք
Աշտոտ
եբր.՝ אַשְׁדּוֹד‎
Դրօշակ Զինանշան

Երկիր  Իսրայէլ
Մարզ Հարավային
Քաղաքապետ Իհիել Լասրի
Հիմնադրուած է՝ 1956
Տուեալ կարգավիճակում 1968
Տարածութիւն 47,242 քմ²
ԲԾՄ 24 մեթր
Բնակչութիւն 220 174 մարդ (2015)
Ազգային կազմ Հրեաներ՝91%
Ժամային գօտի UTC+2
Հեռախօսային ցուցանիշ 08
Փոստային ցուցանիշ 77041[1], 77042[1], 77043[1], 77044[1], 77046[1], 77050[1], 77051[1], 77060[1], 77100[1], 77101[1], 77102[1], 77103[1], 77104[1], 77105[1], 77106[1], 77107[1], 77109[1], 77110[1], 77112[1], 77113[1], 77115[1], 77116[1], 77117[1], 77120[1], 77121[1], 77122[1], 77123[1], 77124[1], 77126[1], 77130[1], 77131[1], 77132[1], 77133[1], 77134[1], 77136[1], 77140[1], 77141[1], 77150[1], 77151[1], 77153[1], 77154[1], 77160[1], 77161[1], 77162[1], 77163[1], 77164[1], 77166[1], 77167[1], 77168[1], 77170[1], 77180[1], 77181[1], 77182[1], 77183[1] և 77185[1]
Պաշտօնական կայքէջ Lua–ի սխալ՝ expandTemplate: template "ref-he" does not exist։

Աշտոտ (եբր.՝ אַשְׁדּוֹד‎), մեծութեամբ Իսրայէլի վեցերորդ քաղաքը, որ կը գտնուի երկրի Հարաւային մարզին մէջ, Միջերկրական ծովի ափին, Թել Աւիւէն դէպի հարաւ 30 քմ հեռաւորութեան վրայ։ Քաղաքը կարեւոր տարածաշրջանային արդիւնաբերական կեդրոն է։ Աշտոտի նաւահանգիստը Իսրայէլի ամէնամեծն է, հոնկէ կ'անցնի ներմուծուող ապրանքներու 60%-ը։ Քաղաքի բնակչութիւնը կը կազմէ մօտաւորապէս 210 հազար մարդ։

Ժամանակին Աշտոտի տեղւոյն վրայ գտնուող առաջին փաստագրուած բնակավայրը կը վերագրուի մ.թ.ա. 17-րդ դարուն եւ կը դառնայ աշխարհի հնագոյն քաղաքներէն մէկը։ Աշտոտը 13 անգամ կը յիշատակաուի Աստուածաշունչին մէջ։ Տարբեր ժամանակաշրջաններուն քաղաքը բնակեցուած եղած է փղշտացիներով, հրեաներով, բիւզանդացիներով, խաչակիրներով եւ արաբներով։

Պատմութիւն[2]

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Քարէ դար

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Յայտնաբերուած են Նոր քարի դարաշրջանին (Neolithic) պատկանող երեք քարէ գործիքներ, սակայն Աշտոտի մէջ Քարէ դարու բնակավայրի որեւէ այլ ապացոյց չէ գտնուած: Ասիկա կը յուշէ, որ գործիքները հոն բերուած են աւելի ուշ ժամանակաշրջանի մը ընթացքին:

Պատմական Աշտոտ եւ Աշտոտ-Եամ

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Պատմական Աշտոտ քաղաքը (այսօր ծանօթ որպէս Թել Աշտոտ կամ Իստուտ), կը գտնուէր ժամանակակից քաղաքի կեդրոնէն մօտ 6 քմ. դէպի հարաւ-արեւելք: Անոր պատմութիւնը կը սկսի Ք.Ա. 17-րդ դարուն. անիկա Փղշտացիներու հինգ քաղաք-պետութիւններէն մէկն էր: Ափամերձ Աշտոտ-Եամը, որ այսօր ժամանակակից քաղաքին հարաւ-արեւմուտքը կը գտնուի, իր պատմութեան մեծ մասին ընթացքին եղած է առանձին քաղաք:

  • Քանանացիներու եւ Փղշտացիներու շրջան - Թել Աշտոտի առաջին արձանագրուած քաղաքային բնակավայրը կը թուագրուի Ք.Ա. 17-րդ դարով, երբ անիկա ամրացուած քանանացիական քաղաք էր: Անիկա կործանեցաւ Ուշ Պրոնզէ դարու աւարտին: Երկաթէ դարուն անիկա դարձաւ փղշտացիական կարեւոր քաղաք: Աստուածաշունչին մէջ Աշտոտը կը յիշատակուի 13 անգամ: Ք.Ա. 760-ին Ոզիա թագաւորին կողմէ գրաւուելէ ետք, քաղաքը կառավարուեցաւ Յուդայի թագաւորութեան կողմէ՝ մինչեւ Ասորեստանցիներու տիրապետութեան տակ անցնիլը:
  • Յունական եւ Հռոմէական շրջան - Հելլենիստական տիրապետութեան տակ քաղաքը ծանօթ էր Ազոտոս (Azotus) անունով: Ք.Ա. 143-ին անիկա միացաւ հրէական Յասմոնեան թագաւորութեան: Ք.Ա. 63-ին Պոմպէոսը քաղաքը հանեց հրէական տիրապետութենէն եւ կցեց Սուրիոյ հռոմէական նահանգին: Սակայն Ք.Ա. 30-ին Օգոստոս կայսրը Աշտոտը նուիրեց Հերովդէս Մեծին: Վերջինիս մահէն ետք քաղաքը անցաւ իր քրոջ՝ Սաղոմէ Ա.-ի կառավարման տակ:
  • Բիւզանդական եւ Իսլամական շրջան - Բիւզանդական տիրապետութեան տակ Աշտոտը եպիսկոպոսանիստ էր, սակայն անոր կարեւորութիւնը աստիճանաբար նուազեցաւ՝ Միջնադարուն վերածուելով գիւղի:

Աշտոտ-Եամ (Ազոտոս Փարալիոս)

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Այս ափամերձ քաղաքը հաւանաբար բնակեցուած է Պրոնզէ դարուն: Բիւզանդական շրջանին այս նաւահանգստային քաղաքը իր կարեւորութեամբ գերազանցեց ներքին քաղաքին: Քրիստոնէական Ազոտոսի հռչակը շարունակուեցաւ մինչեւ 7-րդ դար, երբ անցաւ իսլամական տիրապետութեան տակ: Օմայեան խալիֆայ Ապտուլ Մալիքի կողմէ հոն կառուցուեցաւ «Մինաթ ալ-Քալա» (նաւահանգիստ բերդով) ծովափնեայ ամրոցը, որ յետագային վերակառուցուեցաւ Ֆաթիմեաններու եւ Խաչակիրներու կողմէ: Այուպեաններու եւ Մամլուքներու շրջանին նաւահանգստային քաղաքը այլեւս չի յիշատակուիր. հաւանաբար անիկա կործանուած է՝ կանխելու համար խաչակիրներու հնարաւոր ներխուժումները ծովէն:

Բնակչութիւն

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Ծանօթագրութիւններ

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]
  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 http://www.geopostcodes.com/Ashkelon
  2. ↑ (անգլերեն) Ashdod, 2026-03-28, https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Ashdod&oldid=1345897264, վերցված է 2026-04-06
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 Šnatôn statîstî le-Yisra'el — (untranslated). — թող. 14. — է. 30. — ISSN 0081-4679
  4. 1 2 Šnatôn statîstî le-Yisra'el — (untranslated). — թող. 16. — է. 34. — ISSN 0081-4679
  5. 1 2 3 Šnatôn statîstî le-Yisra'el — (untranslated). — թող. 25. — է. 38. — ISSN 0081-4679
  6. 1 2 Šnatôn statîstî le-Yisra'el — (untranslated). — թող. 19. — է. 30. — ISSN 0081-4679
  7. 1 2 Šnatôn statîstî le-Yisra'el — (untranslated). — թող. 21. — է. 40. — ISSN 0081-4679
  8. 1 2 Šnatôn statîstî le-Yisra'el — (untranslated). — թող. 23. — է. 38. — ISSN 0081-4679
  9. 1 2 Šnatôn statîstî le-Yisra'el — (untranslated). — թող. 27. — է. 36. — ISSN 0081-4679
  10. 1 2 Šnatôn statîstî le-Yisra'el — (untranslated). — թող. 29. — է. 48. — ISSN 0081-4679
  11. 1 2 Šnatôn statîstî le-Yisra'el — (untranslated). — թող. 31. — է. 48. — ISSN 0081-4679
  12. 1 2 3 Šnatôn statîstî le-Yisra'el — (untranslated). — թող. 34. — է. 50. — ISSN 0081-4679
  13. 1 2 Šnatôn statîstî le-Yisra'el — (untranslated). — թող. 36. — է. 52. — ISSN 0081-4679
  14. 1 2 Šnatôn statîstî le-Yisra'el — (untranslated). — թող. 38. — է. 58. — ISSN 0081-4679
  15. 1 2 Šnatôn statîstî le-Yisra'el — (untranslated). — թող. 40. — է. 68. — ISSN 0081-4679
  16. 1 2 3 Šnatôn statîstî le-Yisra'el — (untranslated). — թող. 43. — է. 74. — ISSN 0081-4679
  17. 1 2 3 Šnatôn statîstî le-Yisra'el — (untranslated). — թող. 46. — է. 77. — ISSN 0081-4679
  18. 1 2 3 Šnatôn statîstî le-Yisra'el — (untranslated). — թող. 49. — ISSN 0081-4679
  19. ↑ Šnatôn statîstî le-Yisra'el — (untranslated). — թող. 50. — ISSN 0081-4679
  20. 1 2 Šnatôn statîstî le-Yisra'el — (untranslated). — թող. 52. — ISSN 0081-4679
  21. ↑ Šnatôn statîstî le-Yisra'el — (untranslated). — թող. 53. — ISSN 0081-4679
  22. 1 2 Šnatôn statîstî le-Yisra'el — (untranslated). — թող. 55. — ISSN 0081-4679
  23. 1 2 Šnatôn statîstî le-Yisra'el — (untranslated). — թող. 57. — ISSN 0081-4679
  24. 1 2 Šnatôn statîstî le-Yisra'el — (untranslated). — թող. 59. — ISSN 0081-4679
  25. 1 2 Šnatôn statîstî le-Yisra'el — (untranslated). — թող. 61. — ISSN 0081-4679
  26. 1 2 Šnatôn statîstî le-Yisra'el — (untranslated). — թող. 63. — ISSN 0081-4679
  27. 1 2 Šnatôn statîstî le-Yisra'el — (untranslated). — թող. 65. — ISSN 0081-4679
  28. 1 2 Šnatôn statîstî le-Yisra'el — (untranslated). — թող. 67. — ISSN 0081-4679
  29. ↑ http://www.cbs.gov.il/population/new_2010/table3.pdf
  30. 1 2 Šnatôn statîstî le-Yisra'el — (untranslated). — թող. 69. — ISSN 0081-4679
  31. ↑ מפקדי אוכלוסין בישראל — Israel Central Bureau of Statistics.
  32. ↑ Šnatôn statîstî le-Yisra'el — (untranslated). — թող. 70. — ISSN 0081-4679

Արտաքին հղումներ

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Պաշտոնական

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Այլ

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]
Վերցուած է «https://hyw.wikipedia.org/w/index.php?title=Աշտոտ&oldid=249834» էջէն