Աննա Քարենինա

Jump to navigation Jump to search

Կաղապար:Տեղեկաքարտ Գիրք

Աննա Քարենինա, (1873-1877, ամսագրի մէջ հրատարակուած է 1875-1877–ններուն, առանձին գիրքով լոյս տեսած է 1878–ին), Լեւ Տոլստոյի վէպը, որ կը պատմէ ամուսնացած կնոջ՝ Աննա Քարենինայի ու սպայ Վռոնսկի ողբերգական սիրոյ մասին։ Վէպին մէջ պատկերուած է 19-րդ դարու երկրորդ կէսի Մոսկուայի ու Սէն Բեթերսպուրկի ազնուականական միջավայրերու առօրեան ու այնտեղ տիրող բարքերը։

Նախապատմութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Վասիլի Մեշկով, Լեւ Տոլստոյը գրադարանին մէջ աշխատածժամանակ[1]

1870 թվականի փետրվարի 24-ին[2] Լեւ Տոլստոյի մօտ առաջացած է իր ժամանակակիցներու անձնական կեանքին ու անոնց յարաբերութիւններուն նուիրուած վէպ գրելու գաղափարը, սակայն այդ մտադրութեան իրականացման համար ան ձեռնամուխ եղած է միայն Փետրուար 1873–ին[2]։ Վէպը հրատարակուած է առանձին մասերով, որոնցմէ առաջինը տպագրուած է 1875–ին «Русский вестник» ամսագրին մէջ։ Հետզհետէ վէպը վերածուած է սոցիալական հիմնարար աշխատութեան, որ մեծ յաջողութիւն ունեցած է։ Ամսագիրի խմբագիրը հրաժարուած է տպագրելէ վէպի էպիլոգը, անոնց մէջ առկայ քննադատութեան պատճառով, եւ վէպը աւարտած է 1877–ին։

Տպագրուած նիւթի վերջը գլուխը կը վերջանար Քարենինայի մահով, իսկ վերջին բաժինին մէջ նշուած էր՝ «շարունակելի»։ Վերջին մասը խմբագրուած է Նիքոլայ Ստրախովի կողմէն[3] եւ տրուած է Գրաքննադատութեան թոյլտուութիւնը 25 Յունիս 1877–ին։ Պատմութիւնը կը սկսի որոշակի ընդմիջումէ ետք, եւ խօսքը արդէն կ՛երթայ սրբա-չեռնոգորա-թրքական պատերազմի մասին, որուն մասնակցելու կ՛երթայ Վռոնսկին։

Այդպիսով, վէպը ամբողջութեամբ կը հրատարակուի։ Յաջորդ (ամբողջական) հրատարակութիւնը եղած է 1878–ին։

Եթէ Լեւ Տոլստոյի «Պատերազմ եւ խաղաղութիւն» վէպը կ'անուանուէր «գիրք անցեալի մասին», որուն մէջ կը պատկերուի գեղեցիկ ու վեհ «անեղծ աշխարհը», ապա «Աննա Կարենինա» ստեղծագործութիւնը ան կոչած է «վէպ ժամանակակից կեանքէն»։ Ըստ Հեգելի խօսքերուն՝ «ժամանակակից իմաստով վէպը կ՛ենթադրէ պրոզաիկ կարգաւորուած իրականութիւն»[4], ապա Լեւ Տոլստոյը «Աննա Կարենինա» վէպին մէջ կը ներկայացուի բարոյական միասնութենէն զուրկ «մասնատուած աշխարհ», ուր կը տիէ բարի ու չարի քաոսը։

Նիւթը[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Մոսկուա կը ժամանէ Ստիվի Օբլոնսկի քոյրը՝ Աննա Քարենինան։ Երկաթուղային կայարանին մէջ անոր կը դիմաւորէ եղբայրը, իսկ կոմսուհի Վռանսկայային կը դիմաւորէ վերջինիս որդին՝ երիտասարդ սպա Վռոնսկին։ Գնացքէն իջնելու ժամանակ Աննան կը տեսնէ Վռոնսկին, անոնց հայացքները կը հանդիպին։ Այդ պահին տեղի կ՛ունենայ դժբախտութիւն. պահակը կ՛ինայ գնացքի տակ ու կը մահանայ։ Աննան այդ դէպքը կ՛ընդունէ որպէս վատ նախանշան։

Սկզբը Աննան ոչ մէկ կարեւորութիւն չէր տար իր եւ Վռոնսկիի յարաբերութիւններուն։ Հաշտեցնելով Ստիվային եւ Տոլլիին՝ Աննան կը փափաքի հեռանալ Մոսկուայէն, բայց Վռոնսկի հանդէպ տածած սէրը անսահման էր։ Շուտով Աննան կը բաժնուի ամուսինէն՝ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչէն եւ ապրում Ալեքսեյ Վռոնսկու հետ։ Աննան երբեք ապահարզան չի ստանար իր ամուսինէն, ան կ'արժանանայ ոչ միայն հասարակութեան, այլեւ սեփական երեխայի արհամարհանքին։ Ինքզինք թիւրիմացաբար դաւաճանուած ու մերժուած զգալով Վռոնսկէն, Աննան կ՛երթայ խելահեղ քայլի... ան կայարանին մէջ կը նետուի գնացքի տակ։

Ծանօթագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  1. Гр. Лев Толстой, великий писатель земли русской, в портретах, гравюрах, живописи, скульптуре, карикатурах / сост. П. Н. Краснов и Л. М. Вольф. — СПб.: Т-во М. О. Вольф, 1903.
  2. 2,0 2,1 Толстая, С. А. Мои записи разные для справок // Дневники С. А. Толстой, 1860—1891 / ред. С. Л. Толстой. — Издательство М. и С. Сабашниковых.
  3. Ձեռագրի բնօրինակը պահվում է Պետերբուրգի Սալտիկով-Շչեդրինի անվան գրադարանում:
  4. Гегель, Г. В. Ф. Сочинения. — Т. XIV. — Կաղապար:М., 1958. — С. 273.

Արտաքին յղումներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  • Толстой, Л. Н. Собрание сочинений / комм. Э. Г. Бабаева. — М.: Художественная литература, 1981. — Т. 8.
  • Толстой, Л. Н. Собрание сочинений / комм. Э. Г. Бабаева. — М.: Художественная литература, 1982. — Т. 9.