Անանիա Սանահնեցի (ծ. թ. անյայտ – XI դ. 70-ական թթ.), մատենագիր, մեկնիչ, դաւանաբան։ Եղած է Հաղպատ-սանահինի միաբանութեան անդամ, աշակերտած է Դիոսկորոս Սանահնեցիին։ Անանիա Սանահնեցիի երկերը կարեւոր դեր կատարած են հայ աստուածաբանական դաւանաբանական մտքի զարգացման եւ մեկնողական գրականութեան մէջ։ «Հակաճառութիւն ընդդէմ երկաբնակաց» հակաճառական-դաւանաբանական աշխատութիւնը հեղինակը շարադրած է Պետրոս Ա Գետադարձ կաթողիկոսի կարգադրութեամբ եւ աւարտած Խաչիկ Բ Անեցի կաթողիկոսի օրով: Դաւանական զանազան խնդիրներուն նուիրուած այս երկը բաղկացած է 14 ճառէ, որոնց խորագիրները կ'արտացոլեն անոնց բովանդակութիւնը («սակս անխտիր հաղորդելոյէ, «Վասն Մեծի Հինգշաբթին», «Առ ապականացու ասողան է զմարմինն Տեառն», «Վասն պատկերապաշտից», «Վասն բաժանմանն Վրաց» եւն): Երկը աստուածաբանականէն զատ ունի աղբիւրագիտական նշանակութիւն: Արժէքաւոր են յատկապէս Անանիա Նարեկացիի «Հաւատարմատ»-ի, ինչպէս նաեւ եկեղեցւոյ հայրերու զանազան երկերու տարբեր հատուածները, որոնց ամբողջական բնագրերը մեզի չեն հասած: Պետրոս Ա Գետադարձի պատուէրով 1055-ին Անանիա Սանահնեցին շարադրած է Պօղոս առաքեալի 14 թուղթերու մեկնութիւնը («Մեկնութիւն չորքետասան թղթոցն Պօղոսի առաքելոյն»), ուր հեղինակը օգտուած է Եփրեմ Ասորիի, Յովհան Ոսկեբերանի, Կիւրեղ Ալեքսանդրացիի եւ այլոց համաբնոյթ աշխատութիւններէն: Մեկնաբանական միւս երկերը` «Մեկնութիւն Մատթէի» եւ «Մեկնութիւն Աւետարանին Յովհաննու», հեղինակը գրած է Դիոսկորոս Սանահնեցիի պատուէրով: Անանիա Սանահնեցիի այս երկերը յետագային իբրեւ դասագիրք կիրառուած են վանական դպրոցներուն եւ վարդապետարաններուն մէջ։ Անանիա Սանահնեցին գրած է նաեւ ճառագրական եւ ներբողական գործեր («Յաղագս Յովհաննու Մկրտչի», «Ի խաչելութիւն Պետրոսի», «Ներբողեան ասացէալ ի սուրբ Կաթողիկէ եկեղեցի»): Հեղինակ է նաեւ տոմարական աշխատութեան մը, որուն մէկ հատուածը պահպանուած է Վարդան Այգեկցիի «Արմատ հաւատոյ» դաւանաբանական աշխատութեան մէջ»:
Այս յօդուածի նախնական տարբերակը կամ նրա մասը վերցուած է «Քրիստոնեա Հայաստան» հանրագիտարանէն, որի նիւթերը թողարկուած են` Քրիեյթիւ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թոյլատրագրի ներքոյ։
