Աղաջան Աւետիքեան
Աղաճան Աւետիքեան, Պարսկաստանցի հայ վաճառական։ Աղաճան Աւետիքեան (երբեմն կը յիշուի նաեւ որպէս Աղաջան Աւետիքով) 17-րդ դարու վերջի Նոր Ջուղայի (Սպահան) ականաւոր հայ վաճառականներէն է, որ կապուած էր հայոց «Կտակաւոր ընկերութեան» կամ Նոր Ջուղայի առեւտրական տան հետ։ Անոնք մեծ դեր խաղցած են Ռուսիոյ եւ Եւրոպայի միջեւ տարանցիկ առեւտուրի զարգացման մէջ։
Աղաճան Աւետիքեան 1687-ին առեւտուրի համար Աստրախանի ճամբով Մոսկուա գացած է։ 1689-ին՝ ռուսական ապրանքով հայրենիք վերադարձած է։ Կրկին Ռուսիա գացած ժամանակ, բաց ճանապարհին՝ Մոսկուայի մօտ, ռուս գիւղացիներ զինք կողոպտած են։ Ուստի դեսպանական ատեանի միջոցով, հրովարտակով մը, պատժել տուած է աւազակները եւ վերագրաւած ապրանքին մեծ մասը։
Արխանկելսկէն Շուէտ անցած եւ 1695-ին, հոնկէ եգիպտական ապրանքով վերադարձացած է հայրենիք։
Աղբիւրներ
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]- «Հայ-ռուսական յարաբերութիւնները XVII դարի երկրորդ կիսում» փաստաթուղթերի ժողովածու (Հայկական ՍՍՀ ԳԱ Պատմութեան ինստիտուտ, Երեւան, 1953)։
- Հայկական Սովետական Հանրագիտարան (ՀՍՀ), Հատոր 1, էջ 241 («Աւետիքեան Աղաճան» յօդուածը)։
- Վահան Փափազեան, «Հայ վաճառականութիւնը Ռուսաստանում» կամ Շահէն Խաչատրեանի ուսումնասիրութիւնները՝ նուիրուած նորջուղայեցի վաճառականներուն։