Ախուրեան (գետ)

Ախուրեան
Բնութագիր
Ջրահոսք
Ակունք	Արփի լիճէն; Աշոցքի սարահարթ
Գետաբերան	Կը Թափի Արաքս գետը, Բագարան գիւղի մօտ
Տեղակայում
Երկիր	Հայաստան

Ախուրեան, Հայաստանի գետերէն, որ սկիզբ կ'առնէ Աշոցքի սարահարթի Արփի լիճէն։

Ջրառատութեամբ, անիկա հանրապետութեան երրորդ գետն է։

Վերին հոսանքը կ'անցնի ճահճապատ ափերով, այնուհետեւ իր մէջ կ'առնէ քանի մը մանր վտակներ, ապա իբրեւ ջրառատ գետ, կը մտնէ Շիրակի դաշտ։ Հոս՝ Ախուրեանին կը միանան Արագածի լանջերէն սկիզբ առնող քանի մը գետակներ, որոնցմէ ամէնէն մեծը Մանթաշն է։

Աղին կայարանէն դէպի հիւսիս, Կարսագետը իրեն միանելէ ետք, Ախուրեան կը կտրէ Արագածի արեւմտեան փէշերը եւ խորացնելով իր հունը, քարքարոտ ափերու մէջ կը շարունակէ հոսիլ մինչեւ Արաքսին միանալը։

Ախուրեանը ունի 205 քիլոմեթր երկարութիւն։

Գետին ձախ ափին Գիւմրին է, իսկ աջին՝ Հայաստանի հին մայրաքաղաք Անին (ամբողջովին աւերուած)։

Ախուրեանի ջուրերը օգտագործելու համար, 1922-ին, սկսած է Շիրակի ջրանցքին շինարարութիւնը, որ կը ղեկավարէր անուանի երկրաչափ Հ. Ա. Տէր-Աստուածատեանը։

Ջրանցքը շահագործման յանձնուած է 1925-ին, որ զգալիօրէն դիւրացուցած է հողամասերու ոռոգումը։

Ջրանցքին բացման ներկայ եղած է նաեւ նորվեկիացի ականաւոր գիտնական եւ աշխարհահռչակ բեւեռախոյզ Ֆրիտիոֆ Նանսէնը։

Ախուրեան գետը եւ հին կամուրջի մը փլատակները բնական սահման կը գծեն` հայ-թրքական տագնապալի յարաբերութիւնները պատկերելով: