Nvidia
NVIDIA Corporation, ամերիկեան մեծագոյն ընկերութիւն, որ կ'արտադրէ կրաֆիքական քարտեր եւ պրոցեսորներ։ Շուկային մէջ արտադրանքը յայտնի է նաեւ այսպիսի անուանումներով՝ GeForce, nForce, Quadro, Tesla, ION եւ Tegra։
Ընկերութիւնը հիմնադրուած է 1993 թուականին։
2006 թուականի Օգոստոսին ընկերութիւնը ունէր աւելի քան 8000 աշխատակից, NVidia-ի 40 գրասենեակներ։ Ընկերութեան շտապ-գրասենեակը կը գտնուի Սանթա Քլարա քաղաքին մէջ (Քալիֆորնիոյ նահանգ, ԱՄՆ)։ Ընկերութեան հիմնական մրցակիցներ են AMD (ATI) եւ Intel ընկերութիւնները։
Ընկերութեան պատմութիւնը
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]Ընկերութեան պատմութեան հիմնական իրադարձութիւնները.
- 1993 թուական — Խուան Ժենսյուն (Jen-Hsun Huang), Կետրիս Պրէմեւ Քրիս Մալաչովսկի։
- 1995 թուական — կը թողարկէ NV1՝ ընկերութեան առաջին արտադրանքը։
- 1998 թուական — ընկերութիւնը կը տեղափոխուի Սանտա-Կլարա քաղաք
- 1999 թուական —
- 2000 թուական — Microsoft ընտրեց NVIDIA ընկերութիւնը, որպէս կրաֆիքական պրոցեսորների մատակարար իր Xbox խաղային համակարգի համար։
- 2002 թուական —
- կը թողարկէ GeForce 4.
- գոյութեան ընթացքին ընկերութիւնը թողարկած է աւելի քան 100 միլիոն պրոցեսորներ։
- 2003 թուական — ձեռք կը բերէ Media Q՝ առաջատար մատակարար, որ կ'արտադրէ կրաֆիքայի եւ միւլթիմետիայի անլար սարքեր։
- 2004 թուական — կը թողարկէ 300 միլիոն պրոցեսորներ։
- 2006 թուական — կը թողարկէ GeForce 8800GTX — աշխարհի առաջին վիտէոքարթը DirectX 10-ի աջակցութեամբ։
- 2008 թուական — Փետրուարին ընկերութիւնը ձեռք կը բերէ Ageia թեքնոլոկիաներու մշակողի PhysX շարժիչը։
- 2011 թուական — ընկերութիւնը, գրեթէ ամբողջութեամբ կը դադրի արտադրելէ կրաֆիքայի սարքեր։ Կը կնքէ համաձայնութիւն բազմաթիւ արտադրողներու հետ (ինչպիսիք են ASUS, Palit, MSI, Zotac, Gigabyte եւ ուրիշներ)։
- 2012 թուական — ընկերութիւնը կը մտնէ The Linux Foundation[1]։
Խորունկ ուսուցում (Deep learning)[2]
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]«Էնվիտիա»-ի (Nvidia) կրաֆիքական փրոսեսորները (GPU) կը գործածուին խորունկ ուսուցման եւ արագացուած վերլուծումներու համար՝ շնորհիւ Nvidia-ի CUDA ծրագրային հարթակին եւ API-ին: Ասիկա թոյլ կու տայ ծրագրաւորողներուն օգտագործել GPU-ներու մեծաթիւ միջուկները՝ զուգահեռականացնելու (parallelize) համար BLAS գործողութիւնները, որոնք լայնօրէն կը կիրարկուին մեքենական ուսուցման ալկորիթմներուն մէջ: Նախքան Էլոն Մասքի 2019-ի յայտարարութիւնը, թէ «Թեսլա»-ն (Tesla) մշակած է իր սեփական SoC-ն ու լիակատար ինքնավար վարման համակարգիչը, Nvidia-ի սարքերը կը գործածուէին Tesla-ի բազմաթիւ մեքենաներուն մէջ:
2009-ին, Nvidia-ն մասնակից դարձաւ խորունկ ուսուցման «Մեծ պայթիւնին» (big bang), երբ խորունկ ուսուցման ջղային ցանցերը միացուեցան Nvidia-ի կրաֆիքական փրոսեսորներուն: Նոյն տարին, Google Brain խումբը օգտագործեց Nvidia GPU-ները՝ ստեղծելու համար խորունկ ջղային ցանցեր: Էնտրիւ Ընկ (Andrew Ng) հաստատեց, որ GPU-ները կրնան շուրջ 100 անգամ արագացնել խորունկ ուսուցման համակարգերը:
DGX
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]DGX-ը Nvidia-ի գերհամակարգիչներու (supercomputers) շարքն է:
2016 Ապրիլին, Nvidia-ն արտադրեց DGX-1-ը՝ հիմնուած 8 GPU-ներէ բաղկացած խումբի (cluster) վրայ: 2016 Օգոստոսին, Nvidia-ն իր առաջին DGX-1-ը նուիրեց OpenAI-ին՝ օգնելու համար աւելի մեծ ու բարդ AI մոտելներու մարզման, ինչ որ վերամշակման ժամանակը 6 օրէն նուազեցուց մինչեւ 2 ժամուան: Ընկերութիւնը նաեւ մշակեց Nvidia Tesla K80 եւ P100 GPU-ներու վրայ հիմնուած վիրտուալ մեքենաներ, որոնք հասանելի են Google Cloud-ի միջոցով: 2017-ին, ընկերութեան խորունկ ուսուցման արհեստագիտութիւնը պատճառ դարձաւ եկամուտներու զգալի աճի:
2018-ին, Nvidia-ի հետազօտողները ցուցադրեցին արդիւնաբերական ռոպոթներու համար նախատեսուած նմանակման միջոցով ուսուցման (imitation-learning) մեթոտները: Բացի GPU-ներու արտադրութենէն, Nvidia-ն գիտնականներուն կը տրամադրէ զուգահեռ վերամշակման (parallel processing) հնարաւորութիւններ՝ բարձր արդիւնաւէտութեամբ յաւելուածներ գործարկելու համար:
Ռոպոթաշինութիւն (Robotics)
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]2020-ին, Nvidia-ն ներկայացուց Omniverse-ը՝ ճարտարագէտներու համար նախատեսուած վիրտուալ միջավայր մը: Ընկերութիւնը նաեւ բաց աղբիւրով (open-source) թողարկեց Isaac Sim-ը, որ կ'օգտագործէ Omniverse-ը՝ ռոպոթները մարզելու համար այնպիսի սիմուլիացիաներու միջոցով, որոնք կը նմանակեն իրական աշխարհի ֆիզիքական օրէնքները:
2024-ին, Ճենսըն Հուանկը Nvidia-ի ուշադրութիւնը ուղղեց դէպի մարդանման (humanoid) ռոպոթները եւ ինքնավար մեքենաները:
2025-ին, Nvidia-ն յայտարարեց Isaac GR00T N1-ը՝ բաց աղբիւրով հիմնարար մոտել (foundation model) մը, որ նախագծուած է արագացնելու մարդանման ռոպոթներու զարգացումն ու կարողութիւնները: Neura Robotics, 1X Technologies եւ Vention ընկերութիւնները առաջիններէն են, որոնք կ'օգտագործեն այս մոտելը:
Արտադրողներ
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]NVidia ընկերութիւնը չ'արտադրեր GPU, ինչպէս նաեւ կրաֆիքական սարքեր, որոնք կ'արտադրեն քոյր կազմակերպութիւնները։ NVidia-ն միայն կը մշակէ սարքերու դիզայնը։
NVIDIA GeForce-ի քոյր կազմակերպութիւնները՝
Ծանօթագրութիւններ
- ↑ Douglas Perry. (2012-03-07)։ «Linux Foundation Welcomes Nvidia, 3 Other New Members» (անգլերեն)։ Tom’s Hardware։ արխիւացուած է բնօրինակէն-էն՝ 2016-03-04-ին։ արտագրուած է՝ 2012 թ․ մարտի 10
- ↑ «Nvidia - Wikipedia»։ en.wikipedia.org (անգլերեն)։ արտագրուած է՝ 2026-03-30