Օննիկ Տինքճեան

Jump to navigation Jump to search
Օննիկ Տինքճեան
Ծննդեան անուն Jean-Joseph Miliyan
Ծնած է Փարիզ, Ֆրանսա
Երկիր Քաղաքացիութիւն  ԱՄՆ
Տեսակ/ներ Հայ Ժողովրդական եւ ծիսական երգիչ (Armenian folk and liturgical singer)
Մասնագիտութիւն երաժիշտ, երաժշտահան, քնարերգակ
Պարգեւներ «Մեսրոպ Մաշտոց» մետալ, «National Heritage Fellowship» պարգեւ


Օննիկ Տինքճեան Ամերիկահայ յայտնի Ժողովրդական եւ ծիսական երգիչ, երաժիշտ, երաժշտահան ու քնարերգակ:

Կենսագրութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Օննիկ Տինքճեան ծնած է Փարիզ,Ֆրանսա, 1929-ին։ Մեծ Եղեռնէն վերապրող իր տիգրանակերտցի (Տիարպեքիր) ծնողներուն՝ Կարապետի եւ Զորայի հետ, Միացեալ Նահանգներ փոխադրուած է 1946-ին։ Օննիկ Տինքճեանն ու իր որդին՝ Արա, որ նաեւ հանրածանօթ երաժիշտ է, մշտական ներկայութիւն մը եղած են Սրբոց Վարդանանց եկեղեցւոյ մէջ (Նիւ Ճըրզի) [1]

Տինքճեանի երաժշտական ​​ամենավաղ փորձը եղած է Հայ եկեղեցւոյ մէջ, ուր ան դարձած է գեղարուեստական ​​մենակատար: 1952 թուականին Միացեալ Նահանգներու բանակին միանալէն յետոյ ան դարձաւ հանրաճանաչ Winged Victory Chorus-ի մենակատարը, որ զուարճացուց զօրքերը ամբողջ Եւրոպայի մէջ Քորէական պատերազմի ժամանակ: Երբ ան կը վերադառնայ բանակէն, կը բանայ իր (dry-cleaning) չոր առանց ջուրի (քիմիական) մաքրման խանութը, կ'ամուսնանայ Ֆրանսայի Լիոն քաղաքէն Արաքսի Մաքսեանին (Մղսեան) հետ, որուն արմատները եղած են Խարբերդէն: Անոնք բախտաւորուած են երկու զաւակներով ՝ Անահիտ եւ Արա .[2]:

Մետալ եւ Պարգեւ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Դեկտեմբեր 2019-ին, Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոս Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Արամ Ա. «Մեսրոպ Մաշտոց» մետալով պարգեւատրեց Օննիկ Տինքճեանը՝ հայկական աւանդական երաժշտութեան մէջ իր երկարամեայ գործունէութեան համար։

28 Յուլիս 2020-ին, Օննիկ Տինքճեան ստացած է Ազգային Ժառանգութեան Պարգեւը (National Heritage Fellowship), որ Միացեալ Նահանգներու Արուեստներու Ազգային Հիմնադրամի կողմէ կը տրուի ժողովրդական ու աւանդական արուեստներու։ Երկրի մեծարանքի ամենաբարձր արտայայտութիւնը կը համարուի այս կալուածին մէջ։Օննիկ Տինքճեանի կողքին, Արուեստներու Ազգային Հիմնադրամի (National Endowment for the Arts) 25.000 տոլարի պարգեւին արժանացած են ինը այլ ամերիկացի երգիչներ, երաժիշտներ, պարողներ, աւանդական արուեստի հետեւորդներ եւ ձայնասփիւռի արտադրողներ։

Aquote1.png Օննիկ Տինքճեան «Ամերիկայի մէջ ամենէն սիրուած ու ազդեցիկ հայ երգիչներէն մէկուն՝ Տինքճեանի թենորի ձայնը սփոփիչ ու արտայայտիչ է, հաղորդելով թէ՛ անոր հայկական ժառանգութեան լիարժէք ուրախութիւնն ու բուռն զգացմունքը եւ թէ՛ վերջինիս ցաւալի պատմութեան խոր վիշտը», կ՚ըսէ Արուեստներու Ազգային Հիմնադրամի (National Endowment for the Arts) յայտարարութիւնը [3]։
- Արուեստներու Ազգային Հիմնադրամ (National Endowment for the Arts)
Aquote2.png


Ելոյթներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Օննիկ Տինքճեանը ելոյթ ունեցեր է (at the Library of Congress) Քոնկրէսի գրադարանի մէջ, (the Smithsonian Folklife Festival) Սմիթսոնեան Գաւառական կեանքի փառատօնին եւ 3 Յուլիս 2018-ին [the Kennedy Center’s Millennium Stage] Քենետի կեդրոնի՝ «Հազարամեայ Բեմ»-ին վրայ [4]:

9 Ապրիլ 2013-ին, Օննիկ Տինքճեան եւ որդին՝ Արա Տինքճեան եկած էին Սթամպուլ եւ իրենց մասնակցութիւնը բերին Սուրբ Խաչ Դպրեվանքի հիմնադրութեան 60- ամեակի առթիւ կատարելի համերգին, որ տեղի ունեցաւ Շիշլիի Քէնթ սրահին մէջ, Ժամը 21.00-ին [5]։

Ձայնասկաւարակութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  • Voice of Armenians Onnik Dinkjian - with the song "Mayrs" (text by A. Issahakian and music by Badalian)[6]
  • The Many Sides Of Onnik 1992 a rare recording of songs in Տիգրանակերտ dialect [7]
  • Inner Feelings of Onnik, album featuring Ne me quitte pas recorded by Onnik Dinkjian with John Berberian (oud)
  • All My Best

Ծանօթագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  1. ՕՆՆԻԿ ՏԻՆՔՃԵԱՆ
  2. "Portrait of a Legend by Christian Garbis" The Armenian Weekly, November 13, 2012
  3. Ազգային Ժառանգութեան Պարգեւ՝ Օննիկ Տինքճեան
  4. The Kennedy Center's Millennium Stage, Onnik Dinkjian
  5. ՕՆՆԻԿ ԵՒ ԱՐԱ ՏԻՆՔՃԵԱՆ ՊԱՏՐԻԱՐՔԱՐԱՆԻ ՄԷՋ
  6. Ararat - Volume 21 1980 - Page 62 "Mayrs (text by A. Issahakian and music by Badalian), with its spirit of sadness, grief, and lamentation, curiously is interpreted in measured meter, in contrast with renditions by other artists, such as Onnik Dinkjian, who deal with it effectively in free meter"
  7. Richard G. Hovannisian Armenian Tigranakert/Diarbekir and Edessa/Urfa 2006- Page 195 "These songbooks contain only lyrics, the one recording of songs in Tigranakert dialect being that of Onnik Dinkjian in his 1992 compact disc, The Many Sides of Onnik. Following Ekinian's 1892 songs, the next collection of Tigranakert dialect ..."

Աղբիւրներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

ONNIK: Portrait of a Legend