Տելհի

Jump to navigation Jump to search
Չշփոթել Հնդկաստանի մայրաքաղաք Նիու Տելհիի հետ:
Քաղաք
Տելհի
Lua–ի սխալ՝ expandTemplate: template "lang-sd" does not exist։
Դրօշակ Զինանշան
..Delhi Flag(INDIA).png Emblem of India.svg

Edificios ministeriales Delhi.JPG
Երկիր Flag of India.svg Հնդկաստան[1]
Մայրաքաղաքն է՝ Lodi dynasty, Դելիի սուլթանություն, Sur Empire, Mamluk sultanate, Khalji dynasty, Tughlaq dynasty եւ Sayyid dynasty
Ներքին բաժանում North West Delhi district, North East Delhi district, East Delhi district, South Delhi district, South West Delhi, West Delhi district, North Delhi district, Central Delhi district եւ Նիւ Տելհի
Chief Minister of Delhi Arvind Kejriwal
Օրէնսդրական մարմին Delhi Legislative Assembly
Տարածութիւն 1484±1 քմ²
ԲԾՄ 200±1 մեթր
Պաշտօնական լեզու հինդի, անգլերէն, փենջաբերեն եւ Ուրդու
Բնակչութիւն 26 495 000 մարդ (2016)[2]
Ժամային գօտի UTC+5:30[3]
Պաշտօնական կայքէջ delhi.gov.in[4]

Տելհի (հինդի՝ दिल्ली, ուրդու՝ دِلّی), Հնդկաստանի մեծագոյն երկրորդ քաղաքը։ Ունի համադաշնութեան կարգավիճակ։ Կը գտնուի երկրի հիւսիսը՝ Եամունա գետի ափին։ Տելհին կը համարուի Հնդկաստանի ամենազարգացած քաղաքը։

Անուանում[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Հին ժամանակ յայտնի եղած է Ինտրափրասահա անունով (գոյութիւն ունեցած է մ.թ.. 1-ին հազարամեակի սկզբը)։ Հնդկական «Մահապհարապա» էպոսի մէջ կը յիշատակուի Հասփինափուրա անունով։

Ժամանակակից անուանումը երեւան եկած է 736 թուականէն, երբ հին բնակավայրի աւերակներու մօտ կառուցուեցաւ Տհիլիքա կամ Տելհի քաղաքը։ Կ՛ենթադրեն, որ անուանումն առաջացած է քաղաքի հիմնադիր Տիլուի անունէն։ Քաղաքի հին մասը՝ Հին Տելհին, կը կոչուի նաեւ Շահճահանապատ՝ Հնդկաստանի մէջ Մեծ Մոնկոլներու կայսրութեան կառավարիչ Շահ Ճահանի անունով. պարսկերէն «ապատ»՝ քաղաք, այսինքն՝ «Շահ Ճահանի քաղաք»[5]:

Բնակչութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Տարի Բնակչութիւն
2011 16 787 941 մարդ [6]
2016 26 495 000 մարդ [2]

Ծանօթագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  1. DelhiԲրիտանիկա հանրագիտարան.
  2. 2,0 2,1 Census Profile, 2016 Census
  3. Current Local Time in New Delhi, Delhi, India
  4. Delhi
  5. Յակոբ Ղազարոսի Գրգեարեան, Ն. Մ. Յարութիւնեան (1987)։ Աշխարհագրական անունների բառարան։ Երեւան: «Լոյս» :
  6. http://www.censusindia.gov.in/pca/DDW_PCA0000_2011_Indiastatedist.xlsx