Սուրէն Մանուէլեան

Jump to navigation Jump to search
Սուրէն Մանուէլեան
Ծնած է 1906
Մահացած է 1980
Քաղաքացիութիւն Flag of the Ottoman Empire (1844–1922).svg Օսմանեան Կայսրութիւն

Սուրէն Մանուէլեան (1906).- ծնած է Արեւմտեան Հայաստանի Բալահովիտ գաւառի Սղամ գիւղը: Բեկորներէն է Որբերու Սերունդին՝ որ խորշակահար ինկաւ յետեղեռնեան հայ կեանքի ամերիկեան ափերուն վրայ, անցնող տասնամեակներուն հետ ինքզինք արժեւորելու համար իբրեւ Վերայայտնութեան կոչուած գրչի մարդոց փաղանգին օժտուած անդամներէն մին։

Արտասահմանեան իրականութեան 1920-1950-ական թուականներու հանրային-մշակութային հեւքին մէջ՝ ան եղած է քարտուղար՝ առաջնորդական դիւանատուներու, գրաշար, գործօն դերակատար՝ հայրենակցական կորիզներու կրթանպաստ աշխատանքներուն մէջ։ Անփոխարինելի բարիք էր գոյապայքարի մեր սկզբանական ճիգերուն արդիւնաւորման տեսակէտով։

Սուրէն Մանուէլեանի հանրային, միութենական եւ գրական գործունէութիւնը Ամերիկահայ կեանքի մէջ՝ կ'ընգրկէ 1926-1980 թուականներու աւելի քան յիսնամեայ շրջանը։ Իր առաջին պատմուածքը՝ «Անոնք որ վերադարձան», հրատարակուած է «Նոր Գիր» ամսագրի մէջ՝ 1936-ին։ Առջինեկ իր ակնարկներու հաւաքածոն՝ «Բարակ լարեր», եւ պատմուածքներու երկու հատորները՝ «Արգաւանդ ակօսներ» (1949) եւ «Դգալ մը շաքար» (1965) կ'ամփոփեն պատկերներ, ապրումներ եւ յուշեր գիւղէն, ընտանեկան օջախէն, Հայուն թափառիկ կեանքէն, սփիւռքեան խռովքներէ եւ ազգային մեր ճակատագրէն։

Աշխատակից ամերիկահայ եւ արտասամանեան թերթերու՝ «Պայքար»ի, «Երիտասարդ Հայաստան»ի, «Նոր Գիր» գրական եռամսեայի՝ Բենիամին Նուրիկեանի եւ Մարտիրոս Սարգիսեանի հետ:

Թատերական կեանքի հանդէպ գործօն հետաքրքրութեամբ, արեւմտահայերէնի վերածած է Սունդուկեանցի Շիրվանզադէի, Դըրենիկ Դեմիրջեանի եւ Րաֆֆի կարգ մը գործերը («Պեպօ», «Խաթաբալա», «Պատուի համար», «Ջար Ոգի», «Վարդանանք», «Սամուէլ» եւ ուրիշներ):

Հայ մամուլի մէջ ցրուած են իր ստեղծագործութիւններէն շատեր. անտիպ են եւ հրատարակութեան կը սպասեն «Իրիկուն ժամանց» անունին տակ համադրուած պատմուածքներու հաւաքածոն, «Հինգ հայ թագաւորներ եւ իրենց ժամանակը», «Մարդեր եւ իրենց կեանքը» (նուիրուած գրողներու եւ հանրային մշակներու), թարգմանական եւ թատերագրային փորձեր՝ «Համաշխարհային գրական ընտիր էջեր» եւ «Խորհուրդ Վարդանանց», «Շնորհալի», «Սարդարապատ», եւայլն։