Սուլուխ

Jump to navigation Jump to search
Բնակավայր
Սուլուխ
Երկիր Flag of Turkey.svg Թուրքիա
Վիլայեթ Բաղեշի նահանք
Գաւառ Մշոյ գաւառ
Ազգային կազմ Հայեր (մինչեւ Մեծ Եղեռնը)
Ժամային գօտի UTC+3

Սուլուխ, գիւղ Արեւմտեան Հայաստանի տարածքին, Բաղէշի Նահանգի Մշոյ գաւառին մէջ։

Բնակչութեան մասին տուեալներ չեն պահպանուած։ Անոնք բռնութեամբ տեղահանուած են 1915 թուականին՝ Մեծ Եղեռնի ժամանակ։ Սուլուխցիներուն մեծ մասը զոհուած է աքսորի ճամբուն վրայ։

Պատմութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Սուլուխի կամրջին վերակռուցուած հատուածը
Գէորգ Չաւուշի նագատակման վայրը

1907 թուականի Մայիս 27-ին թուրքերը կը շրջափակեն Սուլուխ գիւղը եւ կը սկսի անհաւասար կռիւ թուրքերու եւ հայ ֆետայիներու միջեւ։ Ֆետայիները կը գլխաւորէր Գէորգ Չաւուշը:

Թուրքերը այդ օրը 150 սպանուած եւ 250 վիրաւոր տուին։ Անոնք Մուշէն թնդանոթ ուզեցին։ Հայերը հեռացան Սուլուխէն։ 1907 Մայիս 27, խումբ մը ֆետայիներ Սուլուխ գիւղին մէջ կը մղեն հերոսական կռիւ՝ ընդդէմ թրքական բանակին եւ քրտական հրոսակներուն։ Կռուի ընթացքին կը նահատակուին Գէորգ Չաւուշը, Գալէն, Հագէն եւ խումբ մը այլ ֆետայիներ, իսկ թշնամին տալով հարիւրաւոր զոհեր եւ վիրաւորներ, որոնց մէջ Քէօսա Պինպաշին, կը քաշուի եւ ամօթալի փախուստ կու տայ[1]: Գալէի եւ Հագէի դիակներն իջեցուցած են Մուրատ գետի մէջ։ Իսկ Գէորգին ձգած Արածանիի ափին՝ կամրջին մօտ եւ երկու սուլուխցիի պարտականութիւն տրուեցաւ հսկել դիակը։ Յաջորդ օրը՝ Մայիս 28-ին Գէորգը մահամերձ վիճակի մէջ կը գտնէ քիւրտ ցեղապետ Զայնալ պէյը։ Գէորգը ջուր կը խնդրէ եւ ջուր խմելէ ետք կը մահանայ պէկի ձեռքերուն մէջ։[2]

Գիւղն աւերուած է, իսկ բնակիչները կոտորուած կամ բռնութեամբ տեղահանուած են 1915-1916 թուականներուն։

Բնակչութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

20-րդ դարու սկզբները ունէր 160 տուն՝ 1000 հայ բնակիչով։

Տնտեսութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Սուլուխն յայտնի էր իր բարձրորակ հացահատիկներով։

Պատմամշակութային կառոյցներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Սուլուխի մէջ կը գտնուի գիւղի նշանաւոր կամուրջը, որ կը պահպանուի մինչեւ օրս։ Գիւղի մօտակայքը կար Սուրբ Գէորգ անունով մատուռ[3]:

Աղբիւրներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Ծանօթագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  1. ԿՈՉ ՔԱՋՈՒԹԵԱՆ
  2. Ս. Կ. Պողոսյան, Կ. Ս. Պողոսյան «Ինձ բահ տվեք...», էջ 426-431
  3. «Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան», հտ 4, էջ 705

Աղբիւրներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  • «Հայաստանի Եւ Յարակից Շրջանների Տեղանունների Բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երեւանի Համալսարանի հրատարակչութիւն
Այս յօդուածի նախնական տարբերակը կամ նրա մասը վերցուած է Հայկական սովետական հանրագիտարանէն, որի նիւթերը թողարկուած են` Քրիեյթիւ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թոյլատրագրի ներքոյ։  CC-BY-SA-icon-80x15.png