Ռուհի Սու

Ռուհի Սու թրք.՝ Ruhi Su
Ծնած է	1912
Ծննդավայր	Վան, Վանի Նահանգ, Օսմանեան Կայսրութիւն
Մահացած է	20 Սեպտեմբեր 1985(1985-09-20)
Մահուան վայր	Պոլիս, Թուրքիա
Քաղաքացիութիւն	Թուրքիա և  Օսմանեան Կայսրութիւն
Մասնագիտութիւն	երգիչ, Օփերային երգիչ, երգահան, Երգահան և երաժիշտ

Ռուհի Սու (1912, Վան, Վանի Նահանգ, Օսմանեան Կայսրութիւն - 20 Սեպտեմբեր 1985(1985-09-20), Պոլիս, Թուրքիա), հայկական ծագումով երգիչ, երգահաւաք երաժիշտ։

Կեանք եւ գործունէութիւն

Ծնած է Վան։ Որբա­ցաԾ Է կորսնցնելով իր բոլոր հարազատնե­րը։ Իր յիշողութեան մէջ առաջին տանիքը եղաԾ Է Տաւրո­սի լեռնե­րուն վրայ ապրող ալեւի գառնա­րածի մը համեստ տունը։

Քանի մը տարի անց դիմած է մօտակայ զինուորական դպրոց, որպէսզի իբրեւ գիշերօթիկ սան ընդունին զինք։ Հոն առաջին անգամ իրեն տրուած է Ռուհի անունը, որուն աւելի ետք ինք աւելցուցած է «Սու» մականունը։

Պատանի աշակերտի հոգեկան կառուցուածքը չէր համապատասխա­ներ զինուորական դպրոցի պարտադրանքներուն։ Արդա­րեւ ան ամէն ճիգ վատնած է, որպէսզի փոխէ իր յաճախած ուսման հաստա­տութիւնը եւ ընդունուի երաժշտական ուսուցիչ պատրաստող դպրոց։

Յաջողած եւ վկայուած է այդ դպրոցէն, որմէ ետք յաջողած է նաեւ Անգա­րայի օփերայի քննութիւններուն։ Ստացած է դասական երաժշտութեան կրթութիւն, բայց իր մէջ միշտ վառ մնալով ժողովրդական երգե­րու նկատմամբ արտա­կարգ սէրը։

Աշխատութիւններ

Ան յատուկ ուսումնասիրութիւնով մշակած է ժողովրդական երաժշտութեան անուանի դէմքե­րու ստեղծա­գործութիւնները։

Իրարայաջորդ կերպով լոյս տեսան Եունուս Էմրէի, Քէօրօղլուի, Գարաճաօղլա­նի, Փիր Սուլթան Ապտա­լի եւ Տատալօղլուի նման հսկաներու գործե­րէն բաղկա­ցող ձայնապնակներ։ Բացի ամէն մէկը խոր ուսումնասիրութիւններու արդիւնք հանդի­սացող այս գործե­րէն Ռուհի Սու մշակեած է նաեւ տարագրութեան երգե­րէ բաղկա­ցող ալպոմ մը, պանդուխտ երգե­րու հաւաքածոյ մը եւ իր բանաստեղծութիւններու յօրինումով ձայնապնակ մը։ Այս վերջին երեք գործերը նաեւ նկարագրականն են եւ մեկնաբանութիւնը Թուրքիոյ պատմական ու ընկերային շատ կարեւոր իրադարձութիւններուն։

Ռուհի Սու արդարացուցած է նաեւ իր երաժշտութեան ուսուցիչի կոչումը հիմնելով յատուկ երգչախումբ մը։ «Տոսթլար» անունով ծանօթ այդ երգչախումբը մինչեւ օրս հաւատարմօրէն կը շա­րու­նա­կէ հա­մերգնե­րով պան­ծացնել մեծ եր­գի­չի յի­շատա­կը։

Ալպոմները

1. (1972) Seferberlik Türküleri Ve Kuvayi Milliye Destanı
2. (1972) Yunus Emre
3. (1972) Karacaoğlan
4. (1972) Pir Sultan Abdal
5. (1974) Şiirler – Türküler
6. (1974) Köroğlu
7. (1977) El Kapıları
8. (1977) Sabahın Sahibi Var

Մահանալէն ետք

1. (1986) Pir Sultan'dan Levni'ye
2. (1987) Kadıköy Tiyatrosu Konseri I
3. (1987) Kadıköy Tiyatrosu Konseri II
4. (1988) Beydağı'nın Başı
5. (1988) Dadaloğlu Ve Çevresi
6. (1989) Huma Kuşu Ve Taşlamalar
7. (1990) Sultan Suyu "Pir Sultan Abdal'dan Deyişler"
8. (1990) Ruhi Su performs Sufi Hymns by Yunus Emre and Pir Sultan Abdal
9. (1991) Dostlar Tiyatrosu Konseri (Sümeyra Çakır İle Birlikte)
10. (1992) Ankara'nn Taşına Bak
11. (1993) Semahlar
12. (1993) Çocuklar, Göçler, Balıklar
13. (1993) Zeybekler
14. (1993) Ezgili Yürek
15. (1993) Ekin İdim Oldum Harman
16. (1993) Uyur İken Uyardılar
17. (1994) Barabar
18. (1995) Aman Of