Պերմիւտեան եռանկիւն

Jump to navigation Jump to search
Պերմուտեան եռանկիւնի դիրքը քարտեզի վրայ։

Պերմիւտեան եռանկիւն, Հիւսիսային Ամերիկա մայրաքաղաքէն 900 կմ դէպի արեւելք՝ Ադլանդեան օվկեանոսին գտնուող Պէերմիւտեան կղզիները(Պէրմիւտներ), Ֆլորիտա թերակղզին ու Բուերթօ Ռիքօ կղզին իրար միացնող երեւակայական գծերով կազմուած եռանկիւն է։

Պատմութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

«Պերմիւտեան եռանկիւնը» հինէն ի վեր գրաւած է մարդոց ուշադրութիւնը այնտեղ տեղի ունեցող խորհրդաւոր աղէտներու պատճառով․ Երբեմն նաւեր ու օդանաւեր կ՛անհետանան առանց որեւէ աղէտի ազտանշան ուղարկելու կամ հետք ցքելու։ Այդ շրջանին լքուած նաւեր հաետնաբերուած են, ուրտեղ՝ եղած են կենդանի շուն, կատու կամ սոխակ, սակայն չէ հայտնաբերուած աղետիալներու դիեր։ Այդպիսի «Համբաւի» համար «Պերմիւտեան եռանկիւնը» կոչուած է «Դժոխքի օղակ», «վհուկներու ծով», «կորսուած նաւերու ծովախորշ» եւ այլն։ «Պերմիւտեան եռանկիւնին» անհայտի մասին կը խոսէին դեռեւս Քրիստափոր Քոլոմպոսի ժամանակներուն, երբ ան 1492 թուականին առաջին անգամ հասաւ Ադլանդեան օվկեանոսի այդ շրջանը։ Իր գոյութեան շուրջ 500 տարուայ ընթացքին «Եռանկեան» առեղծվածը հիմնաւորուած է մարդոց գիտութեան մէջ, այնպէս որ դարձած է թեւաւոր խոսք՝ համարժեք խորհրդաւոր անհետացման։ Պերմիւտեան եռանկիւնի տեղի ունեցող երեւույթները ժամանակին պատճառ դարձած են տարբեր վարկածներու․

Առեղծուած[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Շատերու կարծիգով՝ այդ շրջանին մէջ գոյութիւն ունին «երկնային անցքեր», եւ աղետեալներ, իբրեւ այնտեղ իյնալով կը հայտնուին այսպէս կոչուած «չորրորդ չափողականութեան» թակարդին, ուրտեղ՝ ժամանակի ընթացքն այդպէս է։ Վարկած կա նաեւ, որ «Պերմիւտեան եռանկեան» շրջանին այլ մոլորակայինները տեղադրած են ճառագայդող հզոր աղբիւրներ՝ իրենց տիեզերանաւերը կողմնորոշելու համար, եւ անոնց զանազան գործողութիւններու հետեւանգով տեղի կ՛ունենան խորհրդաւոր անհետացումներ։ Միւսները կը պնդեն, որ ժամանակին խորասուզուած Ադլանդայի բնակիչները երբեմն ջուրին մակերեսը կ՛ելլեն ու կը հաբշտակեն իրենց «թերզրգացած» եղբայրներուն։ Վարկած կա նաեւ, որ «Եռանկաման» շրջանին օվկիանոսի հատակը կը պատրուի, ջուրը կը հորդի ցած՝ իր հետ տանելով նաւերը։ Սակայն, գիտնականները կը պնդեն, որ «Պերմիւտեան Եռանկեան» շրջանին օվկեանոսի վարքը նոյնն է, ինչ միւս վայրերուն, եւ այնտեղ տեղ չեն ունենար արտարոց երեւոյթներ, որոնք պատճառ կը դառնային նման խորհրդաւոր անհետացումներու։ Անոնք պարզած են նաեւ, որ այդ շրջանին ջրաօդերեւութաբանական պայմանները բարդ են․ Հաճախակի սկսող ցիկլոններն ու փոթորիկները հանկարծակի կ՝ առաջացնեն շատ ուժեղ հոսանքներ, որոնք կարող են արագութեամբ քշել վտարուած ապրանքի մնացորդները՝ ստեղծելով անհետացման պատրանք։ Իսկ ինչ որ կը վերաբերուի աղետների հաճախութեանը, ապա այն հնարաւոր միջինին կը տարբերուի լոկ այնքանով, որքանով լարուած է նաւագնացութիւնը ծանծաղուտներով հարուստ այդ շրջանին մէջ։ Գիտնականներ առաջարկած են տեսութիւններ, որոնք կը բացատրեն «Պէրմիւտեան եռանկիւնի» նաւերու եւ ինքնաթիռների հանկարծակի անհետացումները։

Անոնցմէ մէկու մը համաձայն՝ ծովին հատակի տեկհի ունեձող մէթանի հիդրատի քայքայման հետեւանքով կ՛արտանետուի մեծ գանակով մեթան կազ, որ ջուրի մէջ կ՛առաջացնէ մեթանով հագեցած վիթխարի պղպջակներ։ Անոնց մէջ ջուրի խտութիւնը այնքան փոքր է, որ այդտեղ հայտնուած նաւերը վայրկենաբար կը սուզուին։ Գիտնականնեոը միւս մասը կ՛ենթադրէ, որ մեթան կազը, թափանցելով նաեւ օդի մէջ, կը փքրացնէ անոր խտութիւնը, հետեւաբար՝ վերամբարձ ուժը, եւ ինքնաթիրները վար կ՛երթան։ Բացի այդ՛ օդի խառնուած մեթանը, նուազեցնելու թթուածնի պարունակութիւնը ոդէն, կարող է շարժիչներու խափանման պատճառ դառնալ։ Մէկ այլ տեսութեան համաձայն՝ նաւերու կործանման պատճառ կարող են դառնալ այսպէս կոչուած« թափարող ալիքները», որոնք կը հասնին մինջեւ 30 մ բարձրության։ Կ՝էնթադրենք նաեւ, որ որոշակի պայմանները օվկեանոսը կարող է առաջանալ տագնապի զգացողութիւն առաջացնող ենթաձայն (ականջի համար անլսելի ցածր հաճախության ձայն),որուն խուճապահար անձնակազմը կը լքէ նաւը՝ նետուելով ջուրի մէջ։

Այս յօդուածի նախնական տարբերակը կամ նրա մասը վերցուած է Հայկական համառօտ հանրագիտարանէն, որի նիւթերը թողարկուած են` Քրիեյթիւ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թոյլատրագրի ներքոյ։ CC-BY-SA-icon-80x15.png