Ուրուկուէյ

Ուրուկուէյ
Ուրուկուէյի դրօշը Զինանշանը
Կը ներառնէ	Artigas Department?, Canelones Department?, Սերրո Լարգո?, Colonia Department?, Durazno Department?, Flores Department?, Florida Department?, Lavalleja Department?, Մալդոնադոյի բաժին4?, Մոնտեվիդեո?, Paysandú Department?, Río Negro Department?, Rivera Department?, Ռոչայի բաժին?, Salto Department?, San José Department?, Soriano?, Տակուարեմբո? և Treinta y Tres Department?
Մայրաքաղաք	Մոնթէվիտէօ
Օրէնսդիր մարմին	General Assembly of Uruguay?
Երկրի ղեկավար	Յամանդու Օրսի?
Կառավարութեան ղեկավար	Յամանդու Օրսի?
Ազգաբնակչութիւն	3 444 263 մարդ (2023)
Օրհներգ	National Anthem of Uruguay?
Հիմնադրուած է	25 Օգոստոս 1825 թ.
Արժոյթ	Ուրուգվայական պեսո?
Ազգային տօն	Նոր Տարի, Մայիս Մէկ, Ս․ Ծնունդ, Դիմակահանդէս, All Souls' Day?, Յայտնութիւն և Tourism Week?
Ժամային համակարգ	UTC−3? և America/Montevideo?
Հեռաձայնային համակարգ	+598
Համացանցի յղում	.uy?
Մարդկային ներուժի զարգացման թիւ	0,809
gub.uy​(սպան․)

Ուրուկուէյ, պետութիւն Հարաւային Ամերիկայի մէջ։ Սահմանակից է հիւսիսէն Պրազիլին, արեւմուտքէն՝ Արժանթինին, իսկ հարաւէն եւ արեւելքէն ափերը կ'ողողեն Ատլանտեան ովկիանոսի եւ մասնաւորապէս Լա Փլաթայի ծոցի ջուրերը։

Բնակչութիւն

Ուրուկուէյի բնակչութեան թիւը 3.44 միլիոն է, որոնցմէ 1.8 միլիոնը կ'ապրի երկրի ամէնամեծ քաղաք Մոնթեվիտէոյի մէջ, որ նաեւ երկրի մայրաքաղաքն է։ Մոնթեվիտէոն կը զբաղեցնէ 176,000 քառակուսի քիլոմեթր տարածք։ Ուրուկուէյը երկրորդ ամէնափոքր ազգութիւնն է Հարաւային Ամերիկայի մէջ (Suriname) Սուրինամէն կամ Սուրինեմէն առաջ։

Քաղաքական կառուցուածք

Ուրուկուէյը հանրապետութիւն է: Բնակչութիւնը կառավարութեան ղեկավարը կ'ընտրէ հինգ տարի ժամկէտով (երկրորդ անգամ անընդմէջ ընտրուիլը արգիլուած է):

2015 թ. Թապարէ Վազքեզը (Tabaré Vázquez) երկրորդ անգամ ընտրուեր է երկրի նախագահ:

Խորհրդարան

Խորհրդարանը երկու պալատէ կազմուած գլխաւոր ժողովն է Assembly:

Վերին պալատը Ծերակոյտն է (30 տեղ): Պատգամաւորները կ'ընտրուին համամասնական համակարգով:

Ստորին պալատը Ներկայացուցիչներու պալատն է (99 տեղ): Պատգամաւորները կ'ընտրուին համամասնական ընտրակարգով, Ուրուկուէյի իւրաքանչիւր գերատեսչութիւն Ներկայացուցիչներու պալատին մէջ ներկայացուած է առնուազն 2 անդամով:

Գլխաւոր ժողովի պատգամաւորներու պաշտօնավարման ժամկէտը 5 տարի է:

Աշխարհագրական տեղեկութիւններ

Ուրուկուէյի տարածքը արբանեակէն արտացոլուած լուսանկարը

Ուրուկուէյի ափերը կ'ողողեն Ատլանտեան ովկիանոսի ջուրերը: Հիւսիսային հարթավայրերն աստիճանաբար կը փոխարինուին խոտածածկ տարածքներով, որոնք արժանթինական (Pampas) փամփաներու շարունակութիւնն են:

Ուրուկուէյի ափերը ցած են, հարթ, լակոնային տեսակի:

Ամէնաբարձր կէտը Քաթետրալ (Cerro Catedral) լեռն է՝ 514 մեթր:

Վարչական Բաժանումներ

Հիմնական յօդուած՝ Ուրուկուէյի Նահանգները (Departments of Uruguay)

Ուրուկուէյը բաժնուած է 19 նահանգներու (departments)։

Ուրուկուէյը բաժնուած է 19 նահանգներու, որոնց տեղական վարչակազմերը կը կրկնեն գործադիր եւ օրէնսդիր իշխանութիւններու բաժանումը։ Իւրաքանչիւր նահանգ կ'ընտրէ իր սեփական իշխանութիւնները՝ համընդհանուր քուէարկութեան դրութեամբ։ Նահանգային գործադիր իշխանութիւնը կը պատկանի նահանգապետին (superintendent), իսկ օրէնսդիր իշխանութիւնը՝ նահանգային խորհուրդին։

Վարչական Ցուցակ

Նահանգ	Մայրաքաղաք	Տարածք (քմ²)	Բնակչութիւն (2023-ի մարդահամար)
Արթիկաս (Artigas)	Արթիկաս	11,928	77,487
Քանելոնես (Canelones)	Քանելոնես	4,536	608,956
Սեռօ Լարքօ (Cerro Largo)	Մելօ	13,648	91,025
Քոլոնիա (Colonia)	Քոլոնիա տել Սաքրամենթօ	6,106	135,797
Տուրասնօ (Durazno)	Տուրասնօ	11,643	62,011
Ֆլորես (Flores)	Թրինիտատ	5,144	26,271
Ֆլորիտա (Florida)	Ֆլորիտա	10,417	70,325
Լաւայեխա (Lavalleja)	Մինաս	10,016	59,175
Մալտոնատօ (Maldonado)	Մալտոնատօ	4,793	212,951
Մոնթեվիտէօ (Montevideo)	Մոնթեվիտէօ	530	1,302,954
Փայսանտու (Paysandú)	Փայսանտու	13,922	121,843
Ռիօ Նեկրօ (Río Negro)	Ֆրայ Պենթոս	9,282	57,334
Ռիվերա (Rivera)	Ռիվերա	9,370	109,300
Ռոչա (Rocha)	Ռոչա	10,551	80,707
Սալթօ (Salto)	Սալթօ	14,163	136,197
Սան Խոսէ (San José)	Սան Խոսէ տէ Մայօ	4,992	119,714
Սորիանօ (Soriano)	Մերսետես	9,008	83,685
Թաքուարեմպօ (Tacuarembó)	Թաքուարեմպօ	15,438	96,013
Թրէյնթա ի Թրես (Treinta y Tres)	Թրէյնթա ի Թրես	9,529	47,706
Ընդհանուր	—	175,016	3,499,451

Արտաքին յղումներ

Պաշտօնական հաստատութիւններ

• Ուրուկուէյի պաշտօնական կայք
• Երկրի նախագահի պաշտօնական կայքը
• Ուրուկուէյի խորհրդարանի պաշտօնական կայքը
• Արդարադատութեան նախարարութեան պաշտօնական կայք
• Ազգային վիճակագրութեան հիմնարկ
• Զբօսաշրջութեան նախարարութիւն
• Պաշտպանութեան նախարարութիւն

Զանգուածային Լրատուական Միջոցներ

• «El Pais»
• «La Republica» Archived 2006-03-01 at the Wayback Machine.
• «El Observador»

Մարզական

• Asociación Uruguaya de Fútbol — Ուրուկուէյի ֆութպոլային ընկերակցութիւն ((սպան․)
• Federación Uruguaya de Basketball — Ուրուկուէյի պասքեթպոլի դաշնակցութիւն ((սպան․)
• Unión de Rugby del Uruguay — Ուրուկուէյի ռեկպիի միութիւն ((սպան․)
• Asociación Uruguaya de Golf Archived 2007-04-09 at the Wayback Machine. — Ուրուկուէյի կոլֆի ընկերակցութիւն ((սպան․)