Jump to content

Շաքարախտի Դէմ Պայքարի Համաշխարհային Օր

ՄԱԿ–ի հաստատած շաքարախտի դէմ պայքարի խորհրդանշանը

Շաքարախտի դէմ պայքարի համաշխարհային օրն (անգլերէն՝ World Diabetes Day), Նոյեմբեր 14-ը շաքարախտի դէմ պայքարի համաշխարհային օրն է: 1991-էն ի վեր, Շաքարախտի միջազգային դաշինքի (International Diabetes Federation, IDF) եւ Առողջապահութեան համաշխարհային կազմակերպութեան (World Health Organization) նախաձեռնութեամբ, Նոյեմբեր 14-ը կը նշուի որպէս շաքարախտի դէմ պայքարի համաշխարհային օր[1][2][3] :

Պատմութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Շաքարախտի դէմ պայքարի օրը ՄԱԿ-ի հովանիին ներքոյ կը նշուի 2007-ի Նոյեմբեր 14-էն՝ ի պատիւ Քանատացի գիտնական Ֆրետերիք Պանթինկ, որ ծնած էր 1891-ի միեւնոյն օրը[4]:

Քանատացի գիտնական Ֆրետերիք Պանթինկ (Frederick Banting), որ գործընկերոջ՝ Չարլզ Պեսթին (Charles Best) հետ միասին, մեծ դեր ունեցած է այժմ շաքարախտով հիւանդներու առողջութեան պահպանման միակ միջոցը հանդիսացող էնսիւլինի հայտնաբերման գործին մէջ։ 1922-ին Պանթինկ, էնսիւլինի ներարկման շնորհիւ, ծանր շաքարախտով տառապող 14-ամեայ տղու մը կեանքը փրկած էր:

Այս դեղամիջոցը արտօնագրելու եւ անոր շնորհիւ աներեւակայելի հարստութիւն կուտակելու փոխարէն՝ Պանթինի իր իրաւունքները կը փոխանցէ Թորոնթոյի համալսարանին: Յետագային էնսիւլինի արտադրութեան իրաւունքները անցած են Բժշկական հետազօտութիւններու քանատական խորհրդին: 1922-ի վերջը, դեղամիջոցը կը յայտնուի շուկայի վրայ:

Ծանօթագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  1. «Այսօր շաքարախտի դեմ պայքարի համաշխարհային օրն է» 
  2. «Previous campaigns»։ World Diabetes Day։ International Diabetes Federation։ արխիւացուած է բնօրինակէն-էն՝ 2010-07-23-ին։ արտագրուած է՝ 2010-11-04 (անգլերէն)
  3. World Health Organization. Promoting health through the life-course: World Diabetes Day 2016.(անգլերէն)
  4. «Շաքարախտի դեմ պայքարի համաշխարհային օր»։ արխիւացուած է բնօրինակէն-էն՝ 2016-09-05-ին։ արտագրուած է՝ 2017-07-27