Jump to content

ՄԱԿ-ի Փախստականներու Հարցերով Գերագոյն Յանձնակատարի Գրասենեակ

ՄԱԿ-ի Փախստականներու Հարցերով Գերագոյն Յանձնակատարի Գրասենեակ (ՄԱՓԳՅ) (անգլ.՝ United Nations High Commissioner for Refugees, UNHCR), ՄԱԿ-ի կազմակերպութիւններէն մէկը, որ կը զբաղի փախստականներու հարցերով[1]: Ան հիմնադրուած է

1951 թուականին Երկրորդ Համաշխարհային Պատերազմի հետեւանքով անօթեւան մնացած աւելի քան մէկ միլիոն մարդոց օգնելու նպատակով:

Փախստականներու գերագոյն յանձնակատարը միջազգային պաշտպանութիւն կը տրամադրէ փախստականներուն, իր կարեւորագոյն առաջադրանքներէն է Մարդու իրաւունքներու յարգանքը, ընդհուպ մինչեւ ապաստան գտնելու հնարաւորութիւնը իրագործուի[2]: Կազմակերպութեան Գերագոյն յանձնակատարն է Ֆիլիփօ Կրանտին է (Իտալացի դիւանագէտ):

ՄԱԿ-ի Փախստականներու Հարցերով Գերագոյն Յանձնակատարի Գրասենեակը ստեղծուած է 1950 (1951) թուականի 14 Դեկտեմբերին, ՄԱԿի Գլխաւոր Ժողովի կողմէ[1]: Գործակալութեանը յանձնարարուած էր ղեկավարել եւ համակարգել փախստականներուն պաշտպանելու եւ ամբողջ աշխարհին մէջ անոնց խնդիրներու լուծման միջազգային գործողութիւնները[1]: Գրասենեակը երկարատեւ լուծումներ կ'առաջարկէ փախստականներուն կամաւոր հայրենադարձութեան, ապաստան երկիրներուն մէջ կամ երրորդ երկիրներու մէջ վերահաստատման համար:

Պատմութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

ՄԱԿ-ի Փախստականներու Հարցերով Գերագոյն Յանձնակատարի Գրասենեակը ստեղծուած է Երկրորդ Համաշխարհային Պատերազմի ժամանակ, երբ պատերազմի ընթացքին բազմաթիւ եւրոպացիներ բռնի ուժով տեղահանուեցան[3]: Ան հիմնադրուած է 1951 թուականին Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի հետեւանքով անօթեւան մնացած աւելի քան մէկ միլիոն մարդոց օգնելու նպատակով: Գրասենեակը սկիզբէն ունէր երեք տարուան հովանաւորութիւն, ինչ որ աւելի ուշ երկարաձգուեցաւ իրար յոջորդող հինգ տարի ժամկէտով մինչեւ 2003 թուականը, երբ ՄԱԿ-ի Ընդհանուր Ժողովը որոշեց օժտել կառոյցը «մինչեւ փախստականներու խնդիրը վերջնականապէս լուծում ստանայ»[2]հովանաւորութեամբ:

Նպատակներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  • Անոր հիմնական նպատակն է պաշտպանել փախստականներու իրաւունքները եւ բարեկեցութիւնը:
  • Փախստականներուն պաշտպանել եւ ամբողջ աշխարհի մէջ միջազգային գործողութիւններով լուծել անոնց խնդիրները[1]:
  • Թոյլ չտալ, որ երբեւիցէ մէկուն իր կամքին հակառակ վերադարձնեն երկիր մը, ուր հիմքեր կան վախնալու, ուր կրնայ ենթարկուիլ հալածանքի[2]:
  • Օգնել այն մարդոց, որոնք նոյնիսկ որեւէ երկրի քաղաքացիութիւն չունին[3]

Փաստեր[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Մինչեւ 2010 թուականի վերջը ՄԱԿ-ի Փախստականներու Հարցերով Գերագոյն Յանձնակատարի Գրասենեակը արդէն հոգ կը տանէր շուրջ 36.5 միլիոն հոգիի, այդ թուականին՝ փախստականներու, վերադարձուած անձերու, սեփական երկրին մէջ տեղահանուածներու եւ քաղաքացիութիւն չունեցող մարդոց համար[2]:

ՄԱՓԳՅ-ի գրասենեակը՝ Զուիցերիոյ Ժընեւ 2, CH-1211, փոստարկղ 2500, հեռ՝ (41-22) 739, 8111:

Սկսած 1950 թուականէն, գործակալութիւնը օգնած է տասնեակ միլիոնաւոր մարդոց նորովի սկսիլ իրենց կեանքը[3]:

Գրասենեակի 2010 թուականի հաստատած երկամեայ ծախսի ծրագիրը կը կազմէր 3,2 միլիար տոլար[2]:

Ծանօթագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 ՄԱՓԳՅ-ի պաշտօնական կայքէջը
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 «հիմնարար Փաստերէ, Միաւորուած Ազգերի Կազմակերպութիւն, Երեւան, 2013 թուական, էջ 80
  3. 3,0 3,1 3,2 Office of the United Nations High Commissioner for Refugees

Արտաքին յղումներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]