ՄԱԿ-ի Փախստականներու Հարցերով Գերագոյն Յանձնակատարի Գրասենեակ

Jump to navigation Jump to search

ՄԱԿ-ի Փախստականներու Հարցերով Գերագոյն Յանձնակատարի Գրասենեակ (ՄԱՓԳՅ) (անգլ.՝ United Nations High Commissioner for Refugees, UNHCR), ՄԱԿ-ի կազմակերպութիւններէն մէկը, որ կը զբաղի փախստականներու հարցերով[1]: Այն հիմնադրուած է 1951 թուականին Երկրորդ Համաշխարհային Պատերազմի հետեւանքով անօթեւան մնացած աւելի քան մէկ միլիոն մարդկանց օգնելու նպատակով:

Փախստականների գերագոյն յանձնակատարը միջազգային պաշտպանութիւն կը տրամադրէ փախստականներուն, որու հիմքին մէջ ինկած է Մարդու իրաւունքներու յարգանքը, ընդհուպ մինչեւ ապաստան գտնելու հնարաւորութիւնը ըլլայ[2]: Գերագոյն յանձնակատարն է Ֆիլիփո Կրանտին է (Իտալացի դիւանագէտ):

ՄԱԿ-ի Փախստականներու Հարցերով Գերագոյն Յանձնակատարի Գրասենեակը ստեղծուած է 1950 (1951) թուականի 14 Դեկտեմբերին, ՄԱԿ-ի Գլխաւոր Ժողովի կողմէ[1]: Գործակալութեանը յանձնարարուած էր ղեկավարել եւ համակարգել փախստականներուն պաշտպանելու եւ ամբողջ աշխարհին մէջ անոնց խնդիրներու լուծման միջազգային գործողութիւնները[1]: Գրասենեակը երկարատեւ լուծումներ կ'առաջարկէ փախստականներուն կամաւոր հայրենադարձութեան, ապաստան երկիրներուն մէջ կամ երրորդ երկիրներու մէջ վերահաստատման համար:

Պատմութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

ՄԱԿ-ի Փախստականներու Հարցերով Գերագոյն Յանձնակատարի Գրասենեակը ստեղծուած է Երկրորդ Համաշխարհային Պատերազմի ժամանակ, երբ պատերազմի ընթացքին բազմաթիւ եւրոպացիներ բռնի ուժով տեղահանուեցան[3]: Այն հիմնադրուած է 1951 թուականին Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի հետեւանքով անօթեւան մնացած աւելի քան մէկ միլիոն մարդկանց օգնելու նպատակով: Գրասենեկաը սկզբնականօրէն ունէր երեք տարուայ հովանաւորութիւն, ինչ որ աւելի ուշ երկարաձգուեցաւ իրար յոջորդող հինգ տարի ժամկէտով մինչեւ 2003 թուականը, երբ ՄԱԿ-ի Ընդհանուր Ժողովը որոշեց օժտել կառոյց այն հովանաւորութեամբ «մինչեւ փախստականներու խնդիրը վերջնականապէս լուծում ստանայ»[2]:

Նպատակներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  • Անոր հիմնական նպատակն է պաշտպանել փախստականներու իրաւունքները եւ բարեկեցութիւնը:
  • Փախստականներուն պաշտպանել եւ ամբողջ աշխարհի մէջ միջազգային գործողութիւններով լուծել անոնց խնդիրները[1]:
  • Թոյլ չտալ, որ երբեւիցէ մէկուն իր կամքին հակառակ վերադարձնեն երկիր մը, ուր հիմքեր կան վախնալու, որ կրնայ ենթարկուի հալածանքի[2]:
  • Օգնել այն մարդկանց, ովքեր նոյնիսկ որեւէ որկրի քաղաքացիութիւն չունեն[3]

Փաստեր[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Մինչեւ 2010 թուականի վերջը ՄԱԿ-ի Փախստականներու Հարցերով Գերագոյն Յանձնակատարի Գրասենեակը արդէն հոգ կը տանէր շուրջ 36.5 միլիոն հոգիի, այդ թուականին՝ փախստականներու, վերադարձուած անձանց, սեփական երկրին մէջ տեղահանուածներու եւ քաղաքացիութիւն չունեցող մարդկանց համար[2]:

ՄԱՓԳՅ-ի գրասենեակը՝ Զուիցերիոյ Ժնեւ 2, CH-1211, փոստարկղ 2500, հեռ՝ (41-22) 739, 8111:

Սկսած 1950 թուականէն, գործակալութիւնը օգնած է տասնեակ միլիոնաւոր մարդկանց նորովի սկսիլ իրենց կեանքը[3]:

Գրասենեակի 2010 թուականի հաստատած երկամեայ ծախսի ծրագիրը կը կազմէր 3,2 միլիար տոլար[2]:

Ծանօթագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 ՄԱՓԳՅ-ի պաշտօնական կայքէջը
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 «հիմնարար Փաստերէ, Միաւորուած Ազգերի Կազմակերպութիւն, Երեւան, 2013 թուական, էջ 80
  3. 3,0 3,1 3,2 Office of the United Nations High Commissioner for Refugees

Արտաքին յղումներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]