Հենրի Ֆինիս Լինչ

Հենրի Ֆինիս Լինչ; անգլերէն՝ H. F. B. Lynch
Ծնած է	18 Ապրիլ 1862
Ծննդավայր	Լոնտոն, Մեծն Բրիտանիոյ եւ Իրլանտայի Միացեալ Թագաւորութիւն
Մահացած է	24 Նոյեմբեր 1913 (51 տարեկանին)
Մահուան վայր	Քալիէ
Քաղաքացիութիւն	Մեծն Բրիտանիոյ եւ Իրլանտայի Միացեալ Թագաւորութիւն
Ուսումնավայր	Իթըն գոլէճ, Թրինիթի գոլէճ և Հայտելպըրկի Համալսարան
Մասնագիտութիւն	քաղաքական գործիչ և ձեռնարկատէր
Վարած պաշտօններ	Միացյալ Թագավորության 28-րդ խորհրդարանի անդամ?
Անդամութիւն	Թագաւորական Աշխարհագրական Ընկերութիւն
Կուսակցութիւն	Լիբերալ կուսակցություն?
Ծնողներ	հայր՝ Thomas Kerr Lynch?, մայր՝ Harriet Sophia Taylor?

Հենրի Ֆինիս Պլոս Լինչ (18 Ապրիլ 1862(1862-04-18)^[1]^[2], Լոնտոն, Մեծն Բրիտանիոյ եւ Իրլանտայի Միացեալ Թագաւորութիւն - 24 Նոյեմբեր 1913(1913-11-24)^[1]^[2], Քալիէ), անգլիացի հայագէտ, աշխարհագէտ, ճանապարհորդ եւ հասարակական-քաղաքական գործիչ։

Հայաստան կատարած երկու ճամբորդութիւններուն (1893-1894 եւ 1898) ընթացքին, Լինչ իր հաւաքած նիւթերուն հիմամբ գրած է երկհատոր «Հայաստան» աշխատութիւնը (1901, հայերէն համառօտ թարգմանութիւն՝ 1913-1914), որ կազմուած է երկու հատորներէ. «Ռուսական Հայաստան» եւ «Տաճկահայաստան»։ Այս գործը կը պարունակէ արժէքաւոր տեղեկութիւններ Հայաստանի պատմութեան, աշխարհագրութեան, ժողովրդագրութեան եւ հայ բանահիւսութեան վերաբերեալ։ Լինչ գրած է Հայաստանի քաղաքական վիճակին, հայերու հալածանքին, հայ եկեղեցիին եւ հայոց լեզուին մասին։

Լինչ նաեւ հետաքրքրուած է Հայկական Հարցով։ Ըլլալով անգլիական խորհրդարանի անդամ (1906 թուականէն սկսեալ), քննադատած է երկրի քաղաքականութիւնը եւ խորհրդարանին ծանօթացուցած ու ներկայացուցած է Հայկական հարցը եւ հայ ժողովուրդի իրաւունքներուն պաշտպանութեան կարեւորութիւնը։

Իր մահէն քանի մը օր առաջ, Լինչ անգլիական մամուլին մէջ հրատարակած է իր «Բաց նամակ»-ը հայկական բարենորոգումներուն վերաբերեալ։

Լինչ մահացաւ 24 Նոյեմբեր, 1913 թուականին, Քալէ քաղաքին մէջ, Ֆրանսա:

Աշխատութիւններ

Հայաստան, ճամբորդութիւններ եւ ուսումնասիրութիւններ, «Ռուսական Հայաստան», (1901), հատոր 1^[5]:
Հայաստան, ճամբորդութիւններ եւ ուսումնասիրութիւններ, «Տաճկահայաստան», (1901), հատոր 2^[6]:

Երկեր

Армения։ очерки и этюды, т. 1-2 Тифлис, 1910.

Ծանօթագրութիւններ

1 2 3 4 Oxford Dictionary of National Biography / C. Matthew, D. Cannadine — Oxford: OUP, 2004.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q4382556'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q217595'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5145336'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q34217'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17565097'></a>
1 2 3 4 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr: open data platform — 2011.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563'></a>
↑ Hansard 1803–2005
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q19204319'></a>
↑ Lundy D. R. The Peerage
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q67129259'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q21401824'></a>
↑ Հայաստան, ճամփորդություններ և ուսումնասիրություններ, (1901)
↑ Հայաստան, ճամփորդություններ և ուսումնասիրություններ, (1901)

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q47461344"_data-entity-id="Q17565097">[[:d:Q17565097|Oxford_Dictionary_of_National_Biography]]<span_class="wef_low_priority_links">_/_[[:en:Colin_Matthew|C.&nbsp;Matthew]],_[[:en:David_Cannadine|D.&nbsp;Cannadine]]_—_[[:en:Oxford|Oxford]]:_[[:en:Oxford_University_Press|OUP]],_2004.</span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q4382556"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q217595"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5145336"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q34217"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17565097"></a></div>-1] 1 2 3 4 Oxford Dictionary of National Biography / C. Matthew, D. Cannadine — Oxford: OUP, 2004.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q4382556'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q217595'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5145336'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q34217'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17565097'></a>

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q36524_citetype_Q7094076_citetype_Q27031827_citetype_Q595971"_data-entity-id="Q19938912"><i_class="wef_low_priority_links">[[:fr:Bibliothèque_nationale_de_France|Bibliothèque_nationale_de_France]]</i>_data.bnf.fr:_open_data_platform<span_class="wef_low_priority_links">_—_2011.</span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a></div>-2] 1 2 3 4 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr: open data platform — 2011.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563'></a>

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q35127_citetype_Q170584"_data-entity-id="Q19204319">Hansard_1803–2005<span_class="wef_low_priority_links"></span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19204319"></a></div>-3] Hansard 1803–2005
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q19204319'></a>

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q35127_citetype_Q33270056_citetype_Q7094076"_data-entity-id="Q21401824"><i_class="wef_low_priority_links">[[:d:Q67129259|Lundy&nbsp;D.&nbsp;R.]]</i>_The_Peerage<span_class="wef_low_priority_links"></span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q67129259"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q21401824"></a></div>-4] Lundy D. R. The Peerage
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q67129259'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q21401824'></a>

[5] Հայաստան, ճամփորդություններ և ուսումնասիրություններ, (1901)

[6] Հայաստան, ճամփորդություններ և ուսումնասիրություններ, (1901)

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]