Հայկական Յակինթ
Հայկական Յակինթ, յակինթներու մէջ ամէնէն ընտիրը։ Միացեալ Նահանգներու մէջ ծաղիկներու հունտեր եւ կոճղէզներ ծախող ընկերութիւններու կողմէ կատարուած յայտարարութիւններու մէջ կը շեշտուի Armenian hyacinth (հայկական յակինթ) անունը, իբրեւ ամէնէն ընտիրը յակինթներու բազմազան տեսակներուն մէջ։
Կ'ըսուի նաեւ հայկական պապլոր[1] (Muscari armeniacum), շուշանազգիներու ընտանիքի բոյս է։ Տիպիկ հայկական ծաղկաբոյս է, որ լայն տարածում գտած է ամբողջ աշխարհին մէջ։
Սոխարմատաւոր բազմամեայ բոյս է, սակաւաթիւ արմատամերձ գծանման տերեւներով։ Ծաղիկները մանր են, բուրումնաւէտ, վերին ծաղիկները երկնագոյն են, ներքինները՝ վառ մանուշակագոյն՝ հաւաքուած կարճ ծաղկակիրի ծայրին գտնուող բազմածաղիկ, խիտ ողկոյզներու մէջ։ Սոխարմատը բազմամեայ է, թաղանթաւոր՝ մօտ 2 սմ. տրամագիծով։ Ցօղուն չունի։ Բարձրութիւնը կը հասնի 15 սմ-ի։ Իւրաքանչիւր ողկոյզ կը պարունակէ մինչեւ 50 ծաղիկ։
Դասակարգումը
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]Նախկինին այս բոյսը ընդգրկուած եղած է յակինթազգիներու (Hyacinthaceae) ընտանիքին մէջ։ Նաեւ կը բաժնէին երկու տեսակի Muscari armeniacum եւ Muscari szovitsianum։ Բայց համաձայն նոր տուեալներուն՝ Պապլոր հայկականը հիմա կ'ընդգրկուի ծնեփակազգիներու (Asparagaceae) ընտանիքին մէջ եւ M.szovitsianum կ'օգտագործուի ինչպէս հոմանիշ։ Այսինքն,M. szovitsianum եւ M. armeniacum այլեւս չեն դիտուիր որպէս տարբեր տեսակներ։
Մշակումը
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]Կը բազմանայ սոխերով (մանրասոխերով) եւ սերմերով։ Սոխերը բաց հողին մէջ կը տնկեն Սեպտեմբերի վերջը 4 սմ խորութեան վրայ՝ բոյսը բոյսէն 5-6 սմ հեռաւորութեամբ։ Նոյն տեղը բոյսերը կարելի է ձգել քանի մը տարի, որմէ ետք անպայման անհրաժեշտ է վերատնկել։ Սերմերով բազմացնելու պարագային ցանքը կը կատարեն Հոկտեմբերի վերջերը կամ ձմեռնամուտին, անմիջապէս հողին մէջ։
Գրականութիւն
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]- Պապէսեան Յովհաննէս (1961), «Հանրագիտակ», Կաթողիկոսութիւն Հայոց Մեծի Տանն Կիլիկիոյ, Անթիլիաս, Լիբանան, էջ 8-9։
- ↑ (հայերեն) Պապլոր հայկական, 2024-03-24, https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=%D5%8A%D5%A1%D5%BA%D5%AC%D5%B8%D6%80_%D5%B0%D5%A1%D5%B5%D5%AF%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6&oldid=9645885, վերցված է 2025-06-25