Հալիձոր գիւղ

Jump to navigation Jump to search
Գիւղ
Հալիձոր գիւղ
Halidzor.JPG
Երկիր Հայաստան
ԲԾՄ 1350 մեթր
Պաշտօնական լեզու հայերէն
Բնակչութիւն 58 մարդ (1831)[1],
584 մարդ (1897)[1],
615 մարդ (1926)[1],
657 մարդ (1939)[1],
577 մարդ (1959)[1],
518 մարդ (1970)[1],
482 մարդ (1979)[1],
602 մարդ (2001)[1],
625 մարդ (2004)[1],
634 մարդ (2008)
Ժամային գօտի UTC+4?

Հալիձոր, գիւղ Հայաստանի Սիւնիքի մարզին մէջ, Տաթեւի համայնքին մէջ, կեդրոնէն՝ 69 Քմ հիւսիս-արեւմուտք, Որոտան գետին ձախ ափին։ Բարձրութիւնը ծովու մակերեսէն շուրջ 1300-1350 մ է, հեռաւորութիւնը Գորիս քաղաքէն՝ 23 Քմ։

Հալիձոր կառուցուած է 1966-ին եւ մինչեւ 1991 կը գտնուէր Հարժիսի խորհ-տնտեսութեան կազմին մէջ։

Անուան ստուգաբանութիւնը[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Հալիձոր անունը ծագած է Հաբանդ գաւառի Հալէ, Հալիս կոչուող բնակավայրերու անուանումներէն։ Ժ. դարու սկիզբը իշխանուհի Համազասպուհին Հալիձորը նուիրաբերած է Տաթեւի վանքին, որու կալուածը եղած է մինչեւ ԺԹ. դար։

Բնակչութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Ըստ Ազգային վիճակագրական ծառայութեան 2001-ին կատարած մարդահամարի տուեալներուն՝ գիւղը ունէր 605 բնակիչ[2][3]:

Տնտեսութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Բնակչութիւնը կը զբաղի դաշտավարութեամբ, այգեգործութեամբ եւ մեղուաբուծութեամբ։

Պատմամշակութային կառոյցներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Գիւղին մէջ կը գտնուի կանգուն մնացած Ս. Մինաս եկեղեցին՝ կառուցուած 1611-ին, ոչ հեռու՝ Հալիձորի Ս. Աստուածածին կամ «Կուսանաց անապատ» վանքէն։ Գիւղէն 2 Քմ հարաւ-արեւմուտք կը գտնուի նշանաւոր Հարանց Անապատը, շրջակայքը կը գտնուին «Խաչին խութ» կոչուող եկեղեցին, «Պօղոս-Պետրոս» մատուռը, շարք մը գիւղատեղիներ՝ «Հալիձոր», «Կարմիր», «Հայկաշէն», «Հայկատափ», Հալէ, Հին Շենատեղ, ինչպէս նաեւ բազմաթիւ խաչքարերով գերեզմանոցը։ Որոտանի ձախ ափին, այգիներու մէջ պահպանուած է ժայռաբեկորի վրայ կանգնած 1265 արձանագրութիւն մը[4]։

Հասարակական կառոյցներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Ակսել Բակունցի թանգարանը Գորիսի մէջ, գծանկարը՝ Լեւոն Լաճիկեանի

Մշակութային հաստատութիւններէն են դրամատիկական թատրոնը, երկրագիտական թանգարանը, Ակսել Բակունցի տուն-թանգարանը, գրադարաններու կեդրոնացած համակարգը եւ ֆիլմադարանը։ Ունի 2 մարզադպրոց, մարզադաշտ եւ 2 շարժապատկերի սրահ։

Կրթութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Գորիսը Սիւնիքի մարզին մեծ կրթական ու մշակութային կեդրոններէն է։ Գորիսի մէջ կը գործեն 7 հանրակրթական դպրոց, 4 բուհ, որմէ երկուքը պետական, 2 միջնակարգ մասնագիտական ուսումնական հաստատութիւն, նախադպրոցական 7 հիմնարկ, 2 երաժշտական եւ մէկ արուեստի դպրոց։

Առողջապահութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Գորիսի առողջապահական հաստատութիւններն են՝ «Գորիսի Ռ. Եոլեանի անուան հիւանդանոց», «Գորիսի ատամնաբուժական դարմանատուն», «Գորիսի Ս.Ամիրեանի անուան դարմանատուն» ՓԲԸ-ները, Սիւնիքի մարզային արեան փոխներարկման կայանը, «Ախտաճանաչման բժշկական միաւորում» ԲԲԸ-ի մասնաճիւղը։ Գորիս քաղաքին մէջ կը գործեն 30-է աւելի հասարակական-քաղաքական կազմակերպութիւններ։

Ծանօթագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Արտաքին յղումներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]