Jump to content

Լիեժի տաճար


Լիեժի Սուրբ Պօղոսի տաճար (ֆրանսերէն՝ Cathédrale Saint-Paul de Liège) — Մայր տաճար Պելճիքայի Թագաւորութեան Լիեժ քաղաքին մէջ, Լիեժի եպիսկոպոսին նստավայրն է:

Մինչև 1795 թիւն Լիեժին մէջ Մայր տաճարի կարգավիճակ ունեցած է Լամպերտ Մաաստրիխտցու տաճարն, զոր Ֆրանսական մեծ յեղափոխութեան թոհուբոհին մէջ աւերված է, իսկ Սուրբ Պօղոսին տաճարն քաղաքի եօթ քոլեկիալ տաճարներէն մին եղած էր պարզապէս: Վերջինիս շինութիւն սկսած է տասներորդ դարուն մէջ (969-971 թիվերու միջև)[1], աւարտի է հասուցած 13-15-րդ դարերուն: Տասնիններորդ դարի կեսերին Սուրբ Պօղոսի տաճարն վերակառուցած են՝ ճարտարապետ Ժան-Շարլ Տելսոյի նախագիծով և ղեկավարութեամբ:[2] Վերնասրահն, լայնական նաւն և գլխաւոր նաւն կառուցած են տասներեքերորդ դարուն, ապսիդներն՝ տասնչորսերորդին մէջ: Ընդ սմին՝ ճարտարապետական այդ տարրերն կառուցած են «ճառագայթային կեօոթիք» անուանեալ ոճին մէջ: Յետագային նորացումներ և նորոգումներ կատարված են պարոքքօ և նոր քլասիք ոճերու ոգիով:

Սուրբ Պողոսին տաճարն Մայր տաճարի կարգավիճակ ստացած է Նաբոլէոն Առաջինի (Նաբոլէոն Պոնաբարտի) իշխանութեան տարիներուն, Լիեժի քաղաքացիների խնդրանոք: 1804-ին կայսեր կողմէն տաճարին ընծայված է պատկառելի չափերով զանգ մը, զոր կը գործածվի առ այսօր:

Այս տաճարին մէջ կը պահվին Սուրբ Լամպերտ Մաաստրիխտցու մասունքներ: [3]. է

  • Marie-Cécile Charles (2006)։ La cathédrale de Liège։ Carnets du Patrimoine (41)։ Institut du Patrimoine wallon։ էջ 48 
  • Isabelle Lecocq (2006)։ «Un dessin de la Crucifixion attribué à Lambert Lombard et le vitrail de la Crucifixion de la cathédrale Saint-Paul à Liège (1557)»։ La peinture ancienne et ses procédés: copies, répliques, pastiches։ Peeters Publishers։ էջեր 258–265։ ISBN 9042917768 
  • Isabelle Lecocq (2016)։ Les vitraux de la cathédrale Saint-Paul à Liège; Six siècles de création et de restauration։ Liège: Comité wallon pour le Vitrail associé au Corpus Vitrearum Belgique-België։ էջ 240։ ISBN 2503568173 
  • Forgeur Richard (1969)։ «La construction de la collégiale Saint-Paul à Liège aux temps romans et gothiques» (pdf)։ Bulletin de la Commission royale des Monuments et des Sites (ֆրանսերեն)։ XVIII (Brussel: Commission royale des Monuments et des Sites)։ էջեր 156–204։ արխիւացուած է բնօրինակէն-էն՝ 2017-12-12-ին։ արտագրուած է՝ 2018-09-30 
  • Olivier-Joseph Thimister, Essai historique sur l'église de Saint Paul, ci-devant collégiale, aujourd'hui cathédrale de Liége, Lieja, Grandmont-Donders, 1867, 439 páginas.
  • Philippe George, «Le trésor de la cathédrale, entre tradition et modernité: rénovation» in: Cahiers de l'urbanisme n°73, Lieja, Ed. Mardaga, 2009, ISBN 9782804700294.

Ծանօթագրութիւններ

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]
  1. William W. Kibler, «Liege» in:Medieval France: an encyclopedia Abingdon, Ed. Routledge, 1995, p. 549.
  2. Ruwet Robert, Cariaux Albert (2008)։ Liège éternelle; Les traces d'antan dans les rues d'aujourd'hui։ Mémoire en images (ֆրանսերեն)։ Tempus։ էջ 24 
  3. «Visite de la cathédrale. Revenons au bas-côté de droite»։ Официальный сайт։ արտագրուած է՝ 2018-01-25 

Արտաքին յղումներ

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]
  • 1086: Foundation of the St. John the Baptist Altar in St. Paul's Church and legacy to the poor.[1]
  • Circa 1100: Charter of fraternity between the Canons of St. Paul and the Abbey of St. James, right of fishing granted to the monks of this abbey.
  • 1169: Charter relating to the Tithes of Lixhe
  • 1233: Agreement between St Lambert's Cathedral and the collegiate churches of Liège for their mutual defence
  • l238: Pro piscariâ by Ramet
  • 1242: Dispute between the Abbey of Santiago and Humbert de Saive Chevalier, ended by the arbitration of Othon Doyen de Paul
  • 1249: Founding of the altar of Notre-Dame de Saint-André and Saint-Martin
  • 1251: Convention between the Abbey of Val Dieu and the Chapter of Saint Paul concerning the tithe of Froidmont
  • 1254: Letter from Cardinal Peter Légal of the Holy See granting indulgences to those who will contribute to the completion of the Church
  • 1289: Charter of Consecration of the Church (11 April)
  • 1293: Charter relative to the claustrale house given by the Abbey of Aulne
  • 1300: Indulgences granted by Pope Nicholas
  • 1381: Carta quod canonicus non possit habere bona Ecclesiae ad trecensum
  • 1444: Erectio festi Exaltationis sanctae Crucis
  • Daniel de Blochem canon of Saint-Paul: XIth manuscript Liber de Servis et aqua sancti Pauli.[2]
  • 1483: Erectio confraternitatis beatae Mariae Virginis in Ecclesia Collegiata S. Pauli Leodiensis facta anno
  • 1494: Fundatio primae Missae et S. Danielis in Ecclesia S. Pauli facta per Dominum Arnoldum Pickar
  • 1515: de Cletis Foundation
  • 1560: Jean Stouten, dean: Ancien bréviaire de la collégiale de Saint-Paul. Premier livre imprimé de et à Liège by Կաղապար:Ill, currently exhibited at the Curtius Museum.
  • 1621: List of Altars erected in the former collegiate church of Saint-Paul.[3]
  • 1622: Alber de Limborsch: Fundatio S. Pauli, printed in 4° at Ouwerx (400 hexameters)
  • O.J. Thimister, Essai historique sur l'église de Saint Paul, Spee Zelis, Liège, 1867
  1. Cartulary of charters and documents of the collegiate church of Saint-Paul de Liège, at the State Archives in Liège
  2. Daniel de Blochem, canon of Saint-Paul; endowed with his prebend in 1444, he became a scholar in 1461 and fulfilled the functions of this dignity until 1467 and had the idea of writing the history of the Deans of his collegiate church.
  3. Registre des autels fondés à l'église Saint Paul (printed in 1779) Typis Zuzzarini, during a trial supported by the chaplains of the Collegiate Church. Published in part by Olivier-Joseph Thimister, in Essai historique sur l'église de Saint Paul, Libraire Spee Zelis, Liège, 1867