Երկիր

Ուիքիփետիաէն
Jump to navigation Jump to search


Երկիրը Արեգակնային Դրութեան այն մոլորակն է, որ բնակուած է մարդու կողմէ: Ան երրորդն է Փայլածուէն եւ Արուսեակէն ետք: Գրեթէ գնդաձեւ է: Տրամագիծն է 12713 քմ. մէկ բեւեռէն միւսը եւ 12756 քմ. հասարակածին վրայ: Երկրին Կազմութիւնը 4.5 միլիոն տարիներ առաջ, արեգակնային նախնական միգամածի փոքրիկ մէկ մասը հետզհետէ խտանալով կազմած է երկիրը:

Երկրին Կառուցուածքը[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Երկրին կառուցուածքը կրնանք նմանցնել սոխի խաւերուն: Ունի համակեդրոն երեք խաւեր. –Երկրային կեղեւը, որ 33 քմ. թանձրութիւն ունի ցամաքամասերու տակ եւ 6 քմ. ովկիանոսներու տակ: –‹‹ Մակմայի Վերարկու ››ն 2900 քմ. թանձրութեամբ, որուն տակ ջերմաստիճանը ( 2000°C է աւելի) եւ ճնշումը այնքան բարձր են, որ նիւթը հաստատուն եւ հեղուկ վիճակներու միջեւ կը գտնուի: –Կեդրոնական Կորիզը, բաղկացած հոսանուտ նիւթէ, որ ունի 3400 քմ. ի շարաւիղ մը եւ որուն 2150 քմ. ը հեղուկ է:

Մթնոլորտ (Օզոն)[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Երկիրը պարուրուած է ‹‹Կազային ծածկոց››ի մը մէջ, որ կը կոչուի Մթնոլորտ: Հազար քմ. հաստութեամբ այդ ծածկոցը յատկապէս կազմուած է բորակածինէ եւ թթուածինէ: Առանց մթնոլորտին, Արեւէն ածխացած պիտի ըլլայինք օրուան մը ընթացքին եւ տառացիօրէն սառած՝ գիշերը: Մթնոլորտը ունի առնուազն չորս խաւեր. թրոփոսֆէրը, որ ծովի մակերեսէն մօտաւորապէս 11 քմ. բարձրացող խաւն է, կը տնօրինէ օդերեւութաբնական երեւոյդները, այսինքն անձրեւը, պայծառ օդը, եւայլն: Մթնոլորտը իր մէջէն դէպի Երկիր անցնել կու տայ արեւուն այն ճառագայթները միայն, որոնք մեզ կը լուսաորեն եւ կը տաքցնեն: Ան կը ներծծէ անդրամանիշագոյն ճառագայթները որոնք կը վտանքեն մեր կեանքը: Եթէ այս վերջին ճառագայթներէն մաս մը յաջողի ներթափանցել վերջին խաւերէն, ապա զանոնք կը կասեցնէ օզոնի խաւը՝ շուրջ 50 քմ. բարձրութեան վրայ:

Աղբիւրներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  • Մշակութային Իմ Առաջին Հանրագիտարանս, Հրատարակութիւն CCM, էջ 14 15։