Ալազան

Jump to navigation Jump to search
Ալազան
Ալազան.png
Ծնած է Վան
Ազգութիւն Կաղապար:Դրոշավորում/Հայաստան Հայ
Աշխատավայր Բանաստեղծ

Ալազան, տաղանդաւոր բանաստեղծ Խ. Հայաստանի: Ծնած է Վանի մէջ 1903-ին:

Կենսագրութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Նախակրթութիւնը ստացած է իր ծննդավայրի Արանքի ծխական դպրոցը յետոյ Կեդրոնականը: 1915-ի ընդհանուր պատերազմին երբ հայ-թրքական ընդհարումները սկսան յուլիսին Վանի ազգաբնակչութեան հետ Ալազան Կովկաս գաղթեց ու երեւանի մէջ հաստատուեցաւ ուր քանի մը տարի զանազան սեւ աշխատանքներով (ծարայ գինեվաճառի մօտ, կօշկակարի աշակերտ) գրաղուելէ ետք 1915-ին տպարան կը մտնէ որպէս գրաշար, ուր 6 տարիկե մտնայ: 1921-ին կե սկսի գրել. կ'աշխատակցի Մուրն եւ Խորհրդային Հայաստան եւ հայատառ բոլոր թերթերուն եւ հանդէսներուն:

Գործոնեութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Ալազանի առաջին հրատարակած գիրքն է Տարիների Խաղը, տպուած 1922-ին: Հետզհետէ՜ Հրաբխապօէզիա, ԱշԽատանքային, Օրիորդ Օլգա, Գիւղի գիշերները, Երգեր Կառուցման եւ Յաղթանակի, Մաքառումներ, ճանապարհից (վէպ), Վաթնուներորդ հորիզոնում (վէպ), Դասալիքը (վիպակ): Ալազանը խմբագիր եղած է Սպագրական Բանվոր երկշաբաթերթին (1925) եւ Գրական դիրքերումի (1927-1932): Ալազանր Ն. Նորենցի հետ միասին խմբագրած է Արեւմտահայ բանաստեղծներ անտոլոգիան, Պետրոս Դուերեանի Տաղերը եւ Միսաք Մեծարենցի երկերու լիակատար հրատարակուդիւնը: Ալազանի գրուաձները դարգմանուած են ռուսերէն, Թուրքերէն, վրացերէն եւ ուկրաիներէն լեզուներու։ Ալազանը կը գրէ թէ արձակ եւ թէ չափածոյ: Իր ուժերը փորձած է նաեւ երգիծաբանուդեան եւ հրապարակախօսուդեան մէջ: Ալազանը մէկն է եղած Հայաստանի Պրոլետարական Գրողներու Ասոցիացիայ հիմնադիրնզերէն, 1923-ին անոր նախագահ ընտրուած է եւ մինչեւ 1929 անոր ղեկավարման աշխատանքներուն մէջ մնացած մինչեւ որ «Հայաստանի Խորհրդային Գրողներին Ֆէտէրացիա»ն կը կազմակերպուի, որուն առաջին քարտուղար կ՜ընտրուի:

Մրցանակներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Անգրկովկասեան Պրոլետարական Գրողների Ասոցիացիայի կազմակերպման առաջին օրէն՜ (1972) մինչեւ անոր լուծուիլե (1932) Ալազան այդ Ասսոցիացիայի քարտուղարներէն մին կ՜ըլլայ: Ալազան ընտրուած է Համամիութենական Պրոլետ-Գ րորներու Ասսոցիացիայի եւ անոր նախագահութեան կազմին անդամ, ինչպէս նաեւ Յեղափոխական Գրողներու Միջազգային Բիւրոյի վարչուդեան անդամ: (Հօղինակուդիւն ամսաքիր 1935 թ. 7-8, էջ 406) : 1937-ին Ալազանն ալ Խ. Հայաստանի Գրորներէն կե շնորհազրկուի իբրեւ «Թրոցկիստ»[1]:

Աղբիւրներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  1. Հայ հանրագիտակ, Հ. Մկրտիչ Վարդ. Պոտուրեան, 1938, Պուքրէշ, Ա. հատոր, էջ 50