Ազգային Պալատ (Մեքսիքօ)

Jump to navigation Jump to search

Մեքսիքայի ազգային պալատ (սպ.՝ Palacio Nacional), դաշնային գործադիր մարմինի նստավայրը Մեքսիքայի մէջ է: Կը գտնուի Մեքսիքա քաղաքի գլխաւոր հրապարակին վրայ՝ Սահմանադրութեան հրապարակին վրայ («Սոկալօ»)։ Այս վայրը Մեքսիքայի մէջ բնակող զորաւոր դէմքերուն համար պալատ եղած է, եւ պահպանած է Մոնգթեզումա II-ին պատկանող շէնքի կառոյցի շինանիւթերը։

Ներկայիս Համալիր[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Ազգային պալատը կառավարական շէնք է[1], տարածութիւնը՝ Սոկալոյի արեւելեան բաժինէն 200 մեթր է2,[2][3]: Այս շէնքին մէջ նաեւ կը գտնուին Մեքսիքայի դաշնային գանձարանը եւ ազգային արխիւը[2]:

Նկարագրութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Շէնքի ճակատային հատուածը հիւսիսէն եւ հարաւէն եզրապատուած է երկու աշտարակներով, ունի երեք հիմնական դռներ, որոնցմէ իւրաքանչիւրը շենքի տարբեր մասերը կը տանի[1]: Հարաւային դուռը դէպի Patio of Honor կը տանի եւ նախագահական գրասենեակներ (հանրային մուտքը արգիլուած է)[2], հիւսիսային դուռը յայտնի է որպէս Մարիանոյի դուռ, անուանուած է ի պատիւ մեքսիքացի ռազմական եւ քաղաքական գործիչ Մարիանօ Արիստայի, որ այս մէկը կառուցած է 1850–ին։ Այս դռան կից կը գտնուի հին դատական բանտը՝ դատական եւ խոշտանգումներու սենեակներով։ Ներկայիս սենեակին մէկ կ'աշխատի նիւթականի նախարարը։ Այստեղ կը գտնուի գանձապետարանը, որ նախագծած է ճարտարապետ Մանուէլ Օրտիս Մոնաստերիոն եւ Վիսենտէ Մենդիոլան։ Երկաթէ եւ պրոնզէ դռան հեղինակը Աւգուստո Պետրիչիոլին է[1]:

Ազգային պալատը գիշերով

Դէպի Սոկալօ հրապարակ նայող կեդրոնական դռան վերը կը գտնուի հիմնական պատշգամը, ուրկէ 15 Սեպտեմպեր-ին մինչեւ ժամը 23.00 Մեքսիքայի նախագահը «Տոլորէսի կանչը» արարողակարգը կը կատարէ՝ ի յիշատակ Մեքսիքայի անկախութեան պատերազմին: Արարողակարգի մաս կը կազմէ պատշգամի վերը կախուած զանգերու ղողանջը։ Այս զանգը այն է, որ Միգէլ Իդալկօ ի Կոստիլեան հնչեցուցած է Սպանիոյ դէմ ապստամբութեան կոչը։ Սկիզբը այդ զանգը Կուանաճուաթօյի Տոլորէս Իտալկօ եկեղեցւոյ մէջ գտնուած է, որմէ ետք պալատ տեղափոխուած է։ Ուր որ կը գտնուի զանգը, Մեքսիքայի զինանշանը պատկերուած է, որուն իւրաքանչիւր կողմին վրայ ացտեկական արծիւ ասպետն է իր սպանական կրկնորդի հետ։ Այս մէկը Մանուէլ Սենտուրիոն հեղինակած է եւ մեքսիքաքան եւ սպանական մշակոյթներու համադրութիւնը կը խորհրդանշէ[1]:

Պատշգամը, ուրկէ Մեքսիքայի նախագահը անկախութեան օրը հանդէս կու գայ ամենամեայ Grito de Dolores կոչով, եւ Կուանաճուաթօյի Տոլորէս Իտալկօ եկեղեցւոյ զանգը

Կեդրոնական դուռը դէպի հիմնական ներքին բակ կը տանի՝ շրջապատված պարոք ոճի կամարներով։ Այստեղ ձեւափոխուած է ճաղաշարքը, պահպանուած են Տիէկօ Ռիւերայի ստեղծած որմնանկարները, որոնք հիմնական աստիճանավանդակը եւ երկրորդ յարկի պատերը կը զարդարեն։ Աստիճանավանդակի մօտ պատկերուած է 1521-1930-ական թուականներու Մեքսիքայի պատմութիւններէն որմնանկարներ[1], որոնք 450 մ2 տարածք կը գրաւեն[3]: Որմնանկարները ստեղծուած են 1929 եւ 1935–ններուն, եւ բոլորը մէկը «Մեքսիքական ժողովուրդի դիւցազներգութիւնը» կը կոչուին[1]: Աշխատանքներէն իւրաքանչիւրը առանձին գործ է։ Աջ կողմի պատի որմնանկարները նախաիսպանական Մեքսիքան կ'արտացոլեն, ուղղափառ Կետզալկոատլ աստծոյ վրայ կը կեդրոնանայ, որ որմնանկարին մէջ որպէս աստղ պատկերուած է, աստուած, անմարդկային էակ։ Սողուններէն ստեղծուելով՝ ան տիեզերքին մէջ կը նաւարկէ որպէս գիշերով արեւին ուղեկցող աստղ։ Մարդկային կերպար ստանալով՝ ան հանդէս կու գայ որպէս ացդեկներու թագաւոր։ Վերջը, երբ ան իր արիւնը կը թափէ հանուն ժողովուրդի, երկինք կը վերադառնայ՝ իր երկրային պտոյտը կատարելով։ Երկինք վերադառնալով՝ Կետզալկոատլն առաւօտեան Tlahuizcalpantecuhtli աստղի տեսք կը ստանայ։ Անոր պտոյտը կեանքի շարունակական պտոյտն է։ Ռիւերայի ստեղծած մեքսիկական ինքնութիւնը կ՛օգնէ շարունակելու 1910–ի Մեքսիքական յեղափոխութեան ժամանակ սկսած բարեփոխումները։ Նախքան, հնդկական անհատականութիւն չէր խրախուսուէր, ինչպէս նաեւ ացդեկական ծագումի ցանկացած ակնարկ։ Որմնանկարի նպատակը վանած է թերարժէքութեան ցանկացած գաղափար[4]:

Պատկերասրահ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Ծանօթագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Galindo Carmen, Magdelena Galindo (2002)։ Mexico City Historic Center։ Mexico City: Ediciones Nueva Guia։ ISBN 968-5437-29-7 
  2. 2,0 2,1 2,2 Noble John (2000)։ Lonely Planet Mexico City։ Oakland, California: Lonely Planet Publications։ ISBN 1-86450-087-5 
  3. 3,0 3,1 «Mexico City - National Palace»։ արտագրուած է՝ 2008-09-22 
  4. «Diego Rivera Mural Monumental Stairway in Mexico's National Palace Mexico City, D.F.»։ արտագրուած է՝ 2008-09-22 

Արտաքին յղումներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]