Քոքա-Քոլա

Jump to navigation Jump to search


Քոքա-Քոլա նշանակը

Քոքա-Քոլա (անգլ.՝ Coca-Cola), ոչ ալքոհոլային խմիչք։ Արտադրողը «The Coca-Cola Company» ընկերութիւնն է։ Interbrand-ի վարկածով 2005-2011 թուականներուն Քոքա-Քոլան աշխարհի ամենաթանկ ապրանքանիշն էր։ Ըմպելիքը կը վաճառուի աշխարհի աւելի քան 200 երկիրներու մէջ։

Ազդեցութիւնը օրկանիզմի վրայ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Քոքա-Քոլան օրկանիզմի վրայ ունի խիստ բացասական ազդեցութիւն։ Կ'արգիլուի խմել ստամոքսի հետ կապուած հիւանդութիւններ ունեցող մարդկանց։ Ըմպելիքը կը պարունակէ մեծ քանակութեամբ շաքար, որուն պատճառով կ'արգիլուի խմել շաքարային հիւանդութիւններ ունեցող մարդկանց։ Քոքա-Քոլան յատկութիւն ունի օրկանիզմէն դուրս մղել գալսիւմը, որուն յետեւանքով կ'առաջանայ գալսիւմի պակասութիւն օրկանիզմին մէջ։ Ապացուցուած է, որ անոր շարունակական օգտագործումը կը վնասէ երիկամներուն։

Բաղադրութիւնը[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Այժմ «դասական» Քոքա-Քոլայի բաղադրութիւնն է 1. շաքար 2. գունանիւթ E150 3. օրթոֆոսֆորական թթու E338 4. քաֆէին 5. ածխածնի երկօքսիտ E290 աայի հիմնական բաղկացուցիչ մասը կը կազմէին 3 մաս քոքա բոյսի տերեւները (այդպիսի տերեւներէն կը ստանային քոքայինը) եւ 1 մաս թրոբիքական քօքա ծառի ընկոյզը։

Պէտք է նշել, որ քոքայինը այդ ժամանակ արգիլուած չէր եւ անոր վնասակարութեան մասին դեռ ոչինչ գիտէին։ Այդ պատճառով ալ քոքայինը ազատ կը վաճառուէր, եւ յաճախ սպիրտի փոխարէն կ'աւելցնէին խմիչքի մէջ՝ հաճոյքի եւ տոնուսի բարձրացման համար։ Վաճաժառականութիւնը կը հասնի իր բարձրակէտին երբ 1916 թ-ին կը յայտնաբերուի Քոքա-Քոլայի հիմնական շիշը։

1890-1900 թթ գովազդային պաստառը «Coca-Cola 5 սենթով»

Քոքա-Քոլան որպէս մաքրող միջոց[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Շնորհիվ այն բանի, որ Քոքա քոլան բաղկացած է շարք մը քիմիական նիւթերէն, որոնք կրնան օգտագործուիլ որպէս մաքրող միջոցներ, ինքն ալ կրնայ գործածուիլ որպէս մաքրող միջոց։ Շատ դէպքերու մէջ անորմով կը մաքրեն զուգարանակոնքը եւ թէյնիկը։ Կ'օգտագործուի նաեւ ամանեղենը մաքրելու։ Ան աւելի լաւ կը մաքրէ սպասքը քան սովորական ջուրը։ Սակայն չենք կրնար ըսել, որ ան նոյն ձեւով կրնայ մաքրել ատամները՝ հակառակը այն ատամները կը դեղնեցնէ։

Քոքա-Քոլա եւ Մենթոս[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Քոքա-Քոլայի մէջ մենթոսի մէկ հատիկ նետելէն ետք կրնանք տեսնել Քոքա-Քոլայի «շատրուանի»։ Պատճառը Մենթոսի հատիկի եւ Քոքա-Քոլայի միջեւ տեղի ունեցող քիմիական հակազդեցութիւնն է։

Յայտնագործումը[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

1886 թուականին Աթլանթացի (Ճորճիա նահանգ) բժիշկ եւ դեղագործ Ճոն Փեմպըրթոնը հարաւ-ամերիկեան քօքա բոյսի տերեւներու մզուածքէն եւ թարմացնող յատկութիւններ ունեցող ափրիկեան քօլա ընկոյզէն պատրաստեց խառնուրդ, որ ուներ դուրեկան համ։ Ան կը կարծէր, որ այդ օշարակը կրնար օգնել հոգնածութենէն, ճնշումէն եւ ատամնացաւէն տառապող մարդոց։

Սկիզբը օշարակը կը վաճառուէր մէկ բաժինը՝ հինգ սենթով Աթլանթա քաղաքի «Ճեկոպա» խոշոր դեղատանը։

Սակայն Քոքա-Քոլա ըմպելիքը առաջացած է անփութութեան արդիւնքէն։ Օշարակը խառնելով՝ վաճառողը պատահաբար շփոթելով ծորակները սովորական ջուրի փոխարէն լեցուցած է կազայինը։ Ստացուած խառնուրդն ալ դարձած է Քոքա-Քոլա։ Այս խմիչքին անուանումը հնարած է Փեմպըրթոնին հաշուապահը։

Հետաքրքիր փաստեր[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Այդ ըմպելիքը սկիզբը մեծ յաջողութիւն չունէր. միջին հաշուարկով օրական կը գներ 9 մարդ։ Առաջին տարին վաճառուած է ընդամենը 50 տոլարի Քոքա-Քոլա։ Հետաքրքիր է, որ Քոքա-Քոլայի արտադրութեան վրայ ծախսուած էր 70 տոլար, իսկ գովազդի վրայ՝ 7996 տոլար, այսինքն առաջին տարին եղած էր վնասով։ Սակայն հետզհետէ վաճառքէն ետք ստացուած եկամուտը աւելցաւ։

1888 թուականին Փեմպըրթոնը խմիչքի արտադրութեան իրաւունքը ծախեց։ Իսկ 1892 թուականին առեւտրական գործակ Ասա Գրիգգս Քենտլերը հիմնեց «The Coca-Cola Company» կազմակերպութիւնը, որ սկսաւ զբաղուիլ Քոքա-Քոլայի արտադրութեամբ։

Սակայն 1890 թուականի աւարտին մարդկութեան կարծիքը քոքայինի մասին փոխուեցաւ, իսկ 1903 թուականին «New York Tribune» թերթին մէջ յայտնուեցաւ յօդուած, որուն մէջ կ'ըսուէր թէ Քոքա-Քոլան է պատճառը, որ այդ խմած սեւամորթները կը յարձակէին սպիտակներուն վրայ։ Ատկէ ետք Քոքա-Քոլային մէջ սկսան աւելցնել ոչ թէ քոքայինի թարմ տերեւներ, այլ «մզուածք», որմէ հանուած էր ամբողջ քոքայինը։ Այդ ժամանակէն ի վեր Քոքա-Քոլայի հեղինակութիւնը կ'աճէր երկրաչափական յառաջացումով։

Թերրի Օտայի 6-ունցիանոց շիշը

Ժամանակագրութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Թերրի Օտայի 6-ունցիանոց շիշը

  • 1894 թուականէն Քոքա-Քոլան արդէն կը վաճառուէր շիշերով։
  • 1915 թուականին ծրագրող Թերրի Օտայի (Ինտիանա նահանգ) 6-ունցիանոց շիշով Քոքա-Քոլան (120 հազար տոլար դրամագլուխով) դարձավ ԱՄՆ-ի ամենայայտնի խմիչքը։
  • 1916 թուականին բացուած է 153 դատական գործ անուանանիշ-նմանողներու դէմ, ինչպէս օրինակ՝ Fig Cola, Candy Cola, Cold Cola, Cay-Ola եւ Коса Nola.
  • 1955 թուականին Քոքա-Քոլան սկսաւ վաճառվել 10, 12 եւ 26 աունսի տարողութեամբ շիշերով։
  • 1982 թոգականին արտադրեց Diet Coke-ը։

Հետագային, մրցակիցներու պատճառով, որոնք կ'արտադրէին առանց քաֆէյինի եւ շաքարի խմիչքներ, կազմակերպութիւնը սկսաւ արտադրել հետեւեալ տեսակները՝ Classic Coke, New Coke, Cherry Coke, Diet Coke, Tab, Caffeine-Free New Coke, Caffeine-Free Diet Coke եւ Caffeine-Free Tab.

Այժմ Քոքա-Քոլան կ'արտադրուի աշխարհի աւելի քան երկու հարիւր երկիրներու մէջ։

«Քօլա»-ներուն Վնասները[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

«Քոքա-Քոլա» ըմպելքը Աթլանթայի դեղագործ Ճոն Բոմպերտոնի գիւտն է, որ որպէս նեարդային խանգարումներու եւ սեռային անկարողութիւններու դէմ դեղ արտօնագիր ստացած է 1886-ին: «Քոքա-Քոլան»-ն քօքա բոյսի պտուղներու եւ տերեւներու հիւթերու խառնուրդն է, նոյնինք հումք է քոքայինի արտադրութեան: Քոքայինի օգտագործման արգելքը սկսաւ գործել 1903-ին: Նշեալ թուականէն ետք, «Քոքա-Քոլա»-ին բաղադրութիւնը փոխուեցաւ: Անոր մէջ այլեւս չկար քոքային, բայց ըմպելիքին բաղադրութիւնները գաղտնի պահեցին: «Քոքա-Քոլա»-ին մէջ եթէ քոքային չկայ, ապա ի՞նչ են վնասները: Քիմիական քննութիւնները ցոյց կու տան, որ կազային բաղադրութիւններով լի այդ ըմպելիքին մէջ կայ օրթոֆոսֆորային թթուն, որ սնունդի արդիւնաբերութեան մէջ թոյլատրուած է կիրառել՝ E338 սննդային յաւելումներու անուան տակ:

Փորձ-քննութեան մը ընթացքին, օրթոֆոսֆորային թթուին մէջ տեղադրած են մարդկային ատամ մը, որ որոշ ժամանակ ետք քայքայուած ու փճացած է: Ուրեմն, պատկերացուցէք, թէ ինչ տեղի կ'ունենայ ձեր ատամներուն, եթէ մշտապէս օգտագործէք այդ ըմպելիքը:

«Քոքա-Քոլա»-ի բաղադրութեան մէջ կը մտնէ նաեւ ազորուպինը եւ կարմաուզինը՝ արհեստական ներկերու նիւթեր, որոնց արտադրողները ծածկագրած են E122 եւ E124 անուններով: Ըստ եւրոպացի հետազօտողներու, այս ներկանիւթերը կը վնասեն երիկամներու կեղեւային շերտին:

«Քոքա-Քոլա»-ին մէջ նաեւ կ'օգտագործուին քաֆէինը, որ խթանիչ ազդեցութիւն ունի նեարդային համակարգին վրայ: Անոր ազդեցութիւնը կ'արագացնէ սիրտին աշխատանքը եւ կը բարձրացնէ արեան ճնշումը, բայց 3-6 ժամ ետք քաֆէինին ազդեցութիւնը կ'անցնի, անոր կը փոխարինէ յոգնածութիւն, թուլութիւն, աշխատունակութեան կարողականութեան անկում եւ ճնշուածութիւն:

Տակաւին, «Քոքա-Քոլա»-ին մէջ կայ մեծ քանակութեամբ շաքարաւազ։ Մէկ բաժակին մէջ 5 թէյի դգալ: Շատերը կ'ըսեն, որ «Տայէթ» «Քոքա-քոլա»-ները առանց շաքարի են, սակայն այս տարբերակները եւս ունին սննդային յաւելում՝ E951 kam ասբարդամ:

2005-ին իտալացի գիտնականները կենդանիներուն վրայ փորձարկած են ասբարդամը, եւ ի յայտ եկած է, որ այդ նիւթը պատկառ կը դառնայ քանդիչ ուրուցքներու գոյացման: «Տայէթ»-ները նոյնիսկ չեն օգներ նիհարնալ ցանկացողներոուն, որովհետեւ ասբարդամը կը հրահրէ բարձր ախորժակ:

Այդ բոլորին դիմաց եւ հակառակ բացայայտ վնասներուն, «Քոքա-Քոլա»ն եւ նմանօրինակ ըմպելիները կը մնան աշխարհի ամէնէն յայտնի ըմպելիներուն շարքին:

Արտաքին յղում[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]