Վիքթոր Տոլիձէ

Ուիքիփետիաէն
Jump to navigation Jump to search


Կաղապար:Տեղեկաքարտ Երաժիշտ (արեւմտահայերէն)

Վիկթոր Իսիդորի Տոլիձէ (վրաց.՝ ვიქტორ ისიდორეს ძე დოლიძე, 18 (30) Յուլիս, 1890, Օզուրգեթ, Վրաստան24 Մայիս, 1933,Թիֆլիս, Վրացական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), վրացի եւ օսեթ երգահան։

Կենսագրութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Վիկթոր Տոլիձէ, ծնած է Քութայիսի նահանգի Օզուրգեթ քաղաքին մէջ, աղքատ ընտանիքի մէջ[1], աղքատ ընտանիքում[2]։ Սորուած Թիֆլիսի առեւտրական ուսումնարանին մէջ։ 1910 թուականին առաջին դիրք գրաւած է մանտոլինահարներու մրցոյթին մէջ։

Ուսումնարանը աւարտելէ ետք ընդունուած է Կիեւի առեւտրային հիմնարկ, ուր սորուելու զուգահեռ յաճախած է երաժշտական դպրոց՝ ջութակի ու երգահանի դասարաններ։ 1917 թուականին աւարտած է ուսումնարանը ու վերադարձած է Վրաստան, սկսած է զբաղիլ երաժշտութեամբ։

Վիկթոր Տոլիձէ, գրած է շարք մը օբերաներ, որոնցմէ են՝ վրացական առաջին կատակերգական օբերան՝ «Քեթո եւ Կոտէ», որու լիբրետոն 1919 թուականին գրած է ինքը Աւքսենտի Ցագարելիի Խանումա կատակերգութեան հիման վրայ։ Մասնագիտական գրականութեան մէջ այդ ստեղծագործութիւնը կը կոչուի նաեւօպերետ։

1920-ական թուականներու վերջը ու 1930-ական թուականներու սկզբը զբաղած է օսեթական երաժշտական բանահիւսութեան նմուշներու հաւաքման ու ձայնագրման աշխատանքներով։ Գրած է նուագախմբային մինիաթիււրներ («Օսեթական լեզգինկա», «Հրաւերի պար»՝ «Խոնգա-կաֆթ» եւ այլն)։ 1931 թուականին Վիկթոր Տոլիձէ, սկսած է աշխատիլ «Զամիրա» օբերայի վրայ, որ գրած է օսեթական «Չերմեն» ու «Զամիրա» ազգային լեգենդներու հիման վրայ (օբերան մնացած է անաւարտ)։

Մահացած է 24 Մայիս 1933 թուականին Թիֆլիսի մէջ[3]։

Ծանօթագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  1. Биография Виктора Долидзе
  2. Большая советская энциклопедия. Гл. ред. Б. А. Введенский, 2-е изд. Т. 15. Докеры — Железняков. 1952. 652 стр., илл.; 60 л. илл. и карт.
  3. Victor Dolidze's biography (Russian)