Վիժըն փրօ էփըլ

էփըլ Վիժըն փրօ, համակարգիչի նոր տեսակ մը: «Վիժըն փրօ էփըլ» ամերիկեան հաստատութեան վերջին գիւտն է: Կարելի է զայն երեսին վրայ դնել ձիւնի ակնոցներու նման,սակայն ո՛չ շուրջը դիտելու համար^[1]:

«Apple Vision Pro»-ն «Ափըլ»-ի կողմէ զարգացած խառն իրականութեան (mixed-reality) գլխակապ սարք մըն է։ Անիկա յայտարարուեցաւ 2023 թուականի Յունիս 5-ին՝ «Ափըլ»-ի Համաշխարհային Ծրագրաւորողներու Համաժողովին (WWDC) եւ առաջին անգամ թողարկուեցաւ Միացեալ Նահանգներու մէջ, ապա 2024 թուականի ընթացքին՝ համաշխարհային տարածքներու մէջ։ «Apple Vision Pro»-ն «Ափըլ»-ի առաջին նոր մեծ արտադրանքի կատեգորիան է՝ 2015-ին «Apple Watch»-ի թողարկումէն ի վեր։

«Ափըլ»-ը կը շուկայացնէ «Apple Vision Pro»-ն իբրեւ տարածական համակարգիչ (spatial computer), ուր թուային մեդիան ինտեգրուած է իրական աշխարհին հետ։ Ֆիզիքական մուտքի միջոցները՝ ինչպէս՝ շարժողական ժեսթերը, աչքի հետագծումը (eye tracking) եւ խօսքի ճանաչումը (speech recognition), կրնան գործածուիլ համակարգին հետ փոխազդելու համար։ «Ափըլ»-ը խուսափած է սարքը իբրեւ վիրթուալ իրականութեան գլխակապ (virtual reality headset) շուկայացնելէ՝ զայն ներկայացումներու եւ մարքեթինկի մէջ քննարկելու ժամանակ։

Սարքը կը գործածէ visionOS՝ խառն-իրականութեան օպերացիոն համակարգ մը, որ ծագած է iPadOS-ի շրջանակներէն՝ գործածելով 3D օգտագործողի ինթերֆէյս։ Ան կ'աջակցի բազմաբնոյթ աշխատանքի (multitasking)՝ պատուհաններու միջոցով, որոնք կը թուին լողալ օգտագործողի շրջապատին մէջ, ինչպէս որ կը տեսնուի գլխակապին մէջ ներկառուցուած տեսախցիկներով։ Գլխակապի վրայ գտնուող կոճակ մը կրնայ գործածուիլ՝ տեսախցիկի կերակրումը (feed) վիրթուալ միջավայրով դիմակելու համար՝ ընկղմումը (immersion) բարձրացնելու նպատակով։ Օպերացիոն համակարգը կ'աջակցի ավաթարներու (officially called "Personas"), որոնք կը ստեղծուին օգտագործողի դիմագիծը սքանելով. գլխակապի ճակատի վրայ գտնուող ցուցատախտակ մը կը ցուցադրէ ավաթարի աչքերուն պատկերը («EyeSight»), որոնք կը գործածուին՝ անցորդներուն ցոյց տալու համար օգտագործողի ընկղմումի աստիճանը եւ կ'օգնեն յարաբերութեան մէջ։

2025 թուականի Հոկտեմբեր 15-ին, «Ափըլ»-ը յայտարարեց «Apple Vision Pro»-ի թարմացուած տարբերակը, որ կը ներառէ M5 չիփը, որը կ'ապահովէ բարելաւուած արտադրողականութիւն, ուժեղացուած ցուցադրման ռենտերինկ (enhanced display rendering), երկարաձգուած մարտկոցի կեանք եւ աջակցութիւն մինչեւ 120 Հերց (Hz) թարմացման արագութեան (refresh rates)։ Թարմացուած մոտելը ներկայացուց նաեւ Dual Knit Band-ը, որ վերափոխուած գլխակապի տարբերակ մըն է՝ բարելաւուած յարմարաւէտութեան եւ ճիշդ տեղաւորումի համար^[2]։

Նկարագրութիւն

«Վիժըն փրօ» ակնոցին ետեւը գոյութիւն ունի երկու պաստառ, իւրաքանչիւր աչքի համար` մէկ պաստառ:

Անոնք կարելիութիւնը կու տան տեսնելու իսկական աշխարհը, որուն վրայ կ'աւելցուին տեսողական (վիրչուըլ) տարրեր, ինչպէս` գրութիւն, կերպարներ, նկարներ եւ ժապաւէններ: Դիտողը այն տպաւորութիւնը կ'ունենայ, որ անոնք իսկապէս գոյութիւն ունին: Այս երեւոյթը կը կոչուի «խառն իրականութիւն»:

Այս համակարգիչը գործածելու համար մկնիկի (մաուսի) մը կարիքը չկայ: Նկարչական մեքենաներ «կ'ըմբռնեն» աչքերուն եւ ձեռքերուն շարժումները: Այս ձեւով, պատկերի մը վրայ սեղմելու համար կը բաւէ միայն անոր նայիլ եւ մատներով զայն «սեղմել»:

Անիկա կարելիութիւնը կու տայ երազելու եւ նոյն ատեն հետաքրքրութիւն կը ստեղծէ:

Ան կը կշռէ մօտաւորապէս 600 կրամ, կողովագնդակի գնդակի մը չափ: Կարգ մը գնողներու համար ան շատ ծանր է դէմքին վրայ^[3]: