Սմբատաբերդ
Սմբատաբերդ (Ցաղաց Քարի բերդ), պաշտպանական համալիր Վայոց ձորի մարզի Արտաբոյնք գիւղին արեւելքը։
Ամրոցը, ամենայն հաւանականութեամբ, կառուցուած է Արշակունիներու թագաւորութեան շրջանին։ Պատմական տեղեկութիւններ պահպանուած են Ե. դարուն ամրոցին մօտ հայերու եւ պարսիկներու միջեւ տեղի ունեցած արիւնահեղ ճակատամարտին մասին։
Ամրոցը կառուցուած է միջնադարեան բերդաշինութեան կանոններով, որոնք նախատեսուած են երկարատեւ պաշտպանութեան համար:
Սմբատաբերդ ունի բարձր ու լայն (2-3 մեթր) պարիսպներ, որոնք շարուած են սրածայր ու մեծ քարերով, եւ պաշտպանուած է Արտաբունի եւ Եղէգիսի խոր ձորերով։ Ամրոցին հիւսիսային (գլխաւոր) եւ արեւելեան մուտքերը սրահներ ունին, իսկ անոնց տանիքը կան պահակատուներ եւ դիտարաններ։ Բերդի հիւսիսային եւ հարաւային մասերը պատով բաժնուած են։ Անոնց մէջ կը գտնուին միջնաբերդի, բնակելի շէնքերու եւ ջրաւազաններու աւերակներ։
Սմբատաբերդի ջրամատակարարումը իրականացած է կաւի խողովակներէ բաղկացած ջրմուղի միջոցով։ Ջուրը բերուած է Ցախաց քարի վանքի մօտիկ աղբիւրներէ, որուն ջրմուղին հետքերը կը նկատուին լեռնաշղթայի պարանոցի մասին մէջ՝ ճամբու եզրին:
Աւանդութիւն
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]Կ'ըսուի, թէ այս բերդը կառուցուած է Սիւնիքի Սմբատ իշխանին կողմէ, որուն պատճառով շրջանի բնակիչները Սմբատի բերդ անունը տուած են ամրոցին[1][2][3][4]։
Պատկերասրահ
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]
Ծանօթագրութիւններ
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]- ↑ Արամ Ղանալանեան (1969)։ Աւանդապատում։ Երեւան: Հայկական ՍՍՀ ԳԱԱ Մանուկ Աբեղեանի անուան գրականութեան ինստիտուտ
- ↑ Մովսէս Խորենացի։ Պատմութիւն Հայոց
- ↑ Մանուկ Աբեղեան (1899)։ Հայ ժողովրդական առասպելները Մովսէս Խորենացիի Հայոց պատմութեան մէջ։ Վաղարշապատ
- ↑ Г. Халатьянц (1896)։ Армянский эпос в Истории Армении Моисея Хоренского։ Москва