Նահապետ Քուչակ

Jump to navigation Jump to search

Nahapet Kuchak YSU.jpeg
Ծնած է անհայտ
Վախճանած է մոտ. 1592
Ազգութիւն Հայ
Մասնագիտութիւն Բանաստեղծ

Նահապետ Քուչակ ծնած է (15-րդ դարու վերջ 16-րդ դարու սկիզբ-1592), հայ աշուղ-երգիչ:

Կենսագրութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Նահապետ Քուչակի ծնունդը ենթադրաբար կը դրուի 1490-ական թուականներու սկզբներուն, իսկ մահը, համաձայն հայրենի գիւղի սուրբ Թէոդորոս եկեղեցու պատի տակ պահպանուած շիրմաքարի արձանագրութեան, եղած է 1592 թուականին: Այս ժամկէտները լիովին կը համընկնին իր հասակի մասին անոր թողած յիշատակարանին ու բովանդակութեան:

Ես Քուչակս եմ վանեցի,
Ի գեղէն Խառակոնիսա,
Լըցեր եմ հարիւր տարին,
Էլ չի գար մտքիկս ի վերայ....

Քուչակին մասին միջնադարում ստեղծուած են տարբեր աւանդութիւններ: Ըստ անոնցշէ մէկը` Քուչակին իր երգերի մոգական զօրութեամբ բուժած է թրքական սուլթանի` անբուժելի հիւանդութեամբ տառապող տիկնոջը, որուն համար սուլթանը, Քուչակի ցանկութեամբ, Կոստանդնուպոլսէն մինչեւ Խառակոնիս կառուցած է եօթ կամուրջ, եօթ եկեղեցի եւ եօթ մզկիթ:

Համաձայն մէկ ուրիշ աւանդութեան` Նահապետ Քուչակն իր համագիւղացիները կը հրաւիրէ գիւղի եկեղեցին, իսկ ինքը, բարձրանալով վանքի կատարը, կ'ըսէ, թէ իրեն ցած է նետելու, ուր ընկնի, այնտեղ էլ թող թաղեն իրեն: Գիւղացիները, կարծելով, թէ ան կատակ կ'ընէ, չեն հաւատար անոր խօսքը: Իսկ ան իսկոյն ցած կը նետուի ու կը մեռնի: Ընկած տեղն էլ` եկեղեցիին պատի տակ, կը թաղէն զինք:

Հին գրչագրերում Քուչակի անունով պահպանուած է ինը բանաստեղծութիւն: Ոչ մի ընդհանրութիւն չունեն միջնադարեան հայրեններնին հետ, որոնք, սկսած 1882 թուականէն, որոշ հրատարակիչներ ու գրականագէտներ կողմէ, առանց որեւէ լուրջ հիմնաւորման, վերագրւում են Քուչակին: Բացի այդ` դեռ չի յայտնաբերուել հայրեն պարունակող որեւէ հին ձերագիր, որուն հայրենները որեւէ շարքի հեղինակ կը վկայէ Նահապետ Քուչակը:

Պուքրէշ լոյս տեսնող «Ռումանիա Լիպերը» օրաթերթը իր 1963 Սեպտեմբեր 4-ի թիւին մէջ կը հրատարակէ հետեւեալ յօդուածը` Նահապետ Քուչակի բանաստեղծութիւններուն մասին:

Aquote1.png Ամենագեղեցիկ բանաստեղծութիւնները» խիստ ժողովրդական հաւաքածոյին մէջ, Վիքթոր Թուլպուրէի ու Տան Տելլիուի թարգմանութեամբ, լոյս տեսած են բանաստեղծութիւնները Նահապետ Քուչակի, որ նկատուած է աշխարհի մեծ քնարերգուներէն մէկը: Նոր քերթուածները առաջին անգամ հնչեցին չորս դար առաջ: ԺԶ. դարու Հայաստանի թափառաշրջիկ երգիչը թողած է քանի մը բանաստեղծութիւններ` նուիրուած պանդխտութեան ու սիրոյ, երգեր, զորս առիթ ունինք վայելելու սքանչելի թարգմանութեամբ մը․․․[1]:
- «Ռումանիա Լիպերը» օրաթերթ
Aquote2.png


Ծանօթագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Կաղապար:ՀՍՀ