Մոնրէալի Հայերը

Մոնրէալի դրոշը

Մոնրէալի զինանշանը

Մոնրէալ (քաղաք)

Մոնրէալի մէջ հայերը սկսած են հաստատուիլ 19-րդ դարու վերջաւորութեան։

Համայնքի ձեւաւորումը

1910-1913 թուականներուն այստեղ եկած 16 երիտասարդ հայերը (գլխաւորաբար՝ Բալուէն), համարուած են քաղաքի առաջին մնայուն հայ բնակիչները, որոնց շառավիղները կ'ապրին այսօր։ Համայնքը ձեւաւորուած է 20-րդ դարու կիսուն։ 1961 թուականին Մոնրէալի մէջ բնակած է 900, 1982 թուականին՝ 20 հազար հայ։

Մոնրէալի բնակիչները

Ներկայիս (2003) հայերու թիւը Մոնրէալի մէջ շուրջ 30 հազար է։ Անոնք սկիզբը աշխատած են արդիւնաբերութեան, առեւտուրի, կենցաղսպասարկման բնագաւառին մէջ: Զգալի թիւ կը կազմեն մտաւորականները։ Կը գործեն Սուրբ Գրիգոր Լուսաւորիչ եւ Սուրբ Յակոբ հայ առաքելական եկեղեցիները, հայ կաթոլիկ եւ աւետարանական եկեղեցիներ, որոնց կողքը՝ միօրեայ դպրոցներ։

Համայնքի ամէնօրեայ հայկական դպրոցները

Համայնքին մէջ կայ ամէնօրեայ երեք հայկական դպրոց։ Մոնրէալի հայերու ազգային կեանքը կը կազմակերպեն Գանատայի թեմի առաջնորդարանը, ՀՅԴ «Միհրան Փավապեան» կոմիտէն (1956 թուականին), ՀՅԴ երիտասարդական միութեան «Լեւոն Շանթ» մասնաճիւղը, ՌԱԿ-ի «Էօժէն Փափազեան» ակումբը (1963 թուականին), Հնչակեան կուսակցութեան «Վանիկ» մասնաճիւղը (1986 թուականին), ՀԲԸՄ Մոնրէալի մասնաճիւղը (1956 թուականին) եւ Ալեք Մանուկեան մարզամշակութային կեդրոնը, ՀՕՄ-ի «Սօսէ» մասնաճիւղը (1957 թուականին), Թէքէեան 1965 թուականին, ունեցած է «Հայ բեմ» թատերախումբ (1975-1983) եւ «Նայիրի» պարախումբ (1981-1990), 1978 թուականին՝ «Սեւան» պատանեկան ամառնային ճամբար, Համազգային (1963 թուականին, ունի «Պետրոս Դուրեան» թատերախումբ, «Քնար» երգչախումբ, «Անի» պարախումբ), Նոր Սերունդ (1989 թուականին) մշակութային միութիւններու, «Հայաստան» համահայկական հիմնադրամի (1993 թուականին) Մոնրէալի մասնաճիւղերը, Պոլսահայ մշակութային միութիւնը (1967 թուականին, ունի «Մնակեան» թատերախումբ, «Շիրակ» պարախումբ, «Արարատ» մարզական թիմ եւ երիտասարդական բաժին), Մոնրէալի եգիպտահայերու ընկերակցութիւնը (1997 թուականին), Մալխասեան հիմնարկը, Մամիկոնեան մշակութային յանձնախումբը, Հայ դատի յանձնախումբը, Հայ ուսանողական միութիւնը, գանատահայ բժիշկներու միութիւնը, Հայ կաթոլիկ միութեան «Ալիշան» թատերախումբը, «Արմենիա» ֆութպոլի թիմը, հայկական ռատիոժամ (1968 թուականին)։ Լոյս կը տեսնեն «Ապագայ», «Հորիզոն» շաբաթաթերթերը, «Բուրաստան» հանդէսը, «Գեղարդ» եռամսեան, Հայ կաթոլիկ միութեան «Նոր Տեղեկատու» ամսաթերթը։ Մոնրէալի քաղաքապետարանի խորհուրդի անդամներ են Նուշիկ Էլոյեանը (գործադիր վարչութեան նախագահ), Յասմիկ Վասիյեան-Բելելին, Ժագ Չաթրճեանը:

Այս յօդուածի նախնական տարբերակը կամ նրա մասը վերցուած է «Հայ Սփյուռք» հանրագիտարանէն, որի նիւթերը թողարկուած են` Քրիեյթիւ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թոյլատրագրի ներքոյ։