Գէորգ Տիրացուեան

Գէորգ Տիրացուեան;
Ծնած է	1883
Ծննդավայր	Իզմիր, Զմիւռնիոյ սանճաք

Գէորգ Տիրացուեան, ծնած Իզմիր 1883-ին եւ հոն ստացած իր ուսումը։ Երկար ատեն ծառայած է թուրք մամուլին գլխաւորաբար «Թասֆիլը էֆքեարի»ի խմբագրութեան, տարագրուած լրագրող եւ իթիլաֆական մը ըլլալուն: Հայ հռոմէական, Բերայէն, կը ճանչցուէր նաեւ «Գէորգ Ֆէրիտ» յորջորջումով։

Կենսագրութիւն եւ Լրագրական Գործունէութիւն

Ծնած է Իզմիր (Զմիւռնիա) 1883-ին (որոշ աղբիւրներ կը նշեն 1882)։ Ինչպէս նշուած է, հոն ալ ստացած է իր կրթութիւնը, տիրապետած է թրքերէնին (օսմաներէն) բարձր մակարդակով։ Դաւանանքով եղած է հայ կաթողիկէ («Հայ հռոմէական») եւ երկար տարիներ ապրած է Կոստանդնուպոլսոյ Բերա (Փերա) թաղամասին մէջ։

Տիրացուեանը իր ժամանակի եզակի հայ լրագրողներէն էր, որ հաւասարապէս եւ յաջողութեամբ կը գրէր թէ՛ հայկական, եւ թէ՛ թրքական առաջատար թերթերու մէջ։ Որպէս խմբագիր ու յօդուածագիր՝ երկար ատեն աշխատակցած է օսմանեան հանրայայտ «Թասվիրի Էֆքեար» (Tasvir-i Efkâr) օրաթերթին, ինչպէս նաեւ «Sabah» (Առաւօտ) եւ «Peyam-Sabah» թերթերուն։ Թրքական շրջանակներուն մէջ հանդէս եկած է Գէորգ Ֆէրիտ (Kevork Ferid) գրչանունով։

Ան եղած է «Հիւրրիյէթ վէ Իթիլաֆ» (Hürriyet ve İtilaf Fırkası - Ազատականութեան եւ Համաձայնութեան կուսակցութիւն) կուսակցութեան համակիր կամ անդամ (այս պատճառով ալ տեքստին մէջ կը կոչուի «իթիլաֆական»)։ Այս քաղաքական ուժը Իթթիհատականներու (Միութիւն եւ Յառաջդիմութիւն կուսակցութեան՝ Երիտթուրքերու) գլխաւոր ընդդիմադիրն էր։

Թուրքիոյ քեմալականներու յաղթանակէն ետք, 1923-ին, Լօզանի դաշնագիրին կից որոշուեցաւ Մուսթաֆա Քեմալի հակառակորդներու յատուկ ցուցակ մը, որ ծանօթ է որպէս «150-ականներու ցուցակ» (Yüzellilikler)։ Այս անձինք Թուրքիայէն արտաքսուեցան եւ զրկուեցան քաղաքացիութենէ՝ քեմալական շարժման դէմ գործելու կամ օսմանեան սուլթանական վարչակարգին աջակցելու մեղադրանքով։ Գէորգ Տիրացուեանը (ցուցակին մէջ արձանագրուած որպէս Harpootlu Kevork Ferid կամ Kevork Ferit) այն սակաւաթիւ հայերէն էր, որ ներառուեցաւ այս պատժական ցուցակին մէջ եւ տարագրուեցաւ երկրէն։

Աղբիւրներ

Թէոդիկ, «Ամէնուն Տարեցոյցը» (յատկապէս 1920-ական թուականներու հատորները):
Գառնիկ Ստեփանեան, «Կենսագրական բառարան», Հատոր Գ (Մ-Չ), Երեւան, 1990:
Օսմանեան եւ Թրքական պաշտօնական արխիւներ (150-ականներու վաւերաթուղթեր) / Yüzellilikler Listesi․ Թրքական պատմագիտական աղբիւրներուն մէջ (օրինակ՝ Իլհամի Սոյսալի կամ պաշտօնական տեղեկագիրերու մէջ) անոր անունը կը յիշատակուի «Թասվիր-ի Էֆքեար»-ի լրագրողներու շարքին, որոնք տարագրուեցան երկրէն։

Յուշարձան, Կ․Պոլիս, 1919, էջ 47: