Բերմ

Բերմ
Բնակավայր
	Բերմ
	ռուս.՝ Пермь
Դրօշակ	Զինանշան
Երկիր	Ռուսիա
Ներքին բաժանում	Dzerzhinsky City District?, Industrialny City District?, Kirovsky District?, Լենինսկի շրջան?, Motovilikhinsky City District?, Ordzhonikidzevsky City District?, Sverdlovsky District? և Novye Lyady?
Քաղաքապետ	Dmitry Samoylov?
Օրէնսդրական մարմին	City Duma?
Հիմնադրուած է՝	4 (15) Մայիս 1723
Առաջին յիշատակում	1780
Տարածութիւն	799,68±0,01 քմ²
ԲԾՄ	171 մեթր, 90 մեթր
Կլիմայ	Չափավոր ցամաքային կլիմա?
Պաշտօնական լեզու	ռուսերէն
Բնակչութիւն	1 027 518 մարդ (1 Յունուար 2025)
Կը գտնուի ափին	Կամա?
Ժամային գօտի	UTC+5?
Հեռախօսային ցուցանիշ	342
Փոստային ցուցանիշ	614000–614999
Պարգեւներ	Լենինի շքանշան
Անուանուած է	Great Perm? և Bjarmaland?
Հիմնադիր	Stroganov family? և Վասիլի Տատիշչև?
Պաշտօնական կայքէջ	Lua error in Մոդուլ:Wikidata at line 1072: attempt to call field 'formatUrlSingle' (a nil value).

Բերմ (ռուս.՝ Пермь), քաղաք Ռուսաստանի եւրոպական մասին մէջ, Ուրալեան լեռան ստորոտը, Քամա գետին ափը։ Հիմնադրուած է 1723-ին։ 1940-1957 թուականներուն կոչուած է Մոլոթով։ Բնակչութիւնը՝ 1 027 518 մարդ (1 Յունուար 2025)^[2]։

Բերմը մշակութային, գիտակրթական կեդրոն է։ Ուրալեան տարածաշրջանին մէջ առաջին համալսարանը հիմնուած է Բերմի մէջ (1916 թուականին)^[3]։

Բնակավայրը հիմնադրուած է 1723 թուականին։ 1940-1957 թուականներուն կոչուած է Մոլոթով։

Ռուսաստանի Դաշնութեան նախագահի 2020 թուականի Յուլիս 2-ի հրամանագրով Բերմին շնորհուած է «Աշխատանքային անձնուիրութեան քաղաք» («Город трудовой доблести“») կոչումը^[4]:

Պատմութիւն

Քաղաքի ներկայի տարածքին ու շրջակայքին մէջ մարդիկ բնակութիւն հաստատած են հնագոյն ժամանակներէն սկսեալ։ Այստեղ յայտնաբերուած են 130-էն աւելի հնագիտական յուշարձաններ, որոնք թուագրուած են քարէդարեան ժամանակներէն մինչեւ ուշ միջնադար։

Բերմի հիմնադրման օր ընդունուած է համարել Եգոշիխա գիւղի մերձակայքի պղնձաձուլական գործարանի հիմնադրման օրը՝ 1723 թուականի Մայիսի 4-ը^[5]^[6]^[7]։ Նորաստեղծ բնակավայրին 1781 թուականին շնորհուած է քաղաքի կարգավիճակ։ Անոր աշխարհագրական բարենպաստ դիրքը՝ Կամա գետի նաւարկելի հատուածի ափին ինկած ըլլալը, Ռուսաստանի եւրոպական մասը Ուրալեան լեռնաշղթայի յաղթահարումով Սիպիրին կապող ճանապարհներու վրայ գտնուիլը նպաստած են, որ կարճ ժամանակամիջոցի մէջ դառնայ առեւտուրի ու արտադրութեան կեդրոն։ Խորհրդային իշխանութեան տարիներուն քաղաքն աճել է չափազանց արագ քայլերով։ Ներկայիս բազմաճիւղ արդիւնաբերութիւն ունեցող կեդրոն է։ Ունի մետաղաձուլական, մեքենաշինական, սարքաշինական խոշոր գործարաններ, քիմիական արդիւնաբերութեան ձեռնարկութիւններ, որոնք պարարտանիւթեր, ներկեր կ'արտադրեն։ Բերմի մէջ կ'արտադրուին նաեւ տարաբնոյթ նշանակութեան մեքենաներ, սարքեր, սարքաւորումներ, գործիքներ, որոնք կ'օգտագործուին նաւթի, ածուխի արդիւնահանման, գիւղատնտեսութեան եւ այլ բնագաւառներու մէջ։ Կան նաեւ նաւթավերամշակման խոշոր ձեռնարկութիւններ, ուր կը մշակուի սիպիրեան նաւթահանքերու նաւթը։ Բացի այդ, Բերմով կ'անցնին այդ նաւթը Սիպիրէն եւրոպական մաս տեղափոխող գլխաւոր խողովակաշարերը։

Կլիմայ

Բերմին բնորոշ է տաք ամառներով մայրցամաքային խոնաւ կլիման, որ Կէօպպենի կլիմաներու դասակարգումով կը կրէ Dfb նիշը^[8]։ Ձմեռները երկարատեւ են, ձնառատ, ցրտաշունչ, ամառները համեմատաբար տաք են ու կարճատեւ, գիշերները զով է^[9]։

Բնակչութիւն

Բնակչութեան 1678-2025 թուականների վիճակագրություն

Տարի	Բնակչութիւն
1678	28 մարդ
1811	3100 ± 100 մարդ
1840	12 000 ± 100 մարդ
1856	9500 ± 100 մարդ
1863	19 200 ± 100 մարդ
1897	45 205 մարդ
1913	50 000 ± 1000 մարդ
1914	68 100 ± 100 մարդ
1923	67 400 ± 100 մարդ
1926	121 000 ± 1000 մարդ
1931	122 700 ± 100 մարդ
1939	306 000 ± 1000 մարդ
1956	538 000 ± 1000 մարդ

Տարի	Բնակչութիւն
1959	629 118 մարդ
1962	701 000 ± 1000 մարդ
1967	796 000 ± 1000 մարդ
1970	850 324 մարդ
1973	901 000 ± 1000 մարդ
1976	959 000 ± 0 մարդ
1979	999 157 մարդ
1982	1 028 000 ± 1000 մարդ
1986	1 065 000 ± 1000 մարդ
1989	1 090 944 մարդ
1992	1 098 600 ± 1000 մարդ
1996	1 027 800 ± 1000 մարդ
1998	1 021 700 ± 1000 մարդ

Տարի	Բնակչութիւն
2000	1 009 700 ± 1000 մարդ
2001	1 003 800 ± 100 մարդ
2002	1 002 000 ± 1000 մարդ
2002	1 001 653 մարդ
2003	1 000 700 ± 100 մարդ
2003	1 000 000 ± 1000 մարդ
2004	1 003 800 ± 100 մարդ
2004	995 000 ± 1000 մարդ
2005	989 500 ± 100 մարդ
2006	993 300 ± 100 մարդ
2007	990 200 ± 100 մարդ
2008	987 200 ± 100 մարդ
2009	985 806 մարդ

Տարի	Բնակչութիւն
2010	991 162 մարդ
2011	991 200 մարդ
2012	1 000 672 մարդ
2013	1 013 887 մարդ
2014	1 026 477 մարդ
2016	1 041 884 մարդ
2017	1 048 005 մարդ	^[10]
2018	1 051 583 մարդ	^[11]
2021	1 034 002 մարդ	^[12]
2023	1 027 153 մարդ	^[13]
2024	1 026 908 մարդ	^[14]
2025	1 027 518 մարդ	^[2]

Պատկերասրահ

Ծանօթագրութիւններ

↑ http://www.gorodperm.ru/structure/structure-msu/head/
1 2 3 Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2025 года — М.: Росстат, 2025.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2624680'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q133797648'></a>
↑ Կաղապար:Ռուսերեն գիրք
↑ Указ Президента Российской Федерации от 02.07.2020 № 444 «О присвоении почётного звания Российской Федерации „Город трудовой доблести“»
↑ С. А. Торопов. Пермь: путеводитель. — Пермь: Книжное издательство, 1986.
↑ История возникновения Перми Archived 2016-12-11 at the Wayback Machine. — Администрация города Перми.
↑ Կաղապար:Source
↑ «Perm, Russia Köppen Climate Classification (Weatherbase)»։ Weatherbase։ արխիւացուած է բնօրինակէն-էն՝ 2024-12-03-ին։ արտագրուած է՝ 2018 թ․ նոյեմբերի 13
↑ (հայերեն) Պերմ, 2024-04-06, https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A5%D6%80%D5%B4, վերցված է 2024-08-17
↑ http://www.gks.ru/free_doc/doc_2017/bul_dr/mun_obr2017.rar
↑ 26. Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2018 года — Պետական վաճակագրության դաշնային ծառայություն.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2624680'></a>
↑ https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/tab-5_VPN-2020.xlsx
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q126684906'></a>
↑ https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/BUL_MO_2023.xlsx — Росстат, 2023.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q126719912'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2624680'></a>
↑ https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/Сhisl_MO_01-01-2024.xlsx — Росстат, 2024.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q126076461'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2624680'></a>

[[http://www.gorodperm.ru/structure/structure-msu/head/_http://www.gorodperm.ru/structure/structure-msu/head/]<span_class="wef_low_priority_links"></span><div_style="display:none"></div>-1] ttp://www.gorodperm.ru/structure/structure-msu/head/

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q1004391"_data-entity-id="Q133797648">[https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/%D0%A1hisl_MO_01-01-2025.xlsx_Численность_постоянного_населения_Российской_Федерации_по_муниципальным_образованиям_на_1_января_2025_года]<span_class="wef_low_priority_links">_—_<span_title="Москва"_style="border-bottom:_1px_dotted;_cursor:_help;_white-space:_nowrap">М.</span>:_[[:ru:Федеральная_служба_государственной_статистики|Росстат]],_2025.</span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2624680"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q133797648"></a></div>-2] 1 2 3 Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2025 года — М.: Росстат, 2025.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2624680'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q133797648'></a>

[3] Կաղապար:Ռուսերեն գիրք

[4] Указ Президента Российской Федерации от 02.07.2020 № 444 «О присвоении почётного звания Российской Федерации „Город трудовой доблести“»

[Toropov-5] С. А. Торопов. Пермь: путеводитель. — Пермь: Книжное издательство, 1986.

[Пермь-История-6] История возникновения Перми Archived 2016-12-11 at the Wayback Machine. — Администрация города Перми.

[7] Կաղապար:Source

[8] «Perm, Russia Köppen Climate Classification (Weatherbase)»։ Weatherbase։ արխիւացուած է բնօրինակէն-էն՝ 2024-12-03-ին։ արտագրուած է՝ 2018 թ․ նոյեմբերի 13

[9] (հայերեն) Պերմ, 2024-04-06, https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A5%D6%80%D5%B4, վերցված է 2024-08-17

[[http://www.gks.ru/free_doc/doc_2017/bul_dr/mun_obr2017.rar_http://www.gks.ru/free_doc/doc_2017/bul_dr/mun_obr2017.rar]<span_class="wef_low_priority_links"></span><div_style="display:none"></div>-10] ttp://www.gks.ru/free_doc/doc_2017/bul_dr/mun_obr2017.rar

[[http://www.gks.ru/free_doc/doc_2018/bul_dr/mun_obr2018.rar_26._Численность_постоянного_населения_Российской_Федерации_по_муниципальным_образованиям_на_1_января_2018_года]<span_class="wef_low_priority_links">_—_[[:d:Q2624680|Պետական_վաճակագրության_դաշնային_ծառայություն]].</span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2624680"></a></div>-11] 26. Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2018 года — Պետական վաճակագրության դաշնային ծառայություն.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2624680'></a>

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q1004391"_data-entity-id="Q126684906">[https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/tab-5_VPN-2020.xlsx_https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/tab-5_VPN-2020.xlsx]<span_class="wef_low_priority_links"></span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q126684906"></a></div>-12] ttps://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/tab-5_VPN-2020.xlsx
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q126684906'></a>

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q1004391"_data-entity-id="Q126719912">[https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/BUL_MO_2023.xlsx_https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/BUL_MO_2023.xlsx]<span_class="wef_low_priority_links">_—_[[:ru:Федеральная_служба_государственной_статистики|Росстат]],_2023.</span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q126719912"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2624680"></a></div>-13] ttps://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/BUL_MO_2023.xlsx — Росстат, 2023.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q126719912'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2624680'></a>

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q1004391"_data-entity-id="Q126076461">[https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/Сhisl_MO_01-01-2024.xlsx_https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/Сhisl_MO_01-01-2024.xlsx]<span_class="wef_low_priority_links">_—_[[:ru:Федеральная_служба_государственной_статистики|Росстат]],_2024.</span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q126076461"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2624680"></a></div>-14] ttps://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/Сhisl_MO_01-01-2024.xlsx — Росстат, 2024.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q126076461'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q2624680'></a>

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]