Արածանիի Ճակատամարտ

Jump to navigation Jump to search

Արածանիի ճակատամարտը, տեղի ունեցած է հայկական եւ հռոմէական զորքերու միջեւ, Արածանի գետի մօտ։ Ք.Ա. 69-ին՝ Տիգրանակերտի ճակատամարտի ընթացքին հռոմէական զորաւոր Լուկուլլոսը, չկարողանալով վերջնականապէս ընկճել հայկական բանակին, նահանջեց հարաւ եւ վերահաս ձմրան բանակեց Տիգրան Բ. Մեծի դէմ ապստամբած Կորդուք գաւառին մէջ։ Վճռական ճակատամարտ տալու մտադրութեամբ, Ք.Ա. 68գարնան՝ Լուկուլլոսը անցաւ Հայկական Տաւրոսի լեռները եւ վերսկսաւ պատերազմը։ Հայկական բանակը խոյս տուաւ դաշտային ճակատամարտէն՝ միաժամանակ հանկարծակի հակագրոհներով ու լեռնային փոքր կռիվներով խափանելով հակառակորդի մատակարարումը։ Հայկական զորքը բաժանուած էր երկու մասի. այրուձին կը գլխաւորէր Տիգրան Բ. Մեծը, հետեւազորը՝ Միհրդատ VI Պոնտացին։ Հռոմէական զորքը կը պահուէր հայկական հետեւազերի եւ հեծելազորի արանքին մէջ, որոնցմէ մէկը մշտապէս կը սպառնար անոր թիկունքէն։ Լուկուլլոսի բանակը աւելի քան երեք ամիս դեգերեց Տաւրոսի լեռներու եւ Արածանիի միջեւ ինկած տարածութիւններուն մէջ։ Հռոմէական լեգիոնները Սեպտեմբերի կէսին փորձեցին անցնիլ Արածանին եւ շարժիլ դէպի՝ Արտաշատ մայրաքաղաքը, հայկական զորքին ճակատամարտի մէջ քաշել՝ իրենց համար ձեռնտու վայրին մէջ։ Սակայն հայկական հեծելազորը, Տիգրան Բ. Մեծի առաջնորդութեամբ, արագ երթով Արածանիի գետի մօտ՝ չձգեց հռոմէացիներու առաջխաղացումը։ Կողմերը անհապաղ Մարտի բռնուեցան։ Հայկական հետելազորը նախ՝ դիմեց խաբուսիկ փախուստի, բեկելով թշնամիին մարտակարգը, ապա՝ սկսաւ հակագրոհը։ Հայ թեթեւազէն հեծեալները թունաւոր ու ճանկաւոր նետասլաքներով ծանր կորուստներ պատճառեցին հռոմէացիներուն։ Արածանիի ճակատամարտէն յետոյ՝ Լուկուլլոսի բանակի մնացորդները նահանջեցին հարաւ եւ ապաստանեցին Մծբին քաղաքի պարիսպներուն։ Հռոմէական նուաճողներէն ազատագրուեցաւ ինչպէս ամբողջ Հայաստանը, այնպէս ալ՝ Պոնտոսի թագաւորութեան զգալի մասը։ Հռոմէացի նշանաւոր զորավար՝ Լուկուլլոսը հեղինակազրկուեցաւ՝ Արեւելքի գործերը զիջելով Գնէոս Պոմպեոսին:

Այս յօդուածի նախնական տարբերակը կամ նրա մասը վերցուած է Հայկական սովետական հանրագիտարանէն, որի նիւթերը թողարկուած են` Քրիեյթիւ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թոյլատրագրի ներքոյ։  CC-BY-SA-icon-80x15.png