Ֆրիտիոֆ Նանսէն

Ֆրիտիոֆ Նանսէն; նորվ.՝ Fridtjof Nansen
Ծննդեան անուն	Lua–ի սխալ՝ expandTemplate: template "lang-nb" does not exist։
Ծնած է	10 Հոկտեմբեր 1861[…]
Ծննդավայր	Վեստրե Աքեր, Օսլո, Նորվեկիա
Մահացած է	13 Մայիս 1930[…] (68 տարեկանին)
Մահուան վայր	Պուլհյոգդա, Բերում
Քաղաքացիութիւն	Նորվեկիա
Կրօնք	Աթէիզմ և humanitarianism?
Ուսումնավայր	Օսլոյի համալսարան?
Մասնագիտութիւն	կենդանաբան, բևեռախույզ, դիւանագէտ, փրոֆեսոր, քաղաքական գործիչ, լուսանկարիչ, չմշկորդ, գրագէտ և scientific collector
Աշխատավայր	Բերգենի թանգարան? և Օսլոյի համալսարան?
Վարած պաշտօններ	United Nations High Commissioner for Refugees?, ambassador of Norway to the United Kingdom? և honorary chairperson?
Անդամութիւն	Գերմանական գիտութեան կաճառ՝ Լէօփոլտինա, Փեթերսպուրկի Գիտութիւններու Ակադեմիա, Նորվեկիոյ գիտութիւններու կաճառ, Գիտության և գրականության նորվեգական թագավորական հասարակություն?, Պրուսիոյ գիտութիւններու արքայական կաճառ, Ռուսաստանի Գիտութիւններու Ակադեմիա, Fatherland League?, International Paneuropean Union? և Ամերիկեան Փիլիսոփայական Ընկերութիւն
Կուսակցութիւն	Լիբերալ կուսակցություն?
Ամուսին	Եվա Նանսեն? և Sigrun Munthe?
Ծնողներ	հայր՝ Baldur Fridtjof Nansen?, մայր՝ Adelaide Wedel-Jarlsberg?
Երեխաներ	Օդ Նանսեն? և Irmelin Revold?
	Ստորագրութիւն;

Ֆրիտիոֆ Նանսէն (10 Հոկտեմբեր 1861(1861-10-10)^[1]^[2]^[3]^[…], Վեստրե Աքեր, Օսլո, Նորվեկիա^[4] - 13 Մայիս 1930(1930-05-13)^[5]^[2]^[3]^[…], Պուլհյոգդա, Բերում^[6]), նորվեկացի բեւեռախոյզ, գիտնական, դիւանագէտ եւ ականաւոր մարդասէր։ Ազգերու լիկայէն ներս իր աշխատանքին համար պարգեւատրուած է Խաղաղութեան Նոպէլեան մրցանակով։ Պաշտպանած է հայ ժողովուրդի ոտնահարուած իրաւունքները, հայ գաղթականներուն յատկացուցած է Նանսենեան անձնաթուղթեր։

Նանսէն եղած է կենդանաբանութեան փրոֆէսոր եւ աւելի ուշ աշխատած է Ռոյալ Ֆրետերիքի համալսարանէն ներս՝ Օսլոյի մէջ։ Առաջին Համաշխարհային պատերազմէն ետք, Նանսէն ընդգրկուած է Ազգերու Լիկայի մէջ, որպէս բարձրագոյն Լիազօր՝ ռուս եւ գերմանացի գերիներու փոխանակութեան։ Այնուհետեւ, 1921-ին օգնութեան կը հասնի պոլշեւիկ Ռուսիոյ սովահար ժողովուրդին՝ մասնաւորաբար ապահովելով Մ. Նահանգներու օգնութիւնը եւ միաժամանակ կ՛օգնէ արտասահման փախած ռուս գաղթականներուն եւ կը ստեղծէ Նանսենի գաղթականներու անձնաթուղթ^[14]։

1938-ին ստեղծուած է Նանսէնի ակադեմիան Լիլլեհամըրի մէջ, Նորվեկիա, որ կը գործէ մինչեւ օրս։

Մահացած է 13 Մայիս, 1930-ին (68 տարեկան) Նորվեկիա։

Անձնական կեանք

Նանսէն 1890-ին ամուսնացած էր Եւա Սարսի՝ յայտնի կենդանաբան Միքայէլ Սարսի աղջկան հետ։

1893-ին կը ծնի անոնց աղջիկը՝ Լիւը, ով առաջին անգամ տեսած է հայրը երեք տարեկանին։

Նանսէնի բացակայութեան, Եւա կը զբաղի երաժշտութեամբ։

Եւայի եւ Լիւի ի պատիւ Նանսէն կ'անուանէ կղզի մը, Ֆրանց Իոսիֆի հողին վրայ։ Հետագային Նանսեն կ'ունենայ չորս զաւակ եւս։

Եւա Նանսէն կը մահանայ 1907-ին, երբ Նանսէն դեսպան էր Լոնտոնի մէջ։

Քաղուածքներ

Չարիքն ու բռնութիւնները չեն կարողացած ընկճել հայ ժողովուրդը. ամէն անգամ որեւէ տեղէ ծագած լոյսի նշոյլն անգամ սներ է անոր ազատութեան երազանքը։

Մարդ կը ձգտի դէպի գիտելիքները, եւ այն ժամանակ որ անոր մէջ կը մարի գիտելիքներու ծարաւը, ան մարդ ըլլալէ կը դադարի։

Ինծի համար դժուար է հաւատալ, որ որեւէ մէկը կարող է ծանօթանալ հայ ժողովուրդի պատմութեան, առանց խորապէս ցնցուելու անոր մեծ ողբերգութենէն։

Հայ ժողովուրդը հոգատարութեամբ պահպանելով իր հին ու ինքնատիպ մշակոյթը՝ յաջողութեամբ կը զարգացնէ այն՝ անոր տալով չտեսնուած փայլ։

Անհրաժեշտ է, որ դիմացինին նկատմամբ սիրոյ եւ ազնուութեան զգացումը համակէ մեր միտքերն ու արարքները, եւ մենք միշտ պէտք է յիշենք, որ սէրն ու համբերութիւնը անտառի ամենագեղեցիկ ծառերն են։

Մարդկութեան պատմութեան մէջ չկայ բան մը, որ իր հաւասարն ունենայ 1915 թուականին սկսած ջարդերուն հետ։ Ապտուլ Համիտի ջարդերը չնչին են այսօրուան թուրքերուն կատարածին համեմատութեամբ։

Արտաքին Յղումներ

Ծանօթագրութիւններ

↑ ^1,0 ^1,1 П. Ганзен Нансен, Фритьоф // Энциклопедический словарь — СПб.: Брокгауз — Ефрон, 1897. — Т. XXа. — С. 524–526.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q23892935"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q602358"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q24463898"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19908137"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q4133288"></a>
↑ ^2,0 ^2,1 ^2,2 ^2,3 ^2,4 ^2,5 Sverdrup H. U. Encyclopædia Britannica
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741"></a>
↑ ^3,0 ^3,1 ^3,2 ^3,3 ^3,4 KulturNav — 2015.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q16323063"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q16323066"></a>
↑ ^4,0 ^4,1 ^4,2 POTEMRA T. A. THE ARCTIC EXPLORATIONS OF FRIDTJOF NANSEN // Johns Hopkins Apl Technical Digest — JHU Press, 1991. — Vol. 12, Iss. 3. — P. 276. — ISSN 0270-5214; 1930-0530
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q15750315"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1645059"></a>
↑ ^5,0 ^5,1 ^5,2 Нансен Фритьоф // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a>
↑ ^6,0 ^6,1 ^6,2 ^6,3 Ross J. A. Fridtjof Nansen — 2023. — ISSN 1097-0886
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1273969"></a>
↑ Nickelsen T. Nansen – Norway’s first brain scientist // (untranslated) — (untranslated), 2008.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q15839267"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q486156"></a>
↑ Fridtjof Nansen / Hrsg.: Berlin-Brandenburgische Akademie der Wissenschaften
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q219989"></a>
↑ https://books.google.fr/books?id=s824RZyERtAC&pg=PA43&lpg=PA43&dq=Ligue+Internationale+Philarm%C3%A9nienne&source=bl&ots=p1gKZjSBic&sig=ACfU3U0lWsyqDNVibUr0DN56G5ETM3_q4A&hl=fr&sa=X&ved=2ahUKEwiijePrhOToAhWaBGMBHXGvCYsQ6AEwCHoECAkQNA#v=onepage&q=Ligue%20Internationale%20Philarm%C3%A9nienne&f=false
↑ ^10,0 ^10,1 Norsk biografisk leksikon — Kunnskapsforlaget. — ISSN 2464-1502
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q746368"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q266603"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1563206"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2818964"></a>
↑ ^11,0 ^11,1 ^11,2 ^11,3 ^11,4 Pas L. v. Genealogics — 2003.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19847329"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19847326"></a>
↑ ^12,0 ^12,1 ^12,2 Fridtjof Nansen Zur hundertsten Wiederkehr seines Geburtstages / Hrsg.: Bundeszentrale für politische Bildung
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q520524"></a>
↑ Dammmüller E. 27.06.1973 - Todestag von Odd Nansen / Hrsg.: Westdeutscher Rundfunk
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q203453"></a>
↑ Հայոց Ցեղասպանութեան 100-Ամեակի Առիթով Ֆրիտեոֆ Նանսէն (1861-1930)

Աղբիւրներ

Հայկական Հանրագիտարան։

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q13433827"_data-entity-id="Q24463898"><i_class="wef_low_priority_links">[[:ru:Ганзен,_Пётр_Готфридович|П._Ганзен]]</i>_[[:ru:s:ЭСБЕ/Нансен,_Фритьоф|Нансен,_Фритьоф]]_//_''[[:d:Q23892935|Энциклопедический_словарь]]''<span_class="wef_low_priority_links">_—_<span_title="Санкт-Петербург"_style="border-bottom:_1px_dotted;_cursor:_help;_white-space:_nowrap">СПб.</span>:_[[:ru:Брокгауз_—_Ефрон_(издательство)|Брокгауз_—_Ефрон]],_1897._—_Т.&nbsp;XXа._—_С.&nbsp;524–526.</span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q23892935"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q602358"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q24463898"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19908137"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q4133288"></a></div>-1] 1,0 ^1,1 П. Ганзен Нансен, Фритьоф // Энциклопедический словарь — СПб.: Брокгауз — Ефрон, 1897. — Т. XXа. — С. 524–526.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q23892935"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q602358"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q24463898"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19908137"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q4133288"></a>

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q615699"_data-entity-id="Q5375741"><i_class="wef_low_priority_links">Sverdrup&nbsp;H.&nbsp;U.</i>_[http://global.britannica.com/biography/Fridtjof-Nansen_Encyclopædia_Britannica]<span_class="wef_low_priority_links"></span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741"></a></div>-2] 2,0 ^2,1 ^2,2 ^2,3 ^2,4 ^2,5 Sverdrup H. U. Encyclopædia Britannica
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741"></a>

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q7094076_citetype_Q22692845"_data-entity-id="Q16323066">KulturNav<span_class="wef_low_priority_links">_—_2015.</span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q16323063"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q16323066"></a></div>-3] 3,0 ^3,1 ^3,2 ^3,3 ^3,4 KulturNav — 2015.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q16323063"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q16323066"></a>

[<i_class="wef_low_priority_links">POTEMRA&nbsp;T.&nbsp;A.</i>_[https://secwww.jhuapl.edu/techdigest/Content/techdigest/pdf/V12-N03/12-03-Potemra.pdf_THE_ARCTIC_EXPLORATIONS_OF_FRIDTJOF_NANSEN]_//_''[[:d:Q15750315|Johns_Hopkins_Apl_Technical_Digest]]''<span_class="wef_low_priority_links">_—_[[:en:Johns_Hopkins_University_Press|JHU_Press]],_1991._—_Vol.&nbsp;12,_Iss.&nbsp;3._—_P.&nbsp;276._—_ISSN_[https://www.worldcat.org/issn/0270-5214_0270-5214];_[https://www.worldcat.org/issn/1930-0530_1930-0530]</span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q15750315"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1645059"></a></div>-4] 4,0 ^4,1 ^4,2 POTEMRA T. A. THE ARCTIC EXPLORATIONS OF FRIDTJOF NANSEN // Johns Hopkins Apl Technical Digest — JHU Press, 1991. — Vol. 12, Iss. 3. — P. 276. — ISSN 0270-5214; 1930-0530
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q15750315"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1645059"></a>

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q3331189"_data-entity-id="Q17378135">Нансен_Фритьоф_//_[[:ru:Большая_советская_энциклопедия_(третье_издание)|Большая_советская_энциклопедия]]:_[в_30_т.]<span_class="wef_low_priority_links">_—_3-е_изд._—_<span_title="Москва"_style="border-bottom:_1px_dotted;_cursor:_help;_white-space:_nowrap">М.</span>:_[[:ru:Большая_российская_энциклопедия_(издательство)|Советская_энциклопедия]],_1969.</span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a></div>-5] 5,0 ^5,1 ^5,2 Нансен Фритьоф // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5061737"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17378135"></a>

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q1789476"_data-entity-id="Q1273969"><i_class="wef_low_priority_links">Ross&nbsp;J.&nbsp;A.</i>_[https://www.ebsco.com/research-starters/history/fridtjof-nansen_Fridtjof_Nansen]<span_class="wef_low_priority_links">_—_2023._—_ISSN_[https://www.worldcat.org/issn/1097-0886_1097-0886]</span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1273969"></a></div>-6] 6,0 ^6,1 ^6,2 ^6,3 Ross J. A. Fridtjof Nansen — 2023. — ISSN 1097-0886
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1273969"></a>

[<i_class="wef_low_priority_links">Nickelsen&nbsp;T.</i>_[https://www.apollon.uio.no/english/articles/2008/hjernen-nansen.html_Nansen_–_Norway’s_first_brain_scientist]_//_''[[:no:Apollon_(forskningsmagasin)|''(untranslated)'']]''<span_class="wef_low_priority_links">_—_[[:no:Universitetet_i_Oslo|''(untranslated)'']],_2008.</span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q15839267"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q486156"></a></div>-7] Nickelsen T. Nansen – Norway’s first brain scientist // (untranslated) — (untranslated), 2008.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q15839267"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q486156"></a>

[[https://www.bbaw.de/die-akademie/akademie-historische-aspekte/mitglieder-historisch/historisches-mitglied-fridtjof-nansen-1941_Fridtjof_Nansen]<span_class="wef_low_priority_links">_/_Hrsg.:_[[:de:Berlin-Brandenburgische_Akademie_der_Wissenschaften|Berlin-Brandenburgische_Akademie_der_Wissenschaften]]</span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q219989"></a></div>-8] Fridtjof Nansen / Hrsg.: Berlin-Brandenburgische Akademie der Wissenschaften
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q219989"></a>

[[https://books.google.fr/books?id=s824RZyERtAC&pg=PA43&lpg=PA43&dq=Ligue+Internationale+Philarm%C3%A9nienne&source=bl&ots=p1gKZjSBic&sig=ACfU3U0lWsyqDNVibUr0DN56G5ETM3_q4A&hl=fr&sa=X&ved=2ahUKEwiijePrhOToAhWaBGMBHXGvCYsQ6AEwCHoECAkQNA#v=onepage&q=Ligue%20Internationale%20Philarm%C3%A9nienne&f=false_https://books.google.fr/books?id=s824RZyERtAC&pg=PA43&lpg=PA43&dq=Ligue+Internationale+Philarm%C3%A9nienne&source=bl&ots=p1gKZjSBic&sig=ACfU3U0lWsyqDNVibUr0DN56G5ETM3_q4A&hl=fr&sa=X&ved=2ahUKEwiijePrhOToAhWaBGMBHXGvCYsQ6AEwCHoECAkQNA#v=onepage&q=Ligue%20Internationale%20Philarm%C3%A9nienne&f=false]<span_class="wef_low_priority_links"></span><div_style="display:none"></div>-9] ttps://books.google.fr/books?id=s824RZyERtAC&pg=PA43&lpg=PA43&dq=Ligue+Internationale+Philarm%C3%A9nienne&source=bl&ots=p1gKZjSBic&sig=ACfU3U0lWsyqDNVibUr0DN56G5ETM3_q4A&hl=fr&sa=X&ved=2ahUKEwiijePrhOToAhWaBGMBHXGvCYsQ6AEwCHoECAkQNA#v=onepage&q=Ligue%20Internationale%20Philarm%C3%A9nienne&f=false

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q47461344_citetype_Q35127"_data-entity-id="Q1563206">[https://nbl.snl.no/_Norsk_biografisk_leksikon]<span_class="wef_low_priority_links">_—_[[:d:Q266603|Kunnskapsforlaget]]._—_ISSN_[https://www.worldcat.org/issn/2464-1502_2464-1502]</span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q746368"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q266603"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1563206"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2818964"></a></div>-10] 10,0 ^10,1 Norsk biografisk leksikon — Kunnskapsforlaget. — ISSN 2464-1502
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q746368"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q266603"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1563206"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2818964"></a>

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q35127_citetype_Q7094076_citetype_Q33270056_citetype_Q130719186"_data-entity-id="Q19847326"><i_class="wef_low_priority_links">[[:en:Leo_van_de_Pas|Pas&nbsp;L.&nbsp;v.]]</i>_Genealogics<span_class="wef_low_priority_links">_—_2003.</span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19847329"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19847326"></a></div>-11] 11,0 ^11,1 ^11,2 ^11,3 ^11,4 Pas L. v. Genealogics — 2003.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19847329"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19847326"></a>

[[https://www.bpb.de/shop/zeitschriften/apuz/archiv/526333/fridtjof-nansen-zur-hundertsten-wiederkehr-seines-geburtstages/_Fridtjof_Nansen_Zur_hundertsten_Wiederkehr_seines_Geburtstages]<span_class="wef_low_priority_links">_/_Hrsg.:_[[:de:Bundeszentrale_für_politische_Bildung|Bundeszentrale_für_politische_Bildung]]</span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q520524"></a></div>-12] 12,0 ^12,1 ^12,2 Fridtjof Nansen Zur hundertsten Wiederkehr seines Geburtstages / Hrsg.: Bundeszentrale für politische Bildung
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q520524"></a>

[<i_class="wef_low_priority_links">Dammmüller&nbsp;E.</i>_[https://www1.wdr.de/radio/wdr5/sendungen/zeitzeichen/odd-nansen-100.html_27.06.1973_-_Todestag_von_Odd_Nansen]<span_class="wef_low_priority_links">_/_Hrsg.:_[[:de:Westdeutscher_Rundfunk_Köln|Westdeutscher_Rundfunk]]</span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q203453"></a></div>-13] Dammmüller E. 27.06.1973 - Todestag von Odd Nansen / Hrsg.: Westdeutscher Rundfunk
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q203453"></a>

[14] Հայոց Ցեղասպանութեան 100-Ամեակի Առիթով Ֆրիտեոֆ Նանսէն (1861-1930)

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]