Օկիւսթ Շուազի

Օկիւսթ Շուազի; ֆրանսերէն՝ Auguste Choisy
Ծնած է	7 Փետրուար 1841[…]
Ծննդավայր	Վիտրի-լե-Ֆրանսուա
Մահացած է	18 Սեպտեմբեր 1909[…] (68 տարեկանին)
Մահուան վայր	Փարիզ
Քաղաքացիութիւն	Ֆրանսա
Ուսումնավայր	Պոլիտեխնիկական դպրոց? և Ճանապարհների և կամուրջների ազգային դպրոց?
Մասնագիտութիւն	գրագէտ, engineer of the French Corps of Bridges and Roads, դպրոցի ուսուցիչ, արուեստագէտ, քաղինժեներ, ճարտարապետության պատմաբան, համալսարանի դասախօս և ճարտարագէտ

Օկիւսթ Շուազի (ֆրանսերէն՝ Auguste Choisy, 7 Փետրուար 1841(1841-02-07)^[1]^[2]^[3]^[…], Վիտրի-լե-Ֆրանսուա - 18 Սեպտեմբեր 1909(1909-09-18)^[1]^[2]^[3]^[…], Փարիզ), ֆրանսացի ճարտարագէտ, ճարտարապետութեան պատմաբան եւ տեսաբան։

Կեանք եւ գործունէութիւն

Ծնած է Վիթրի-լը-Ֆրանսուա։ Ճարտարապետական ուսումը ստացած է Փարիզի երկու նշանաւոր ուսումնարաններու՝ Բազմարուեստից վարժարանին (1861-1863) եւ Կամուրջներու եւ Ճանապարհներու ազգային դպրոցին (1863-1866) մէջ։

Ճամբորդած է Հռոմ եւ Աթէնք իր ուսման ընթացքին, կեդրոնանալով հին կոթողներու կառոյցներուն վրայ։

1877-1901-ին ճարտարապետութեան դասախօս եղած է Կամուրջներու եւ Ճանապարհներու ազգային դպրոցին մէջ։

Աշխատութիւններ

Աշխատութիւններ գրած է հին Հռոմի (1873), Բիւզանդիոնի (1883) եւ Եգիպտոսի (1904) մասին։

1899-ին հրատարակած է իր երկհատոր հիմնական աշխատութիւնը՝ «Ճարտարապետութեան պատմութիւնը», ուր քննական հիմքերով ուսումնասիրած է հայ միջնադարեան ճարտարապետութիւնը։ Վեր առած է անոր ինքնուրոյնութիւնը, ի հակադրութիւն այն տեսակէտին, որ հայ ճարտարապետութիւնը կը նկատէր սոսկ իբրեւ բիւզանդական արուեստի ենթաճիւղ մը։

Ըստ Օկիւսթ Շուազիի, հայ ճարտարապետութեան զարգացման բարձրագոյն շրջանը 11-12-րդ դարերուն արձանագրուած է։ Այդ արուեստը տարածուած է դէպի հիւսիսային երկիրները, ուրկէ անցած է Ֆրանսա եւ Պալքաններ, նպատելով Եւրոպայի մէջ ռոմանական արուեստի ստեղծման։ Հայկական ճարտարապետութեան ներգործութիւնը շարունակուած է նաեւ 14-րդ դարերուն եւ նկատելի դարձած Պոլսոյ բիւզանդական կոթողներուն մէջ։

Շուազի առաջադրած է այն տեսակէտը, որ արաբ եւ գոթական ճարտարապետութեան մէջ կիրառուած կամարներու համակարգը նախապէս գոյութիւն ունեցած է հայ ճարտարապետութեան մէջ։ Անոր տեսակէտները կարեւոր ազդեցութիւն ունեցած են անցեալ դարասկիզբի ճարտարապետութեան տեսութեան ձեւաւորման վրայ^[5]։

Մետալներ

1904-ին, Օկիւսթ Շուազի բրիտանացի ճարտարապետներու արքայական հիմնարկի ոսկեայ մետալը շահած է։

Ծանօթագրութիւններ

1 2 3 4 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr: open data platform — 2011.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563'></a>
1 2 3 4 Auguste Choisy
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17299517'></a>
1 2 3 4 John R. Choisy, (François-) Auguste // Grove Art Online / J. Turner — [Oxford, England], Houndmills, Basingstoke, England, New York: OUP, 2018. — doi:10.1093/GAO/9781884446054.ARTICLE.T017353
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q103897424'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q56691875'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q217595'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q810196'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q34217'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q21431157'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1547776'></a>
↑ RKDartists
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17299517'></a>
↑ «ՕԿԻՒՍԹ ՇՈՒԱԶԻ (ծնունդ՝ 7 Փետրուար, 1841)»։ Armenian Prelacy (en-US)։ 2026-02-05։ արտագրուած է՝ 2026-03-02

Այս յօդուածի նախնական տարբերակը կամ անկէ մաս մը վերցուած է Հայկական Սովետական Հանրագիտարանէն, որուն նիւթերը հրատարակուած են` Քրիէյթիվ Քամմընզ Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թոյլատրագրի ներքոյ։

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q36524_citetype_Q7094076_citetype_Q27031827_citetype_Q595971"_data-entity-id="Q19938912"><i_class="wef_low_priority_links">[[:fr:Bibliothèque_nationale_de_France|Bibliothèque_nationale_de_France]]</i>_data.bnf.fr:_open_data_platform<span_class="wef_low_priority_links">_—_2011.</span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563"></a></div>-1] 1 2 3 4 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr: open data platform — 2011.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q193563'></a>

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q36570165"_data-entity-id="Q17299517">Auguste_Choisy<span_class="wef_low_priority_links"></span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17299517"></a></div>-2] 1 2 3 4 Auguste Choisy
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17299517'></a>

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q13433827"_data-entity-id="Q103897424"><i_class="wef_low_priority_links">John&nbsp;R.</i>_[[:d:Q103897424|Choisy,_(François-)_Auguste]]_//_''[[:en:Grove_Art_Online|Grove_Art_Online]]''<span_class="wef_low_priority_links">_/_[[:d:Q56691875|J.&nbsp;Turner]]_—_[[:en:Oxford|[Oxford,_England]]],_[[:en:Basingstoke|Houndmills,_Basingstoke,_England]],_[[:Նիւ_Եորք|New_York]]:_[[:en:Oxford_University_Press|OUP]],_2018._—_[http://dx.doi.org/10.1093/GAO/9781884446054.ARTICLE.T017353_doi:10.1093/GAO/9781884446054.ARTICLE.T017353]</span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q103897424"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q56691875"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q217595"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q810196"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q34217"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q21431157"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1547776"></a></div>-3] 1 2 3 4 John R. Choisy, (François-) Auguste // Grove Art Online / J. Turner — [Oxford, England], Houndmills, Basingstoke, England, New York: OUP, 2018. — doi:10.1093/GAO/9781884446054.ARTICLE.T017353
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q103897424'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q56691875'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q217595'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q810196'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q34217'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q21431157'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1547776'></a>

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q36570165"_data-entity-id="Q17299517">RKDartists<span_class="wef_low_priority_links"></span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17299517"></a></div>-4] RKDartists
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17299517'></a>

[5] «ՕԿԻՒՍԹ ՇՈՒԱԶԻ (ծնունդ՝ 7 Փետրուար, 1841)»։ Armenian Prelacy (en-US)։ 2026-02-05։ արտագրուած է՝ 2026-03-02

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]