Քութպ Մինար

Jump to navigation Jump to search
Քութպ Մինարը, Տեհլի՝ Հնդկաստան:

Քութպ Մինար, ամէնէն բարձր քարէ փարոսն է ամբողջ աշխարհին մէջ։ Կը գտնուի Հնդկաստանի մայրաքաղաքը, Տեհլիի հարաւ-արեւմտեան շրջանը[1]։ Փարոսը սկսած է կառուցուիլ Տեհլիի սուլթանութեան կառավարիչներու քանի մը սերունդներուն կողմէ, 1192 թուականին[2]։ Կը պատկանի UNESCOՀամաշխարհային ժառանգութեան ցանկին մէջ[3]։ Քութպ Մինարը կառուցուած է կարմիր աւազաքարէ եւ լուսաքարէ, ու ունի 73 մեթր բարձրութիւն[4]: Փարոսը կը պարունակէ 379 աստիճաններ ոլորտագիծի ձեւով[5]:

Նկարագրութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Քութպ Մինարը կառուցուած է մօտաւոր 1192 թուականին: Ան կարմիր աւազաքարէ շինուած, բազմաթիւ փորագրութիւններով հարուստ հինգ յարկանի բարձր վիթխարի աշտարակ մըն է։ Բարձութիւնը` 73 մեթր, հիմքին լայնքը՝ 14.74 մեթր, իսկ գագաթը՝ 3.05 մեթր[4][5]:

Քութպ Մինարը կը տարբերի Հնդկաստանի միւս աշտարակներէն, որովհետեւ անոր պատերուն վրայ չեն քանդակագրուած կենդանի էակներ, այլ արաբական տառերով փորագրութիւններ կան, որոնք մէջբերումներ են իսլամական կրօնական բարոյախօսութենէն։ Այս զարդաքանդակները կը յիշեցնեն Սամարղանտի աշտարակները։

Այսպիսի աշտարակները յատուկ են նաեւ Միջին Ասիայի եւ Իրանի մէջ, ու այդտեղէն ալ անցած են դէպի հիւսիսային Հնդկաստան։

Պատմութիւն[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Քութպ Մինարի պատմութիւնը կապուած է Մեծ Մոնղոլներու տիրապետութեան ժամանակաշրջանին հետ։ Պատմութենէն յայտնի է որ Ֆերկանայի Մուհամատ Պապուրի իշխանութեան ընթացքին-16-րդ դար- յաջողուեցաւ Հնդկաստանի գրաւումը եւ հաստատուեցաւ Մեծ Մոնղոլներուն իշխանութիւնը, որ տիրապետեց երկրին (յատկապէս հիւսիսի մէջ) մինչեւ 19-րդ դար (1859 թուական), մինչեւ Հնդկաստանը գրաւուեցաւ անգլիացիներուն կողմէ։

Մեծ Մոնղոլներուն տիրապետութեան շրջանէն մնացած են ճարտարապետական հրապուրիչ կոթողներ, բերդեր, պալատներ, տաճարներ, դամբարաններ եւ աշտարակներ։ Վերջինէն ամէնէն շքեղն ու գրաւիչն է Քութպ Մինարը։

Չնայած աշտարակը կերտուած է Իրանական ոճով, բայց Հնդիկ վարպետները՝ անոր կառուցողները, այստեղ շատ ներդրումներ ունեցած են։

Պատկերասրահ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Ծանօթագրութիւններ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

  1. Singh (2010).Longman History & Civics ICSE 7. Pearson Education India. p. 42. ISBN 978-81-317-2887-1. Retrieved 27 October 2011.
  2. «Qutub Minar»։ qutubminardelhi.com։ արխիւացուած է բնօրինակէն-էն՝ 22 June 2015-ին։ արտագրուած է՝ 15 June 2015 
  3. «WHC list»։ whc.unesco.org։ 2009։ արտագրուած է՝ 27 October 2011 
  4. 4,0 4,1 «Qutb Minar Height»։ qutubminardelhi.com։ արխիւացուած է բնօրինակէն-էն՝ 29 June 2015-ին։ արտագրուած է՝ 15 June 2015 
  5. 5,0 5,1 Qutub Minar

Արտաքին յղումներ[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]