Jump to content

Քլայփետա

Քաղաք
Քլայփետա
լիթ.՝ Klaipėda
Դրօշակ Զինանշան

Երկիր  Լիթուանիա[1][1]
Arvydas Vaitkus?
Հիմնադրուած է՝ 1252[2]
Առաջին յիշատակում 1252
Տարածութիւն 98 քմ²
ԲԾՄ 21±1 մեթր
Բնակչութիւն 158 420 մարդ (1 Յունուար 2023)[3]
Ժամային գօտի UTC+2 և UTC+3։00
Հեռախօսային ցուցանիշ 846
Փոստային ցուցանիշ LT-91001
Պաշտօնական կայքէջ Lua–ի սխալ՝ expandTemplate: template "ref-lt" does not exist։

Քլայփետա (լիթ.՝ Klaipėda), քաղաք Լիտվայի մէջ։ Չսառած նաւահանգիստ է Պալթեան ծովու ափին, երկաթուղային կայարան, աւթոճանապարհներու հանգոյց։ Լիտվայի հնագոյն քաղաքներէն է։

Զարգացած են նաւաշինութիւնն ու նաւանորոգումը, ձկնեղենի, թեթեւ սնունդի, փայտամշակման արդիւնաբերութեան ճիւղերը։ Կան միջնակարգ մասնագիտական ուսումնական հաստատութիւններ, դրամատիկական թատրոն, հայրենագիտական թանգարան եւ այլն։

Քաղաքը ունի բարդ պատմական անցեալ, ինչ որ մասամբ պայմանաւորուած է Աքմենա-Տանէ (Akmena-Danė) գետաբերանին գտնուող եւ սովորաբար չսառող նաւահանգիստի տարածաշրջանային կարեւորութեամբ։ Անիկա կը գտնուէր Փոքր Լիթվանիոյ մէջ եւ յաջորդաբար պատկանած է Տեւտոնական ուխտի պետութեան, Փրուսիոյ դքսութեան (երբեմն Լեհ-Լիթվանական համադաշնութեան գերիշխանութեան տակ), Փրուսիոյ թագաւորութեան եւ Գերմանական կայսրութեան. վերջինիս կազմին մէջ անիկա ամենահիւսիսային մեծ քաղաքն էր, մինչեւ որ 1919-ին դրուեցաւ ֆրանսական գրաւման տակ։ 1923-էն սկսեալ քաղաքը Լիթվանիոյ մաս կազմեց մինչեւ 1939-ի Նացիական Գերմանիոյ կողմէ անոր բռնակցումը, իսկ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմէն ետք մաս կազմեց Լիթվանիոյ Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետութեան։ 1944-էն ի վեր Քլայփետան կը մնայ Լիթվանիոյ կազմին մէջ[4]։

Քլայփետայի քաղաքային գօտին զգալիօրէն տարածուած է դէպի արուարձաններ, որոնք աճեցան քաղաքին շուրջ եւ պաշարեցին զայն երեք կողմերէ։ Ասոնք մասամբ միացած են քաղաքին (քաղաքային հանրակառքի գիծեր, ջրամատակարարում եւ այլն), եւ այդ արուարձաններու բնակիչներուն մեծամասնութիւնը կ'աշխատի Քլայփետայի մէջ։ Ըստ Վիճակագրական վարչութեան տուեալներուն՝ Քլայփետա քաղաքի եւ շրջակայ գաւառակներու մէջ միասնաբար կը բնակի 212,302 մշտական բնակիչ (2020-ի դրութեամբ)։ 2025-ի տուեալներով՝ բուն Քլայփետա քաղաքի բնակչութիւնը կը հաշուէ 160,885 հոգի։ Քլայփետայի մօտակայքը գտնուող ծովափնեայ յայտնի հանգստավայրերն են՝ հարաւը՝ Ներինկան (Քուրոնեան հրուանդանին վրայ) եւ հիւսիսը՝ Փալանկան[5]։

Քաղաքը ծանօթ է նաեւ իր ամենամեայ «Քլայփետայի ծովային փառատօնով» եւ մօտակայքը գտնուող Լիթվանիոյ ծովային թանգարանով[6]։

Բնակչութիւն

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]
ՏարիԲնակչութիւն
2001 193 220 մարդ [3]
2002 190 911 մարդ [3]
2003 189 526 մարդ [3]
2004 186 811 մարդ [3]
2005 183 627 մարդ [3]
2006 178 380 մարդ [3]
ՏարիԲնակչութիւն
2007 175 389 մարդ [3]
2008 172 686 մարդ [3]
2009 170 699 մարդ [3]
2010 168 134 մարդ [3]
2011 162 898 մարդ [3]
2012 160 142 մարդ [3]
ՏարիԲնակչութիւն
2013 158 541 մարդ [3]
2014 157 305 մարդ [3]
2015 156 141 մարդ [3]
2016 154 326 մարդ [3]
2017 151 309 մարդ [7]
2018 148 908 մարդ [8]
ՏարիԲնակչութիւն
2019 147 892 մարդ [3]
2020 149 116 մարդ [3]
2021 152 008 մարդ [3]
2022 152 237 մարդ [3]
2023 158 420 մարդ [3]

Ծանօթագրութիւններ

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]
  1. 1 2 archINFORM — 1994.
  2. ↑ https://www.klaipeda.lt/en/city/history/294
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 https://osp.stat.gov.lt/en/statistiniu-rodikliu-analize?hash=e3b442ea-2047-4fe8-a8ef-a1c6ae9d842b — State Data Agency of Lithuania, 2023.
  4. ↑ (անգլերեն) Klaipėda, 2026-02-28, https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Klaip%C4%97da&oldid=1340980999, վերցված է 2026-03-02
  5. ↑ (անգլերեն) Klaipėda, 2026-02-28, https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Klaip%C4%97da&oldid=1340980999, վերցված է 2026-03-02
  6. ↑ (անգլերեն) Klaipėda, 2026-02-28, https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Klaip%C4%97da&oldid=1340980999, վերցված է 2026-03-02
  7. ↑ https://osp-rs.stat.gov.lt/rest_xml/data/S3R167_M3010210/?startPeriod=2017&endPeriod=2017
  8. ↑ https://osp-rs.stat.gov.lt/rest_xml/data/S3R167_M3010210/?startPeriod=2018&endPeriod=2018
Վերցուած է «https://hyw.wikipedia.org/w/index.php?title=Քլայփետա&oldid=248303» էջէն