Քափօ Վերտէ

Քափօ Վերտէ
Քափօ Վերտէի Դրօշ	Զինանշանը
;	;
Կը ներառնէ	São Lourenço dos Órgãos?, São Miguel?, São Salvador do Mundo?, Ribeira Grande?, Paul?, Porto Novo?, Սենթ Վինսենթ?, Ribeira Brava Municipality?, Tarrafal de São Nicolau?, Boa Vista?, Brava?, Maio?, Mosteiros?, Praia?, Ribeira Grande de Santiago?, Sal?, Santa Catarina?, Santa Catarina do Fogo?, Santa Cruz?, São Domingos?, São Filipe? և Տարրաֆալ?
Պետական լեզու	Փորթուկալերէն և Cape Verdean Creole?
Մայրաքաղաք	Պրայա?
Օրէնսդիր մարմին	National Assembly of Cape Verde?
Երկրի ղեկավար	José Maria Neves?
Կառավարութեան ղեկավար	Ulisses Correia e Silva?
Ազգաբնակչութիւն	555 988 մարդ (2020)
Օրհներգ	Cântico da Liberdade?
Կարգախօս	Paz, Trabalho, Pátria
Հիմնադրուած է	5 Յուլիս 1975 թ.
Արժոյթ	Cape Verdean escudo?
Ազգային տօն	Independence Day?, Նոր Տարի, Heroes' Day?, Աշխատանքի օր?, Աստուածածնի վերափոխման տօն, Բոլոր Սրբերի օր? և Մանուկներու Համաշխարհային Օր
Ժամային համակարգ	Cape Verde Time?, UTC−01:00? և Atlantic/Cape_Verde?
Հեռաձայնային համակարգ	+238
Համացանցի յղում	.cv?
Մարդկային ներուժի զարգացման թիւ	0,662
	governo.cv

Քափօ Վերտէ^[4] (փորթ.՝ Cabo Verde), պաշտօնապէս՝ Քափօ Վերտէի Հանրապետութիւն^[5] (մինչեւ 1986 թուականը՝ Կանաչ Հրուանդանի Կղզիներ), հանրապետութիւն կղզիներու վրայ, կը գտնուի Ատլանտեան ովկիանոսին մէջ՝ Ափրիէկի արեւմտեան ափէն 620 քմ հեռու։

Պատմութիւն

1495-1975 թուականները եղած է փորթուկալական գաղութ (1951 թուականէն՝ փորթուկալական «անդրծովեան նահանգ»)։ 5 Յուլիս 1975-ին հռչակուած է անկախ հանրապետութիւն^[4]։

Աշխարհագրութիւն

Կ՚ընդգրկէ 10 խոշոր եւ 8 մանր կղզիներ (Սանթու Անթան, Պոաւիշթա, Սան Նիկոլաու, Սանթէակու, Ֆոկու, Սան Վիսենթէ, Սանթա-Լուզիա, Սալ, Պրաւա, Մայու եւ այլն)։ Կղզիները երիտասարդ հրաբխային գոյացումներ են՝ մինչքեմբրի բիւրեղային հիմքով։

Ափերը բարձրադիր են, ժայռոտ։ Ռելիեֆը լեռնային է։ Կան հրաբխային բազմաթիւ կոներ, խառնարաններ եւ կալդերաներ; Ամենաբարձր կէտը Ֆոկիի մէջ գործող հրաբուխն է (2829 մ)։ Կլիման արեւադարձային է, պասսատային։ Միջին ամսական ջերմաստիճանը 22 °C -ից 27 °C է, քիչ քանակութեամբ տեղումներ։

Բնութիւն

Բուսականութիւնը անապատային եւ կիսաանապատային է։ Կենդանական աշխարհը աղքատ է։

Բնակչութիւն եւ լեզու

Բնակիչները մեծ մասը կը կազմեն կրէոլները, կան նաեւ ափրիկացիներ եւ փորթուկալացիներ։ Պաշտօնական լեզուն փորթուկալերէնն է, տարածուած է կրէոլերէնը։

Տնտեսութիւն

Գիւղատնտեսութեամբ կը զբաղուի բնակչութեան 50% ։ Կը մշակեն եգիպտացորեն, բակլայ, քաղցր գետնախնձոր, սիսեռ, կարմիր տաքդեղ, լոլիկ, սուրճ, պանան, շաքարեղէգ, գետնընկոյզ, ծխախոտ, մանկօ։ Կը զբաղուին նաեւ անասնապահութեամբ։

Զարգացած են տնայնագործական արհեստները։ Գլխաւոր նաւահանգիստը Մինտելուն է։ Ունին 2 միջազգային օդակայան։ Կ՚արտահանէ ձուկ եւ ձկան պահածոներ, աղ, կաւ եւ բազալտ։ Դրամական միաւորը էսկուտոն է։

Ծանօթագրութիւններ

↑ Համաշխարհային բանկի տվյալների բազա — Համաշխարհային Դրամատուն.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q21540096'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q7164'></a>
↑ https://data.iana.org/time-zones/tzdb-2021e/africa
↑ Human Development Report — Միավորված ազգերի կազմակերպության զարգացման ծրագիր, 2022.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q161718'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1185686'></a>
1 2 Կաղապար:ԱԱԲ
↑ Tanya Basu (2013 թ․ դեկտեմբերի 12)։ «Cape Verde Gets New Name: 5 Things to Know About How Maps Change»։ National Geographic։ արտագրուած է՝ 2013 թ․ դեկտեմբերի 12

Այս յօդուածի նախնական տարբերակը կամ անկէ մաս մը վերցուած է Հայկական Սովետական Հանրագիտարանէն, որուն նիւթերը հրատարակուած են` Քրիէյթիվ Քամմընզ Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թոյլատրագրի ներքոյ։

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q8513_citetype_Q27031827"_data-entity-id="Q21540096">[https://data.worldbank.org/indicator/SP.POP.TOTL_Համաշխարհային_բանկի_տվյալների_բազա]<span_class="wef_low_priority_links">_—_[[:d:Q7164|Համաշխարհային_Դրամատուն]].</span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q21540096"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q7164"></a></div>-1] Համաշխարհային բանկի տվյալների բազա — Համաշխարհային Դրամատուն.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q21540096'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q7164'></a>

[[https://data.iana.org/time-zones/tzdb-2021e/africa_https://data.iana.org/time-zones/tzdb-2021e/africa]<span_class="wef_low_priority_links"></span><div_style="display:none"></div>-2] ttps://data.iana.org/time-zones/tzdb-2021e/africa

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q10870555"_data-entity-id="Q1185686">[https://hdr.undp.org/data-center/human-development-index#/indicies/HDI_Human_Development_Report]<span_class="wef_low_priority_links">_—_[[:d:Q161718|Միավորված_ազգերի_կազմակերպության_զարգացման_ծրագիր]],_2022.</span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q161718"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1185686"></a></div>-3] Human Development Report — Միավորված ազգերի կազմակերպության զարգացման ծրագիր, 2022.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q161718'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1185686'></a>

[ԱԱԲ-4] 1 2 Կաղապար:ԱԱԲ

[NameNatGeo-5] Tanya Basu (2013 թ․ դեկտեմբերի 12)։ «Cape Verde Gets New Name: 5 Things to Know About How Maps Change»։ National Geographic։ արտագրուած է՝ 2013 թ․ դեկտեմբերի 12

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]