Թիխի
| Քաղաք | |||
|---|---|---|---|
| Թիխի | |||
| լեհ.՝ Tychy | |||
| |||
|
| |||
| Երկիր |
| ||
| Հիմնադրուած է՝ | 1467 | ||
| Տարածութիւն | 81,64 քմ² | ||
| Բնակչութիւն | 124 882 մարդ (31 Մարտ 2021)[2] | ||
| Ժամային գօտի | UTC+1[3] և UTC+2[3] | ||
| Փոստային ցուցանիշ | 43-100 à 43-135 | ||
| Շրջագայութեան պետ-համարագիր | ST | ||
| Պաշտօնական կայքէջ | umtychy.pl | ||
Թիխի կամ Տիխի քաղաքը ներկայիս կը զբաղեցնէ 26-րդ տեղը ըստ բնակչութեան եւ 46-րդ տեղը՝ ըստ տարածքի։
Պատմական[4]
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]Վերին Սիլեզիոյ արդիւնաբերական ամբողջ շրջանին հետ մէկտեղ, Թիխին նոյնպէս գրաւուեցաւ նացիական Գերմանիոյ ուժերուն կողմէ Լեհաստան ներխուժելէն ետք եւ կցուեցաւ Երրորդ Ռայխին: Այն բնակիչները, որոնք չարտաքսուեցան կամ չբնաջնջուեցան, ստիպուեցան փոխել իրենց ազգութիւնը եւ դառնալ գերմանացի՝ նացիական Գերմանիոյ ցեղապաշտական քաղաքականութեան ենթարկուելու համար:
1939-ի Սեպտեմբերին՝ գրաւման առաջին օրերուն, տեղի ունեցան լեհ աշխուժակներու (activists) եւ 1919-1921 թուականներու լեհ ապստամբներու զանգուածային ձերբակալութիւններ ու մահապատիժներ: Արդէն իսկ 3 Սեպտեմբեր 1939-ին, գերմանացիները սպաննեցին քաղաքի քանի մը լեհ բնակիչներ, որոնցմէ 13-ին ինքնութիւնը յետագային հաստատուեցաւ. կրտսերը 16 տարեկան էր:
Գերմանացիները նաեւ մարդաորս սկսան այն լեհ ապստամբներուն դէմ, որոնք պահուըտած էին Թիխիի եւ Միքոլովի միջեւ գտնուող անտառներուն մէջ: Անոնք քաղաքին մէջ հիմնեցին եւ գործադրեցին «Polenlager» կոչուող լեհերու հարկադիր աշխատանքի ճամբարը, իսկ ներկայիս Չուլով թաղամասին մէջ՝ «Stalag VIII-B/344» ռազմագերիներու ճամբարի E701 աշխատանքային ենթաճամբարը: Վերջին հրապարակային մահապատիժը տեղի ունեցաւ 22 Սեպտեմբեր 1944-ին, երբ լեհական ընդյատակեայ դիմադրութեան շարժման հինգ անդամներ սպաննուեցան:
Ներխուժման ընթացքին Թիխին նուազագոյն վնասներ կրեց, որովհետեւ մօտակայ մարտերուն մեծ մասը տեղի ունեցաւ Միքոլով-Վիրի շրջանին մէջ: Պատերազմի աւարտական փուլին՝ 1945-ին, Օսվենցիմի (Auschwitz) համակեդրոնացման ճամբարի եւ անոր ենթաճամբարներու հազարաւոր բանտարկեալներու «մահուան երթը», զոր կը կազմակերպէին գերմանացիները, քաղաքին մէջէն անցաւ դէպի Կլիվիցէ:
Թիխին ազատագրուեցաւ 28 Յունուար 1945-ին:
Բնակչութիւն
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]Բնակչութիւնը ըստ 2005 թուականի մարդահամարի տուեալի, կը կազմէ 134,2 հազար բնակիչ։
Երթեւեկութիւն
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]Քաղաքին մէջ կը գործէ Լեհաստանի թրոլէյպիւսներու ցանցերէն մէկը։ Փոխադրամիջոցը զարգացման փուլի մէջ է։ Քաղաքին մէջէն կ’անցնի երկաթուղին, որ Քաթովիցէէն կը տանի դէպի լեհ-սլովաքեան սահմանային Զուարտոն-Սքալիթէ անցքը։
Տնտեսութիւն
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]Քաղաքին մէջ կը գտնուի Լեհաստանի ամէնահին գարեջուրի գործարանը, որ հիմնադրուած է ԺԸ. դարուն։ Հոն կը գտնուի նաեւ FIAT Group-ի ինքնաշարժներու խոշոր գործարանը։ Շատ մը բնակիչներ կ’աշխատին Քաթովիցէի մեծաքաղաքային շրջանի այլ քաղաքներուն մէջ։
Մարզական
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]Քաղաքին մէջ կը գտնուի ձմեռային մեծ մարզադաշտ մը, որ հոքէյի «GKS Tychy» խումբին սեփական դաշտն է։ Կը գործէ նաեւ համանուն ֆութպոլային ակումբ մը։
Համայնապատկեր
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]
Քոյր քաղաքներ
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]Miasta partnerskie
Կասինոյ, Իտալիա
Մարզան Հելեսդորֆ, Գերմանիա
Հուդիգէ, Շուէտ
Ծանօթագրոթիւններ
[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]- ↑ archINFORM — 1994.
- ↑ https://bdl.stat.gov.pl/api/v1/data/localities/by-unit/012415177011-0944534?var-id=1639616&format=jsonapi
- 1 2 https://www.worlddata.info/europe/poland/timezones.php
- ↑ (անգլերեն) Tychy, 2025-12-22, https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Tychy&oldid=1328857864, վերցված է 2025-12-24