Jump to content

Թիխի

(Վերայղուած է Տիխի (արեւմտահայերէն)-էն)
Քաղաք
Թիխի
լեհ.՝ Tychy
Զինանշան

Երկիր  Լեհաստան[1]
Հիմնադրուած է՝ 1467
Տարածութիւն 81,64 քմ²
Բնակչութիւն 124 882 մարդ (31 Մարտ 2021)[2]
Ժամային գօտի UTC+1[3] և UTC+2[3]
Փոստային ցուցանիշ 43-100 à 43-135
Շրջագայութեան պետ-համարագիր ST
Պաշտօնական կայքէջ umtychy.pl

Թիխի կամ Տիխի քաղաքը ներկայիս կը զբաղեցնէ 26-րդ տեղը ըստ բնակչութեան եւ 46-րդ տեղը՝ ըստ տարածքի։

Վերին Սիլեզիոյ արդիւնաբերական ամբողջ շրջանին հետ մէկտեղ, Թիխին նոյնպէս գրաւուեցաւ նացիական Գերմանիոյ ուժերուն կողմէ Լեհաստան ներխուժելէն ետք եւ կցուեցաւ Երրորդ Ռայխին: Այն բնակիչները, որոնք չարտաքսուեցան կամ չբնաջնջուեցան, ստիպուեցան փոխել իրենց ազգութիւնը եւ դառնալ գերմանացի՝ նացիական Գերմանիոյ ցեղապաշտական քաղաքականութեան ենթարկուելու համար:

1939-ի Սեպտեմբերին՝ գրաւման առաջին օրերուն, տեղի ունեցան լեհ աշխուժակներու (activists) եւ 1919-1921 թուականներու լեհ ապստամբներու զանգուածային ձերբակալութիւններ ու մահապատիժներ: Արդէն իսկ 3 Սեպտեմբեր 1939-ին, գերմանացիները սպաննեցին քաղաքի քանի մը լեհ բնակիչներ, որոնցմէ 13-ին ինքնութիւնը յետագային հաստատուեցաւ. կրտսերը 16 տարեկան էր:

Գերմանացիները նաեւ մարդաորս սկսան այն լեհ ապստամբներուն դէմ, որոնք պահուըտած էին Թիխիի եւ Միքոլովի միջեւ գտնուող անտառներուն մէջ: Անոնք քաղաքին մէջ հիմնեցին եւ գործադրեցին «Polenlager» կոչուող լեհերու հարկադիր աշխատանքի ճամբարը, իսկ ներկայիս Չուլով թաղամասին մէջ՝ «Stalag VIII-B/344» ռազմագերիներու ճամբարի E701 աշխատանքային ենթաճամբարը: Վերջին հրապարակային մահապատիժը տեղի ունեցաւ 22 Սեպտեմբեր 1944-ին, երբ լեհական ընդյատակեայ դիմադրութեան շարժման հինգ անդամներ սպաննուեցան:

Ներխուժման ընթացքին Թիխին նուազագոյն վնասներ կրեց, որովհետեւ մօտակայ մարտերուն մեծ մասը տեղի ունեցաւ Միքոլով-Վիրի շրջանին մէջ: Պատերազմի աւարտական փուլին՝ 1945-ին, Օսվենցիմի (Auschwitz) համակեդրոնացման ճամբարի եւ անոր ենթաճամբարներու հազարաւոր բանտարկեալներու «մահուան երթը», զոր կը կազմակերպէին գերմանացիները, քաղաքին մէջէն անցաւ դէպի Կլիվիցէ:

Թիխին ազատագրուեցաւ 28 Յունուար 1945-ին:

Բնակչութիւնը ըստ 2005 թուականի մարդահամարի տուեալի, կը կազմէ 134,2 հազար բնակիչ։

Քաղաքին մէջ կը գործէ Լեհաստանի թրոլէյպիւսներու ցանցերէն մէկը։ Փոխադրամիջոցը զարգացման փուլի մէջ է։ Քաղաքին մէջէն կ’անցնի երկաթուղին, որ Քաթովիցէէն կը տանի դէպի լեհ-սլովաքեան սահմանային Զուարտոն-Սքալիթէ անցքը։

Քաղաքին մէջ կը գտնուի Լեհաստանի ամէնահին գարեջուրի գործարանը, որ հիմնադրուած է ԺԸ. դարուն։ Հոն կը գտնուի նաեւ FIAT Group-ի ինքնաշարժներու խոշոր գործարանը։ Շատ մը բնակիչներ կ’աշխատին Քաթովիցէի մեծաքաղաքային շրջանի այլ քաղաքներուն մէջ։

Քաղաքին մէջ կը գտնուի ձմեռային մեծ մարզադաշտ մը, որ հոքէյի «GKS Tychy» խումբին սեփական դաշտն է։ Կը գործէ նաեւ համանուն ֆութպոլային ակումբ մը։

Panorama of Tychy
Panorama of Tychy

Miasta partnerskie

Կասինոյ, Իտալիա

Մարզան Հելեսդորֆ, Գերմանիա

Հուդիգէ, Շուէտ

Ծանօթագրոթիւններ

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]
  1. archINFORM — 1994.
  2. https://bdl.stat.gov.pl/api/v1/data/localities/by-unit/012415177011-0944534?var-id=1639616&format=jsonapi
  3. 1 2 https://www.worlddata.info/europe/poland/timezones.php
  4. (անգլերեն) Tychy, 2025-12-22, https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Tychy&oldid=1328857864, վերցված է 2025-12-24