Վիքթորիա թագուհի

Վիքթորիա թագուհի; պրիթ. անգլ.՝ Alexandrina Victoria
Ծննդեան անուն	պրիթ. անգլ.՝ Princess Alexandrina Victoria of Kent
Ծնած է	24 Մայիս 1819[…]
Ծննդավայր	Քենսինկթըն պալատ, Մեծն Բրիտանիոյ եւ Իրլանտայի Միացեալ Թագաւորութիւն
Մահացած է	22 Յունուար 1901[…] (81 տարեկանին)
Մահուան վայր	Օսբորն Հաուս, Մեծն Բրիտանիոյ եւ Իրլանտայի Միացեալ Թագաւորութիւն
Քաղաքացիութիւն	Մեծն Բրիտանիոյ եւ Իրլանտայի Միացեալ Թագաւորութիւն
Կրօնք	անգլիականութիւն
Ուսումնավայր	Ուինտլսհամ Դպրոց
Մասնագիտութիւն	միապետ
Վարած պաշտօններ	Մեծն Բրիտանիոյ եւ Իրլանտայի միապետ, Հնդկաստանի կայսր և Քանատայի միապետ
Անդամութիւն	Լոնտոնի թագաւորական ընկերութիւն
Ամուսին	Ալպերթ Սաքս-Քոպուրկ-Կոթա
Ծնողներ	հայր՝ Քենթի դուքս՝ Էտուարտ, մայր՝ Princess Victoria of Saxe-Coburg-Saalfeld?
Երեխաներ	Վիքթորիա՝ Անգլիոյ թագուհի, Էտուարտ Է., Ալիս իշխանուհի, Ալֆրետ Սաքս- Քոպուրկ, Էլենա Բրիտանացի, Լուիզա Բրիտանացի Արկայլի դքսուհի, Արթիւր արքան, Իշխան Լէօփոլտ և Պէաթրիս իշխանուհի
	Ստորագրութիւն;

Վիքթորիա Թագուհի, (24 Մայիս 1819, Քենսինկթըն պալատ, Լոնտոն - 22 Յունուար 1901, Մեծն Բրիտանիա) եղած է Մեծն Բրիտանիոյ եւ Իրլանտայի միացեալ թագաւորութեան թագուհին՝ 1837-1901 թուականներուն, իսկ 1876-ին՝ Հնդկաստանի առաջին կայսրուհին։

Իր գահակալութեան շրջանը՝ Վիքթորիական դարաշրջանը, յատկանշուած է բրիտանական կայսրութեան հզօրութեան աճով, ճարտարարուեստի, մշակոյթի, գիտութեան եւ գիւտերու մեծ յառաջընթացով։

Վաղ տարիներ

Վիքթորիա ծնած է 24 Մայիս 1819-ին՝ Քենսինկթըն պալատին մէջ։

Ան ծոռնուհին էր Ալպերթին՝ Ճորճ Գ. թագաւորի որդիներէն մէկուն՝ Քենթի դուքս Էտուարտին միակ դուստրը։

Հայրը մահացած է երբ Վիքթորիա դեռ մանուկ էր, ուստի մեծցած է մօրը՝ Վիքթորիա Սաքս-Քոպուրկ-Զալֆելտի խիստ հսկողութեան տակ։

Գահակալութիւն

Վիքթորիա գահ բարձրացած է 20 Յունիս 1837-ին, իր հօրեղբօր՝ Ուիլիըմ Դ.-ի մահէն ետք։

Գահակալութեան սկզբնական տարիներուն, ան կարեւոր դեր ստանձնած է սահմանադրական միապետութեան մէջ, թագաւորական իշխանութեան վերաիմաստաւորման ճանապարհին։

1840-ին ամուսնացած է իր առաջին զարմիկին՝ Ալպերթ Սաքս-Քոպուրկ-Կոթային հետ, որ կը դառնայ իր վստահելի խորհրդականը եւ մտերիմ գործակիցը։

Ալպերթ կը մահանայ 1861-ին, որուն մահը Վիքթորիա կը սգայ երկար տարիներ ^[10]։

Վիքթորիական դարաշրջան

Վիքթորիային գահակալութիւնը յատկանշուած է բրիտանական կայսրութեան ընդարձակումով՝ Ափրիկէի, Ասիոյ եւ Խաղաղական Ովկիանոսի տարբեր շրջաններուն մէջ։ Ան եղած է բրիտանական ազգային ինքնութեան եւ կայսերական մեծութեան խորհրդանիշ մը։

Գահակալութեան 60-ամեայ յոբելեանը՝ 1897-ին, նշուած է ամբողջ կայսրութեան տարածքին, ընդգծելով «Կայսրուհի Վիքթորիայի»ն համաշխարհային հեղինակութիւնը։

Մահ

Վիքթորիա մահացած է 22 Յունուար 1901-ին՝ 81 տարեկան հասակին։

Ան կը համարուի ամէնէն երկար գահակալած բրիտանացի միապետուհին՝ մինչեւ թագուհի Էլիզապէթ Բ.-ի գահակալութիւնը։

Անոր ժառանգութիւնը ձեւաւորած է Մեծն Բրիտանիոյ պատմութեան ամբողջ դարաշրջան մը, որ յատկանշուած էր բարոյական պահպանողականութեամբ եւ ընկերային բարեփոխումներով։

Ան դարձած է միապետի իտէալի մարմնացումը՝ իր նուիրումով, արդարամտութեամբ եւ վեհութեամբ^[11]։

Ծանօթագրութիւններ

1 2 Benezit Dictionary of Artists — OUP, 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q217595'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q24255573'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1547776'></a>
1 2 Williams E. T., Veldman M. Encyclopædia Britannica
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741'></a>
1 2 RKDartists
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17299517'></a>
↑ http://www.bbc.co.uk/schools/primaryhistory/famouspeople/victoria/
↑ http://www.telegraph.co.uk/news/uknews/theroyalfamily/9150661/Kensington-Palace-reopens-its-doors-after-12m-revamp.html
↑ http://www.bbc.co.uk/history/british/victorians/queen_victoria_01.shtml
1 2 3 4 5 6 7 Oxford Dictionary of National Biography / C. Matthew, D. Cannadine — Oxford: OUP, 2004.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q4382556'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q217595'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5145336'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q34217'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17565097'></a>
1 2 3 4 5 6 7 8 9 Kindred Britain
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q75653886'></a>
↑ Lundy D. R. The Peerage
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q67129259'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q21401824'></a>
↑ Անգլիոյ թագուհին 24 Մայիս 1819 – 22 Յունուար 1901
↑ Վիքթորիա թագուհի

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q1787111_citetype_Q3331189"_data-entity-id="Q24255573">[[:d:Q24255573|Benezit_Dictionary_of_Artists]]<span_class="wef_low_priority_links">_—_[[:en:Oxford_University_Press|OUP]],_2006._—_ISBN_978-0-19-977378-7</span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q217595"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q24255573"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1547776"></a></div>-1] 1 2 Benezit Dictionary of Artists — OUP, 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q217595'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q24255573'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q1547776'></a>

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q615699"_data-entity-id="Q5375741"><i_class="wef_low_priority_links">Williams&nbsp;E.&nbsp;T.,_Veldman&nbsp;M.</i>_[http://global.britannica.com/biography/Victoria-queen-of-United-Kingdom_Encyclopædia_Britannica]<span_class="wef_low_priority_links"></span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741"></a></div>-2] 1 2 Williams E. T., Veldman M. Encyclopædia Britannica
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741'></a>

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q36570165"_data-entity-id="Q17299517">RKDartists<span_class="wef_low_priority_links"></span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17299517"></a></div>-3] 1 2 RKDartists
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17299517'></a>

[[http://www.bbc.co.uk/schools/primaryhistory/famouspeople/victoria/_http://www.bbc.co.uk/schools/primaryhistory/famouspeople/victoria/]<span_class="wef_low_priority_links"></span><div_style="display:none"></div>-4] ttp://www.bbc.co.uk/schools/primaryhistory/famouspeople/victoria/

[[http://www.telegraph.co.uk/news/uknews/theroyalfamily/9150661/Kensington-Palace-reopens-its-doors-after-12m-revamp.html_http://www.telegraph.co.uk/news/uknews/theroyalfamily/9150661/Kensington-Palace-reopens-its-doors-after-12m-revamp.html]<span_class="wef_low_priority_links"></span><div_style="display:none"></div>-5] ttp://www.telegraph.co.uk/news/uknews/theroyalfamily/9150661/Kensington-Palace-reopens-its-doors-after-12m-revamp.html

[[http://www.bbc.co.uk/history/british/victorians/queen_victoria_01.shtml_http://www.bbc.co.uk/history/british/victorians/queen_victoria_01.shtml]<span_class="wef_low_priority_links"></span><div_style="display:none"></div>-6] ttp://www.bbc.co.uk/history/british/victorians/queen_victoria_01.shtml

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q47461344"_data-entity-id="Q17565097">[[:en:Oxford_Dictionary_of_National_Biography|Oxford_Dictionary_of_National_Biography]]<span_class="wef_low_priority_links">_/_[[:en:Colin_Matthew|C.&nbsp;Matthew]],_[[:en:David_Cannadine|D.&nbsp;Cannadine]]_—_[[:en:Oxford|Oxford]]:_[[:en:Oxford_University_Press|OUP]],_2004.</span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q4382556"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q217595"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5145336"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q34217"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q17565097"></a></div>-7] 1 2 3 4 5 6 7 Oxford Dictionary of National Biography / C. Matthew, D. Cannadine — Oxford: OUP, 2004.
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q4382556'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q217595'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q5145336'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q34217'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q17565097'></a>

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q33270056_citetype_Q7094076"_data-entity-id="Q75653886">[[:d:Q75653886|Kindred_Britain]]<span_class="wef_low_priority_links"></span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q75653886"></a></div>-8] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Kindred Britain
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q75653886'></a>

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q35127_citetype_Q33270056_citetype_Q7094076"_data-entity-id="Q21401824"><i_class="wef_low_priority_links">[[:d:Q67129259|Lundy&nbsp;D.&nbsp;R.]]</i>_The_Peerage<span_class="wef_low_priority_links"></span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q67129259"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q21401824"></a></div>-9] Lundy D. R. The Peerage
<a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q67129259'></a><a href='https://wikidata.org/wiki/Track:Q21401824'></a>

[10] Անգլիոյ թագուհին 24 Մայիս 1819 – 22 Յունուար 1901

[11] Վիքթորիա թագուհի

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]